Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II - Alıştırma Soruları

Ünite 1

“İnkılap” kelimesinin kökeni aşağıdaki dillerden hangisine dayanmaktadır?
- Cevap A-) Arapça
- B-) Farsça
- C-) İbranice
- D-) Türkçe
- E-) Rusça
Açıklama: İnkılap, Arapça kökenli bir kelime olup değişme, dönüşme, bir hâlden başka bir hâle geçme anlamına gelmektedir.
1 Ocak 1929’da açılan Millet Mektepleri, 1936 yılından sonra da ———– adıyla 1950 yılına kadar halkın eğitimi için faaliyetlerini sürdürmüşlerdir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
- A-) Halkevleri
- Cevap B-) Ulus Okulları
- C-) Halk Okuma Odaları
- D-) Türk Ocakları
- E-) Köy Yatılı Dershaneleri
Açıklama: EĞİTİM VE KÜLTÜR ALANINDA YAPILAN İNKILAPLAR
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri B seçeneği olan “Ulus Okulları” doğru olarak tamamlar.
1 Ocak 1929’da açılan Millet Mektepleri, 1936 yılından sonra da Ulus Okulları adıyla 1950 yılına kadar halkın eğitimi için faaliyetlerini sürdürmüşlerdir.
1924 Anayasası’nın Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilme tarihi hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- Cevap A-) 20 Nisan 1924
- B-) 03 Mart 1924
- C-) 05 Şubat 1924
- D-) 17 Temmuz 1924
- E-) 23 Nisan 1924
Açıklama: Yapılan çalışmalar sonucunda modern bir devletin ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikte yapılan anayasa Teşkilat-ı Esasiye Kanunu adıyla 20 Nisan 1924’te TBMM’de kabul edilmiştir. Altı bölüm ve yüz beş maddeden oluşan 1924 Anayasası ile devletin kuruluşu, organları ve bunların işleyişi düzenlenirken hak ve özgürlüklerle ilgili hükümlere de yer verilmiştir.
1924 Anayasası’nda 10 Nisan 1928’de yapılan değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Yargı yetkisinin bağımsız mahkemeler tarafından kullanılacağının kabul edilmesi
- B-) Kuvvetler birliği ilkesinin benimsenmesi
- C-) Devletin bir Cumhuriyet, egemenliğin de kayıtsız şartsız ulusa ait olduğunun belirtilmesi
- Cevap D-) “Devletin dini İslam’dır” maddesinin Anayasa’da çıkarılması
- E-) Altı ilkenin anayasaya dâhil edilerek devletin temel nitelikleri haline getirilmesi
Açıklama: HUKUK ALANINDA YAPILAN İNKILAPLAR
1924 Anayasası’nda kuvvetler birliği ilkesinin benimsenmesine devam edilmiş, yargının bağımsız mahkemeler tarafından kullanılacağı kabul edilmiştir. Devletin bir Cumhuriyet, egemenliğin de kayıtsız, şartsız ulusa ait olduğu belirtilmiştir. Anayasada devletin resmî dilinin Türkçe, dininin de İslam olduğuna yer verilmiştir. Ancak laik devlet ve toplum düzenini kurmaya yönelik Halifelik kaldırılıp Şeriye ve Evkaf Vekâlet’ine son verilirken devletin dininin anayasada belirtilmesi bir çelişki yaratmıştır. Anayasada 10 Nisan 1928’de bir değişiklik yapılarak “devletin dini İslam’dır” maddesi çıkarılmış ve Anayasaya laik bir nitelik kazandırılmıştır. 5 Şubat 1937 tarihinde ise altı ilke anayasaya dâhil edilerek devletin temel nitelikleri haline getirilmiştir. Böylece anayasanın ikinci maddesi “Türkiye Devleti, cumhuriyetçi, milliyetçi, halkçı, devletçi, laik ve inkılapçıdır” olarak değiştirilmiştir.
1925 yılında Ankara’da açılan, Cumhuriyet döneminin ilk yüksek öğretim kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Ankara Hukuk Mektebi
- B-) İstanbul Üniversitesi
- C-) Ankara Yüksek Ziraat Mektebi
- D-) Dil ve Tarih Coğrafya Mektebi
- E-) Ege Üniversitesi
Açıklama: Cumhuriyet döneminin ilk yüksek öğretim kurumu 1925 yılında Ankara’da açılan Hukuk Mektebi olmuştur. Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun ardından medreseler kapatılırken Darülfünun pozitif bilimlerin okutulduğu bir okul olarak ayrı tutulmuş ve daha çok önem verilmeye başlanmıştır.
Ankara Hukuk Mektebi
1926 tarihli Türk Medeni Kanunu aşağıdaki yıllardan hangisinde -Yeni Medeni Kanunun kabulü sonrası- yürürlükten kaldırılmıştır?
- Cevap A-) 2002
- B-) 2003
- C-) 2004
- D-) 2005
- E-) 2006
Açıklama: Çok uzun yıllar uygulanan 1926 tarihli Türk Medeni Kanunu 22 Kasım 2001’de TBMM’de kabul edilen Yeni Türk Medeni Kanunu ile 2002 yılından itibaren yürürlükten kaldırılmıştır (Resmî Gazete, 8.12.2001).
1929’da Millet Mektepleri’nin açılmasındaki amaç aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Savaşlarda kaybedilen subay ihtiyacını karşılamak.
- B-) Cumhuriyet ideolojisini halka tanıtmak.
- C-) Türk tarih bilincini pekiştirmek.
- Cevap D-) Yeni alfabeyi halka öğretmek.
- E-) Öğretmek eksiğini karşılamak.
Açıklama: Harf İnkılabından sonra yeni Türk alfabesini halka öğretmek için geniş kapsamlı yaygın eğitim programı uygulayacak bir kuruma ihtiyaç duyulmuştur. Dönemin Maarif Vekili Mustafa Necati Bey’in öncülüğünde Millet Mektepleri kuruluşuyla ilgili 24 Kasım 1928 tarihli bir talimatname yayınlanmıştır.
1929’da Millet Mektepleri’nin açılmasındaki amaç yeni alfabeyi halka öğretmektir.
1935 yılında maden ve enerji kaynaklarını bulmak ve bunları işletmek için kurulan banka aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Etibank
- B-) Sümerbank
- C-) Ziraat Bankası
- D-) İş Bankası
- E-) Halk Bankası
Açıklama: 17 Nisan 1934’te Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı uygulamaya konulmuştur. Planı uygulama görevi Sümerbank’a verilmiştir. “Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı” çerçevesinde 1935 yılında maden ve enerji kaynaklarını bulmak ve bunları işletmek için Etibank kurulmuştur.
Etibank, madencilik sahasında faaliyet gösterirken aynı zamanda enerji üretimi konusunda da çalışmalar yapmak üzere 1935 yılında kurulmuştur.
2 Mart 1926’da kabul edilen Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun doğrultusunda Maarif Vekaleti bünyesinde kurulan Talim Terbiye Dairesi’ne verilen temel görev aşağıdakilerden hangisidir
- A-) Yeni açılacak okulların ilgili kanunlara uygunlukları konusunda kararlar almak
- Cevap B-) Eğitim işlerinin millî, çağdaş ve laik ilkeler çerçevesinde yürütülmesini sağlamak
- C-) Yeni Türk alfabesi için gerekli hazırlık çalışmalarını yürütmek
- D-) Her çocuğun eğitim alması ve okuma yazma seviyesinin artırılması için çalışmalar yapmak
- E-) İlköğretimde fırsat ve cinsiyet eşitliğini sağlayan uygulamaları planlamak
Açıklama: Maarif Vekâleti bünyesinde bir “Dil Heyeti” ve “Talim Terbiye Dairesi” kurulmuştur. Dil heyeti daha sonra yeni Türk alfabesinin kabulü sürecinde önemli bir görev üstlenmiştir. Talim Terbiye Dairesi de eğitim işlerinin millî, çağdaş ve laik ilkeler çerçevesinde yürütülmesinde günümüze kadar önemli bir rol oynamıştır.
3 Ekim 1926’da İstanbul Sarayburnu’na dikilen ve Cumhuriyet Döneminde yapılan ilk heykel olan Gazi Mustafa Kemal Paşa heykelini yapan heykeltıraş kimdir?
- Cevap A-) Heinrich Krippel
- B-) Pietero Canonica
- C-) Josef Thorak
- D-) Anton Hanak
- E-) Matisse
Açıklama: Cumhuriyet döneminde yapılan ilk heykel Avusturyalı sanatçı Heinrich Krippel’in yaptığı 3 Ekim 1926’da İstanbul Sarayburnu’na dikilen Gazi Mustafa Kemal Paşa heykeli olmuştur (Yücel, 1986).
Atatürk ……………… cumhuriyet ideolojisinin halka benimsetilmesinde önemli bir araç olarak görmüştür. ……………………………………….. bu amaca hizmet eden en önemli kültür kurumu olmuştur.
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluklara hangi ifadeler gelmelidir?
- Cevap A-) Sanatı, Halkevleri de
- B-) Tarihi, Türk Tarih Kurumu da
- C-) Türkçeyi, Türk Dil Kurumu da
- D-) Tiyatroyu, İstanbul Şehir Tiyatrosu da
- E-) Radyoyu, İstanbul Radyosu da
Açıklama: Atatürk sanatı cumhuriyet ideolojisinin halka benimsetilmesinde önemli bir araç olarak görmüştür. Halkevleri de bu amaca hizmet eden en önemli kültür kurumu olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin ilk yıllarında öğretmen yetiştirme konusunda gerçekleştirilen gelişmelerden biri olarak değerlendirilemez?
- A-) İllerde bulunan Erkek ve Kız İlk Muallim Mektepleri 1923’te Maarif Vekâlet’ine bağlanması
- B-) 1926 yılında Denizli ve Kayseri’de birer köy öğretmen okulu açılması
- Cevap C-) 1933 yılında Darülfünun’un kapatılarak İstanbul Üniversitesi’nin kurulması
- D-) 1936 yılında Eskişehir’de kırsal kesime öğretmen temini için bir eğitmen kursu açılması
- E-) 1937 yılında deneme niteliğinde dört adet köy öğretmen okulu açılması
Açıklama: 1933 yılında Darülfünun’un kapatılarak İstanbul Üniversitesi’nin kurulması öğretmen yetiştirmeyle doğrudan ilgisi olan bir gelişme değildir.
Ekonomide devletçilik ilkesine geçişle birlikte ülkede sanayiinin nasıl kurulacağı sorunu gündeme gelmiş ve sanayileşme çalışmalarının titizlikle izlenecek bir planlamaya bağlı olarak yürütülmesine karar verilmiştir. Burada bahsedilen planlama modeli hangi ülkeden esinlenerek geliştirilmiştir?
- Cevap A-) Sovyetler Birliği
- B-) Amerika Birleşik Devletleri
- C-) Almanya
- D-) Japonya
- E-) İngiltere
Açıklama: Ekonomide devletçilik uygulamasına geçiş ülke sanayinin ivedilikle nasıl kurulacağı sorununu gündeme getirmiştir. Çözüm için Sovyetler Birliği’nden esinlenerek sanayileşmenin titizlikle izlenecek bir plana bağlanması uygun görülmüştür. Rusya’da Bolşevik İhtilali sonrasında girişilen sanayileşme hareketleri dikkati çeken bir aşamaya ulaştığından, Türkiye’de de Sovyet sanayi planlarının örnek alınması yoluna gidilmiştir.
TBMM’de 21 Haziran 1934’te kabul edilen bir kanunla kimlik tespitinde yaşanan karışıklıklara son vermek, soy, kişi ve sınıf üstünlüğü gibi nitelikleri işaret eden ifadeleri kaldırmak üzere toplumun geneline yönelik bir düzenlemeye gidilmiştir. Söz konusu düzenleme aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir.
- A-) Arap alfabesinin kullanımından vaz geçilerek yeni Türk alfabesinin kabul edilmesi
- Cevap B-) Soyadı Kanununun çıkarılarak bütün vatandaşlara birer soyadı verilmesi
- C-) Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun’un kabulüyle kıyafet inkılabının desteklenmesi
- D-) Dilde sadeleşme ve Türkçe kelimelerin kullanımının yaygınlaştırılması çalışmaları
- E-) Arap rakamları yerine uluslararası rakamların kullanılmasının kabulü
Açıklama: Cumhuriyet döneminde kimlik tespitinde yaşanan karışıklıklara son vermek, kişi ve sınıf üstünlüğü ifade eden lakapları kaldırmak üzere toplumun geneline yönelik bir düzenlemeye gidilmiştir. TBMM’de 21 Haziran 1934’te kabul edilen Soyadı Kanunu ile her Türk vatandaşının öz adının yanında başka bir soyadı alması zorunluluğu getirilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Osmanlı ekonomisini batılı devletlerin etki ve kontrolünden kurtarmaya yönelik girişimler arasında sayılabilir?
I. Duyun-u Umumiye İdaresi’nin kurulması
II. Osmanlı Bankası’nın kurulması
III. İtibar-ı Millî Bankası’nın kurulması
IV. Reji İdaresi’nin kurulması
V. Bir milli iktisat politikası geliştirme çabası
- A-) I ve II
- B-) Yalnız II
- C-) Yalnız III
- D-) I ve IV
- Cevap E-) III ve V
Açıklama: Osmanlı Bankası’nın etkinliğine son vermek ve para politikasına egemen olmak için milli iktisat politikası izleyen İttihat ve Terakki döneminde İtibar-ı Millî Bankası kurulmuştur. … Dış borçlanmalar, kapitülasyonlar ve Duyun-ı Umumiye İdaresi ile Osmanlı Devleti zamanla iktisadi anlamda büyük güçlerin denetimine girerken İttihat ve Terakki döneminde milli iktisat politikası izlenerek ulusal ekonominin güçlendirilmesi için çalışılmıştır.
Anayasadan “devletin dini İslam’dır” maddesinin çıkarılarak anayasaya laik bir nitelik kazandırılması hangi yıl gerçekleştirilen bir düzenlemedir?
- A-) 1925
- B-) 1926
- C-) 1927
- Cevap D-) 1928
- E-) 1929
Açıklama: Anayasada 10 Nisan 1928’de bir değişiklik yapılarak “devletin dini İslam’dır” maddesi çıkarılmıştır. Anayasaya laik bir nitelik kazandırılmıştır.
Anayasadan “devletin dini İslam’dır” maddesinin çıkarılarak anayasaya laik bir nitelik kazandırılması 1928 yılında gerçekleşmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi “toplumun ihtiyaçlarına cevap vermeyen kurumların aksaklıklarının giderilerek çağın koşullarına göre yeniden düzenlenmesi” anlamına gelmez?
- A-) Düzeltme
- B-) İyileştirme
- C-) Reform
- Cevap D-) İnkılap
- E-) Islahat
Açıklama: TÜRK İNKILABININ HEDEFLERİ
İnkılap, “toplumun ihtiyaçlarına cevap vermeyen kurumların aksaklıklarının giderilerek çağın koşullarına göre yeniden düzenlenmesi” anlamına gelmez. Değişme, dönüşme, bir hâlden başka bir hâle geçme anlamına gelen inkılap; bir milletin sahip olduğu siyaset, eğitim, hukuk, ekonomi, sosyal hayat gibi alanlardaki kurumlarının, devlet eliyle köklü bir biçimde değiştirilerek yenileştirilmesidir. Osmanlı Devleti’nde 17. yüzyılda yapılan yenileşme hareketleriyle başlayan modernleşme çalışmaları ise ıslahat olarak adlandırılır. Reform ile eş anlamlı olarak kullanılan ıslahat düzeltme, iyileştirme anlamına gelir. Daha geniş ifade ile toplumun ihtiyaçlarına cevap vermeyen kurumların aksaklıklarını gidererek çağın koşullarına göre yeniden düzenlenmesidir.
Aşağıdakilerden hangisi Türk Medeni Kanunu hazırlanırken İsviçre Medeni Kanunu’nun örnek alınmasının nedenlerinden biri değildir?
- A-) Demokratik olması
- B-) Laik olması
- C-) Kolay anlaşılması
- D-) Sosyal içerik taşıması
- Cevap E-) Kadınlara siyasal haklar tanıması
Açıklama: HUKUK ALANINDA YAPILAN İNKILAPLAR
“Kadınlara siyasal haklar tanıması” Türk Medeni Kanunu hazırlanırken İsviçre Medeni Kanunu’nun örnek alınmasının nedenlerinden biri değildir. İsviçre Medeni Kanunu’nun seçilmesinde demokratik, laik, anlaşılması kolay ve sosyal içerikli olmasının yanında, Avrupa’da en son düzenlenen medeni kanun olması etkili olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Türk inkılabının temel aşamalarından biri olarak değerlendirilemez?
- Cevap A-) Ordudan ekonomiye, eğitimden hukuka kadar birçok alanda yeni kurumların kurulmasını kapsayan ıslahat hareketlerinin yapılması
- B-) Yaklaşık üç yıllık bir zamana yayılan Kurtuluş Savaşı sonucunda tam bağımsızlığın kazanılması
- C-) Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasıyla yeni Türk devletinin siyasi ve iktisadi bağımsızlığının emperyalist devletler tarafından resmen tanınması
- D-) Saltanatın kaldırılarak monarşik siyasi sisteme son verilmesi ve demokratik Cumhuriyet’in ilan edilmesi
- E-) Yeni Türk devletinin devamlılığını sağlayacak inkılap hareketlerinin gerçekleştirilmesi
Açıklama: Türk İnkılabını üç aşamada gerçekleştirmiştir. Birinci aşamada 1919- 1922 yılları arasında yaşanan Türk Kurtuluş Savaşı sonucunda tam bağımsızlık kazanılmış ve Misak-ı Millî sınırları içerisinde yeni bir Türk Devleti kurma yolunda önemli bir adım atılmıştır. İkinci aşamada Anadolu’yu işgalden kurtaran TBMM karşısında işlevi ve gücü kalmayan Osmanlı saltanatı kaldırılarak monarşiye son verilmiştir. Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasıyla Türk devletinin siyasi ve iktisadi bağımsızlığı emperyalist devletler tarafından resmen tanınmıştır. Cumhuriyet’in ilanıyla demokratik bir devlet kurulmuştur. Son aşamada ise yeni kurulan devletin devamlılığını sağlayacak inkılap hareketlerine girişilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Türk kadınının siyasal hayata girişinde bir başlangıç noktası oluşturmuştur?
- A-) Kadınların siyasal haklarla ilgili isteklerinin, 1923’te kurulan Kadınlar Halk Fırkası tarafından dile getirilmesi
- B-) 1924’te kurulan Türk Kadınlar Birliği’nin, kadınların siyasi hakları meselesini gündeme taşıması
- C-) 1924’te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile kadınlara eğitimde eşitlik hakkı sağlanması
- D-) 1926 tarihli Türk Medeni Kanunu ile kadınlara temel haklar verilmesi
- Cevap E-) 1930’da kabul edilen Yeni Belediye Kanunu’nda, seçme ve seçilme şartı olarak “Türk olmak” maddesine yer verilmesi
Açıklama: HUKUK ALANINDA YAPILAN İNKILAPLAR
“1930’da kabul edilen Yeni Belediye Kanunu’nda, seçme ve seçilme şartı olarak “Türk olmak” maddesine yer verilmesi” Türk kadınının siyasal hayata girişinde bir başlangıç noktası olmuştur. Bu gelişmenin ardından, 1930 yılı belediye seçimlerinde ilk defa kadınlar seçme ve seçilme haklarını kullanmışlardır. Kadınların belediye meclisi üyeliği seçimlerine katılımının sağlanmasından sonra 26 Ekim 1933’te, Köy Kanunu’nda yapılan değişiklikle Türk
kadınlarına muhtarlığa ve köy ihtiyar heyetlerine seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Son olarak da sıra kadınlara milletvekili seçme seçilme hakkının tanınmasına gelmiştir. TBMM’nin 5 Aralık 1934 tarihli oturumunda anayasada yapılan değişiklikle 30 yaşını bitiren kadınlara milletvekili olma ve 22 yaşını bitiren kadınlara da seçme hakkı tanınmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi hukuk alanında gerçekleştirilen inkılaplardan biri değildir?
- A-) 3 Mart 1924’te Halifeliğin kaldırılarak Şeriye ve Evkaf Vekâlet’ine son verilmesi
- B-) Yeni anayasanın 20 Nisan 1924’te Teşkilat-ı Esasiye Kanunu adıyla TBMM’de kabul edilmesi
- Cevap C-) Güncellenen Mecelle’nin 7 Şubat 1926’da yeniden uygulamaya konulmasına karar verilmesi
- D-) İsviçre’den uyarlanan Türk Medeni Kanunu’nun 17 Şubat 1926 tarihinde TBMM’de kabul edilmesi
- E-) 5 Şubat 1937’de Anayasanın 2. maddesinin “Türkiye Devleti, cumhuriyetçi, milliyetçi, halkçı, devletçi, laik ve inkılapçıdır” olarak değiştirilmesi
Açıklama: Cumhuriyet rejiminin benimsenmesiyle Mecelle yerine yeni bir medeni kanun hazırlanması yoluna gidilmiştir. Ancak yeni bir kanunun hazırlanmasının zaman alacağı için batı ülkelerinin medeni kanunları incelenerek Türkiye koşullarına uygulanacak bir medeni kanun arayışına girilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi üç aşamada gerçekleştirilen Türk İnkılabının, ikinci aşamasında yapılanlardan biri değildir?
- Cevap A-) Türk Kurtuluş Savaşı sonucunda tam bağımsızlığın kazanılması
- B-) Osmanlı saltanatının kaldırılarak monarşiye son verilmesi
- C-) Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasıyla Türk devletinin siyasi ve iktisadi bağımsızlığının emperyalist devletlerce resmen tanınması
- D-) Cumhuriyet’in ilanıyla demokratik bir devlet kurulması
- E-) Misak-ı Millî sınırları içerisinde yeni bir Türk Devleti kurma yolunda önemli bir adım atılmıştır.
Açıklama: TÜRK İNKILABININ HEDEFLERİ
“Türk inkılap hareketlerine girişilmesi” üç aşamada gerçekleştirilen Türk İnkılabının, ikinci aşamasında yapılanlardan biri değildir.
Atatürk, Türk İnkılabını üç aşamada gerçekleştirmiştir. Birinci aşamada;1919-1922 yılları arasında yaşanan Türk Kurtuluş Savaşı sonucunda tam bağımsızlık kazanılmış ve Misak-ı Millî sınırları içerisinde yeni bir Türk Devleti kurma yolunda önemli bir adım atılmıştır. İkinci aşamada; Anadolu’yu işgalden kurtaran TBMM karşısında işlevi ve gücü kalmayan Osmanlı saltanatı kaldırılarak monarşiye son verilmiştir. Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasıyla Türk devletinin siyasi ve iktisadi bağımsızlığı emperyalist devletler tarafından resmen tanınmıştır. Cumhuriyet’in ilanıyla demokratik bir devlet kurulmuştur. Son aşamada ise yeni kurulan devletin devamlılığını sağlayacak inkılap hareketlerine girişilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi İzmir İktisat Kongresine katılan tüccar grubunun iktisadi önerilerinden biri değildir?
- A-) Gümrük himayesi
- B-) Yabancı sermayeye imtiyaz verilmemesi
- Cevap C-) Tütün ziraat ve ticaretinin serbest olması
- D-) Kabotaj hakkında yabancılara imtiyaz tanınmaması
- E-) Milli bir banka kurulması
Açıklama: İKTİSADİ ALANDA YAPILAN İNKILAPLAR
“Tütün ziraat ve ticaretinin serbest olması” İzmir İktisat Kongresine katılan tüccar grubunun değil, çiftçi grubunun istekleri arasındadır.
Kongre çalışmaları esas olarak çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi gruplarının kendi görüşlerini, iktisadi öneriler biçiminde formüle etmeleri ve her gruba ait önerilerin bütün gruplarca madde madde oylanması biçiminde olmuştur. Tüccar grubunun önerileri; gümrük himayesi, Cuma gününün bütün Türk halkı için tatil günü olması, yabancı sermayeye imtiyaz verilmemesi, kabotaj hakkında yabancılara imtiyaz tanınmaması, yabancı sermayenin ülkeye zarar vermeyecek şekilde girmesinin sağlanması, millî bir banka kurulması vb. olmuştur.
Cumhuriyet Döneminde sanayi alanında kalkınma bir plana bağlanmıştır. Sanayiyi hızlandıracak kurumsal yapılanmaya gidilerek 1932 yılında bir kanun çıkarılmıştır. Bu kanunla kurulan kamu kurumu, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
- A-) Sümerbank
- Cevap B-) Devlet Sanayi Ofisi
- C-) Türkiye İş Bankası
- D-) Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi
- E-) İller Bankası
Açıklama: Sanayi alanında kalkınma bir plana bağlanmıştır. Sanayiyi hızlandıracak kurumsal yapılanmaya gidilerek 1932 yılında çıkarılan bir kanun ile “Devlet Sanayi Ofisi” kurulmuştur
Cumhuriyet rejiminin benimsenmesinden sonra Türkiye’de medeni kanun ile ilgili çalışmalar yapılırken yeni bir kanunun hazırlanmasının uzun zaman alacağı düşünülerek bir başka ülkenin medeni kanununun aktarma yoluyla alınması ve Türk Medeni Kanunu olarak kabul edilmesi kararlaştırılmıştır? Bu kapsamda hangi ülkenin medeni kanunundan aktarma yapılmıştır?
- Cevap A-) İşviçre
- B-) Fransa
- C-) İngiltere
- D-) Amerika Birleşik Devletleri
- E-) İtalya
Açıklama: Cumhuriyet rejiminin benimsenmesiyle Mecelle yerine yeni bir medeni kanun hazırlanması yoluna
gidilmiştir. Ancak yeni bir kanunun hazırlanmasının zaman alacağı için batı ülkelerinin medeni kanunlar incelenerek Türkiye koşullarına uygulanacak bir medeni kanun arayışına girilmiştir. Mustafa Kemal Paşa ve dönemin Adalet Vekili Mahmut Esat (Bozkurt) Bey’in yönlendirmesiyle İsviçre Medeni Kanunu’nun aktarma yoluyla alınması ve Türk Medeni Kanunu olarak kabul edilmesi kararlaştırılmıştır.
Cumhuriyet’in ilanından sonra Türkiye’de ilk Ceza Kanunu aşağıdaki tarihlerden hangisinde kabul edilmiştir?
- Cevap A-) 01 Mart 1926
- B-) 22 Kasım 1926
- C-) 20 Nisan 1924
- D-) 10 Nisan 1928
- E-) 17 Şubat 1925
Açıklama: Cumhuriyetin ilanıyla laik devlet düzenini kurmaya yönelik düzenlemeler yapılırken İslami nitelik taşıyan ceza kanunu yerine yeni bir kanuna ihtiyaç doğmuştur. Batı ülkelerinin ceza kanunları incelenerek Türkiye koşullarına uygulanacak bir ceza kanunu arayışına girilmiştir. En uygun kanun olarak 1889 tarihli İtalyan Ceza Kanunu görülmüştür. İtalyan Ceza Kanunu’na dayanan yeni bir ceza kanunu hazırlanmış 1 Mart 1926’da TBMM’de kabul edilmiştir (Turan, 2005).
Cumhuriyetin ilanıyla laik devlet düzenini kurmaya yönelik düzenlemeler yapılırken İslami nitelik taşıyan ceza kanunu yerine yeni bir kanuna ihtiyaç doğmuştur. Batı ülkelerinin ceza kanunları incelenerek Türkiye koşullarına uygulanacak bir ceza kanunu arayışına girilmiştir. En uygun kanun olarak
1889 tarihli İtalyan Ceza Kanunu görülmüştür. İtalyan Ceza Kanunu’na dayanan yeni bir ceza kanunu hazırlanmış 1 Mart 1926’da TBMM’de kabul edilmiştir.
Cumhuriyet’in ilanından sonra ilk Türk Medeni Kanunu aşağıdaki tarihlerden hangisinde kabul edilmiştir?
- Cevap A-) 17 Şubat 1926
- B-) 05 Mart 1926
- C-) 05 Şubat 1926
- D-) 10 Nisan 1026
- E-) 29 Ekim 1926
Açıklama: Cumhuriyet rejiminin benimsenmesiyle Mecelle yerine yeni bir medeni kanun hazırlanması yoluna
gidilmiştir. Türk Medeni Kanunu’nun hazırlanması için hukukçu milletvekillerinden, akademisyen, yargıç ve avukatlardan oluşan 26 kişilik bir komisyon kurulmuştur. Komisyon İsviçre Medeni Kanunu’nu Türkçeye çevirerek yeni bir kanun taslağı hazırlamış ve Türk Medeni Kanunu adıyla 17 Şubat 1926 tarihinde TBMM’de kabul edilmiştir.
Cumhuriyetin ilanından hemen sonra Mustafa Kemal Paşa’nın isteğiyle özel sermayeli bir anonim şirket olarak Celal (Bayar) Bey tarafından kurulan banka, aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Halkbank
- B-) Sümerbank
- C-) Merkez Bankası
- D-) Egebank
- Cevap E-) Türkiye İş Bankası
Açıklama: İzmir İktisat Kongresi’nde millî ve bağımsız bir ekonomi için ülkenin kendi kaynaklarına dayanan bir banka kurulması düşüncesi tüccar ve sanayici kesimin ortak isteği olarak öne çıkmıştır. Cumhuriyetin ilanından hemen sonra Mustafa Kemal Paşa’nın isteğiyle özel sermayeli bir anonim şirket olarak Celal (Bayar) Bey tarafından Türkiye İş Bankası kurulmuştur.
Cumhuriyetin ilanıyla laik devlet düzenini kurmaya yönelik düzenlemeler yapılırken İslami nitelik taşıyan ceza kanunu yerine yeni bir kanuna ihtiyaç doğmuştur. Batı ülkelerinin ceza kanunları incelenerek Türkiye koşullarına uygulanacak bir ceza kanunu arayışına girilmiştir. Aşağıdaki ülkelerden hangisinin ceza kanunu en uygun kanun olarak görülmüştür?
- Cevap A-) İtalyan Ceza Kanunu
- B-) İngiliz Ceza Kanunu
- C-) İsviçre Ceza Kanunu
- D-) Alman Ceza Kanunu
- E-) Fransız Ceza Kanunu
Açıklama: Cumhuriyetin ilanıyla laik devlet düzenini kurmaya yönelik düzenlemeler yapılırken İslami nitelik taşıyan ceza kanunu yerine yeni bir kanuna ihtiyaç doğmuştur. Batı ülkelerinin ceza kanunları incelenerek Türkiye koşullarına uygulanacak bir ceza kanunu arayışına girilmiştir. En uygun kanun olarak 1889 tarihli İtalyan Ceza Kanunu görülmüştür.
Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılan bütçelerde aşağıdakilerden hangisine öncelik verilmiştir?
- Cevap A-) Savunma ve bayındırlık harcamalarına
- B-) Dış borç ödemelerine
- C-) Eğitim harcamalarına
- D-) Kültür sanat harcamalarına
- E-) Sanayi alanında yapılan yatırım harcamalarına
Açıklama: İKTİSADİ ALANDA YAPILAN İNKILAPLAR
Cumhuriyetin ilk on yılında 1925 ve 1931 yılı bütçeleri dışındaki sekiz bütçe fazlalık vermiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılan bütçelerde savunma ve bayındırlık harcamalarına öncelik verilmiştir.1929 yılından itibaren ise dış borç ödemeleri bütçedeki en büyük paylardan birini oluşturmuştur.
Devletin izni olmadan hiçbir okulun açılamayacağı ve okullarda hangi derslerin ne şekilde okutulacağı kararı, Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında yapılan hangi düzenlemenin sonuçlarından biridir?
- A-) 15-22 Temmuz 1921 tarihli Maarif Kongresi
- B-) 8 Mart 1923 tarihli Misak-ı Maarif Genelgesi
- C-) 1923 Temmuz’unda yapılan I. Heyet-i İlmiye Toplantısı
- D-) 3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu
- Cevap E-) 2 Mart 1926 tarihli Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun
Açıklama: EĞİTİM VE KÜLTÜR ALANINDA YAPILAN İNKILAPLAR
Türkiye’de eğitimin belli esaslara göre düzenlenmesi amacıyla 2 Mart 1926’da Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun kabul edilmiştir. Bu kanun Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun tamamlayıcısı olmuştur. Devletin izni olmadan hiçbir okulun açılamayacağı ve okullarda hangi derslerin ne şekilde okutulacağı karar altına alınmıştır.
Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi hangi tarihte kurulmuştur?
- A-) 1933
- B-) 1934
- C-) 1935
- Cevap D-) 1936
- E-) 1937
Açıklama: Ankara’da 1925 yılında açılan Hukuk Mektebi, 1930 yılında açılan Ankara Yüksek Ziraat Mektebi, 1936’da açılan Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi ve Ankara’ya taşınan Siyasal Bilgiler Fakültesi 1946 yılında bir çatı altında toplanarak Ankara Üniversitesi kurulmuştur.
Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi 1936 yılında kurulmuştur.
Eğitimin parasız olması ve temel eğitimin bütün çocuklar için zorunlu hale getirilmesi ilkesine ilk olarak hangi anayasada yer verilmiştir?
- A-) 1921 Anayasası
- Cevap B-) 1924 Anayasası
- C-) 2017 Anayasası
- D-) 1961 Anayasası
- E-) 1982 Anayasası
Açıklama: Eğitimin parasız olması ve temel eğitimin bütün çocuklara zorunlu olması ilkesi benimsenmiştir. Bu amaçla 1924 Anayasası’nda ilköğretimin zorunlu ve parasız olduğuna yer verilmiştir.
Eğitimin parasız olması ve temel eğitimin bütün çocuklara zorunlu olması ilkesi 1924 yılında anayasal bir zorunluluk olarak kabul edilmiştir
Halkevleri, ilk olarak 19 Şubat 1932’de 14 şehirde törenlerle açılmıştır. Halkevlerinde Cumhuriyet ideolojisini halka tanıtma, yaygınlaştırma ve toplumun kültür yapısını canlandırmaya yönelik faaliyetler yürütülmüştür. Aşağıdakilerden hangisi halkevlerinin faaliyet kollarından biri değildir?
- A-) Dil-Tarih-Edebiyat
- B-) Güzel Sanatlar
- C-) Kütüphane ve Neşriyat
- D-) Spor
- Cevap E-) Hukuk eğitimi
Açıklama: Cumhuriyet ideolojisini halka tanıtma, yaygınlaştırma ve toplumun kültür yapısını canlandırmaya yönelik faaliyetler yürütülmüştür. İlk olarak 19 Şubat 1932’de 14 şehirde Halkevleri törenlerle açılmıştır. Halk eğitim merkezi olarak görülen Halkevlerinin dokuz alanda faaliyet yürütmesi amaçlanmıştır. Faaliyet kollarını Dil-Tarih-Edebiyat, Güzel Sanatlar, Temsil, Spor, İçtimaî Yardım, Halk Dershaneleri ve Kurslar, Kütüphane ve Neşriyat, Köycülük, Müze ve Sergi şubeleri oluşturmuştur
Hukuk eğitimi
Hangisi bulaşıcı ve salgın hastalıklarla mücadele etmek amacıyla Cumhuriyet Döneminin ilk yıllarında yapılan çalışmalardan biridir?
- A-) Devletin sağlık teşkilatının genişletilmesi
- B-) Çok sayıda doktor, hemşire, ebe, sağlık memuru yetiştirilmesi
- C-) Bazı önemli şehirlerde, numune hastanelerinin açılması
- D-) Çocuk bakım ve doğum evleri açılması
- Cevap E-) Halk sağlığını korumak için Hıfzısıhha Müessesesinin açılması
Açıklama: Nitelikli hekim yetiştirmek için tıp fakültelerinde modern yöntem ve usuller benimsenmiştir. Ebe, hemşire gibi diğer sağlık personellerini yetiştirmek üzere sağlık meslek yüksek okulları açılmıştır. 1930 yılında sağlık hizmetlerinin anayasası niteliğinde olan Umumi Hıfzıssıhha Kanunu çıkarılmıştır. Böylece sağlık hizmetlerine ait politikaların esasları belirlenmiştir.
Kadınlar ilk olarak aşağıdakilerden hangi belediye seçiminde seçme ve seçilme hakkını kullanmıştır?
- A-) 1925
- Cevap B-) 1930
- C-) 1935
- D-) 1940
- E-) 1945
Açıklama: 1930 yılı belediye seçimlerinde ilk
defa kadınlar seçme ve seçilme haklarını kullanmışlardır.
Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınmasından sonra TBMM’ye giren kadın milletvekili sayısı nedir?
- A-) 15
- B-) 16
- C-) 17
- Cevap D-) 18
- E-) 19
Açıklama: Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınmasından sonra V. Dönem TBMM’de 18 kadın milletvekili görev yapmıştır.
Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınmasından sonra TBMM’ye giren kadın milletvekili sayısı 18’dir.
Kadınlara siyasal haklarının verilmesinden sonra ilk genel seçimler olan 1935 seçimleri sonrasında oluşturulan V. Dönem TBMM’de kaç kadın milletvekili görev yapmıştır?
- Cevap A-) 18
- B-) 17
- C-) 16
- D-) 15
- E-) 14
Açıklama: TBMM’nin 5 Aralık 1934 tarihli oturumunda anayasada yapılan değişiklikle 30 yaşını bitiren kadınlara milletvekili olma ve 22 yaşını bitiren kadınlara da seçme hakkı tanınmıştır. Türk kadını tüm Müslüman ülkelerdeki kadınlardan hatta Fransız, İtalyan gibi Batılı kadınlardan da önce erkeklerle aynı siyasal hakları elde etmiştir. Kadınlara siyasal haklarının verilmesinden sonra ilk genel seçimler 1935 yılında yapılmıştır. Seçimlerde CHP tarafından 17 kadın aday gösterilmiştir. Cumhuriyet rejiminin değerlerini benimsemiş çoğunlukla çok iyi eğitim görmüş ve toplumda saygı gören kadın adaylar tercih edilmiştir. Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınmasından sonra V. Dönem TBMM’de 18 kadın milletvekili görev yapmıştır (Sezer, 1998).
Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınmasından sonra V. Dönem TBMM’de 18 kadın milletvekili görev yapmıştır.
Millî Mücadele döneminin olağanüstü şartlarında hazırlanan ve kısa bir metin olmasına rağmen çeşitli yönlerden eksikleri bulunan mevcut Anayasanın değiştirilmesine ihtiyaç duyulması neticesinde oluşturulan Anayasa hangisidir?
- Cevap A-) 1924 Anayasası
- B-) 1921 Anayasası
- C-) 1980 Anayasası
- D-) 1982 Anayasası
- E-) 1961 Anayasası
Açıklama: Millî Mücadelenin zaferle sonuçlanması ve Cumhuriyet rejiminin benimsenmesiyle savaş yıllarında olağanüstü ortamda hazırlandığı için kısa ve çoğu yönden eksikleri olan 1921 Anayasası’nın değiştirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu amaçla uzmanlardan ve milletvekillerinden oluşan bir anayasa hazırlama komisyonu oluşturulmuştur. Yapılan çalışmalar sonucunda modern bir devletin ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikte yapılan anayasa Teşkilat-ı Esasiye Kanunu adıyla 20 Nisan 1924’te TBMM’de kabul edilmiştir. Altı bölüm ve yüz beş maddeden oluşan 1924 Anayasası ile devletin kuruluşu, organları ve bunların işleyişi düzenlenirken hak ve özgürlüklerle ilgili hükümlere de yer verilmiştir.
Osmanlı Devleti’nden kalan borçların Türkiye Cumhuriyeti tarafından tamamen ödenmesi kaç yılında gerçekleşmiştir?
- A-) 1936
- B-) 1942
- C-) 1928
- D-) 1950
- Cevap E-) 1954
Açıklama: Türkiye Dünya Ekonomik Krizinin çıktığı yıl borç ödemelerine başlamış devletin kamu yatırımlarının arttığı dönemlerde ve II. Dünya Savaşı yıllarında taksitler aksatılmadan ödenmiştir. Osmanlı borçları 1954 yılında tamamen tasfiye edilmiştir.
Osmanlı Devleti’nden alan borçların Türkiye Cumhuriyeti tarafından tamamen ödenmesi 1954 yılında gerçekleşmiştir.
Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında Duyun-u Umumiye İdaresi’nden sonra Osmanlı ekonomisi üzerinde mali denetim sağlayan ikinci büyük kurum aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Osmanlı Bankası
- B-) Tütün Rejisi
- C-) Sanayi ve Maadin Bankası
- D-) İtibar-ı Milli Bankası
- E-) Ziraat Bankası
Açıklama: İKTİSADİ ALANDA YAPILAN İNKILAPLAR
Son dönem Osmanlı Devleti üzerinde, Duyun-u Umumiye İdaresi’nden sonra mali denetim sağlayan ikinci büyük kurum Osmanlı Bankası’dır.
Osmanlı Bankası “Bank-ı Osmani” adıyla 1856 yılında İngiliz sermayesi ile merkezi Londra’da olmak üzere İstanbul’da kurulmuştur. Başlangıçta ticari bir banka olarak faaliyete geçen Osmanlı Bankası, 1863 yılında Fransızların da ortak olmasıyla bir devlet bankası statüsünde hizmet vermiştir. Osmanlı Bankası I. Dünya Savaşı’na kadar âdeta Osmanlı devletinin para politikasında tek başına söz sahibi olmuştur. Bankanın etkinliğine son vermek ve para politikasına egemen olmak için milli iktisat politikası izleyen İttihat ve Terakki döneminde İtibar-ı Millî Bankası kurulmuştur. Ancak I. Dünya Savaşı’ndan sonra Osmanlı Bankası yine eski etkinliğine kavuşmuş hatta Cumhuriyet döneminde de para basma yetkisini Merkez Bankası’nın kuruluşuna kadar elinde tutmuştur.
Saffet Arıkan’ın Millî Eğitim Bakanlığı döneminde 1936 yılında hangi şehirde kırsal kesime öğretmen temini için, eğitmen kursu açılmıştır?
- A-) İzmir
- B-) Ankara
- Cevap C-) Eskişehir
- D-) İstanbul
- E-) Edirne
Açıklama: Saffet Arıkan’ın Millî Eğitim Bakanlığı döneminde 1936 yılında Eskişehir’de kırsal kesime öğretmen temini için bir eğitmen kursu açılmıştır. Askerde onbaşı, çavuşluk yapmış köylü gençler altı aylık bir kurstan sonra eğitmen unvanıyla kendi köylerindeki üç yıllık ilkokullara görevlendirilmiştir. Uygulama başarılı olmuş ve kursların sayısı artırılmıştır. Ayrıca 1937 yılında deneme niteliğinde Eskişehir Çifteler, İzmir Kızılçullu, Edirne Kepirtepe Resim 1.3 Mustafa Kemal Atatürk İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde (15 Aralık 1930) ve Kastamonu Gölköy’de dört adet Köy Öğretmen Okulu açılmıştır. Bu okullar daha sonra Köy Enstitülerine dönüştürülmüştür
Sosyal, sağlık ve gündelik hayat alanında çıkarılan kanunlar ve tarihlerine ilişkin doğru eşleşme aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
TARİH
K-25 Kasım 1925
L-3 Aralık 1934
M-26 Mart 1931
N-21 Haziran 1934
KANUN
1.Şapka Kanunu
2.Ölçü Kanunu
- A-) N-1, L-2
- Cevap B-) K-1, M-2
- C-) M-1, L-2
- D-) L-1, K-2
- E-) K-1, N-2
Açıklama: SOSYAL, SAĞLIK VE GÜNDELİK HAYAT ALANINDA YAPILAN İNKILAPLAR
Sosyal, sağlık ve gündelik hayat alanında çıkarılan kanunlar ve tarihlerine ilişkin doğru eşleşme B seçeneğinde verilmiştir.
25 Kasım 1925’te TBMM’de çıkarılan Şapka Kanunu ile Türk vatandaşlarına şapka giyme zorunluluğu getirilmiştir.
26 Mart 1931 tarihinde de Ölçü Kanunu kabul edilerek litre, kilogram, metre gibi birimlerin kullanımına geçilmiştir.
TBMM’nin 5 Aralık 1934 tarihli oturumunda anayasada yapılan değişiklikle kadınlara milletvekili olma ve seçme hakkı tanınmıştır. Buna göre kaç yaşını bitiren kadınlar milletvekili olma hakkını kazanmıştır?
- Cevap A-) 30
- B-) 28
- C-) 25
- D-) 22
- E-) 20
Açıklama: TBMM’nin 5 Aralık 1934 tarihli oturumunda anayasada yapılan değişiklikle 30 yaşını bitiren kadınlara milletvekili olma ve 22 yaşını bitiren kadınlara da seçme hakkı tanınmıştır.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve ardından yapılan düzenlemelerle Türk Eğitim Sistemi çeşitli esaslara dayandırılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bu esaslardandır?
I) Eğitimin hayata dayalı olmasına özel önem verilmiştir.
II) Eğitim işleri dini makamların ve kişilerin etkisinden kurtarılarak devletin denetimi altına alınmıştır.
III)Eğitimde öncelikle herkese okuma yazma öğretmek ve cehaletin ortadan kaldırılması hedeflenmiştir.
IV) Eğitimin parasız olması ve temel eğitimin bütün çocuklara zorunlu olması ilkesi benimsenmiştir.
V) Türk Millî Eğitim Sisteminin temel ilkelerinden biri de laiklik olmuştur.
- A-) I, II ve III
- B-) III, IV ve II
- C-) I ve V
- Cevap D-) Hepsi
- E-) IV ve V
Açıklama: Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve ardından yapılan düzenlemelerle Türk eğitim sistemi millî esaslara dayandırılmıştır. Eğitimin hayata dayalı olmasına özel önem verilmiştir. Öğretim ve eğitim yöntemlerinin her zaman pratiğe dayalı ve uygulamalı olması amaçlanmıştır. Eğitimde öncelikle herkese okuma yazma öğretmek ve cehaletin ortadan kaldırılması hedeflenmiştir. Eğitimin parasız olması ve temel eğitimin bütün çocuklara zorunlu olması ilkesi benimsenmiştir. Bu amaçla 1924 Anayasası’nda ilköğretimin zorunlu ve parasız olduğuna yer verilmiştir. Türk millî eğitim sisteminin temel ilkelerinden biri de laiklik olmuştur. Eğitim işleri dini makamların ve kişilerin etkisinden kurtarılarak devletin denetimi altına alınmıştır. Eğitimde millîlik, birlik, laiklik, çağdaşlık, ferdin ve toplumun ihtiyaçları, her vatandaşa temel eğitim hakkı tanınması, fırsat, imkân ve cinsiyet eşitliği, aklın ve bilimin rehberliği Türk millî eğitim sisteminin günümüze kadar izlediği temel ilkeler olmuştur
Hepsi
Türk Ceza Kanunu düzenlenirken hangi ülke örnek alınarak hazırlanmıştır?
- A-) İsviçre
- B-) Fransa
- Cevap C-) İtalya
- D-) Almanya
- E-) İngiltere
Açıklama: Batı ülkelerinin ceza kanunları incelenerek
Türkiye koşullarına uygulanacak bir ceza kanunu arayışına girilmiştir. En uygun kanun olarak
1889 tarihli İtalyan Ceza Kanunu görülmüştür. İtalyan
Ceza Kanunu’na dayanan yeni bir ceza kanunu
hazırlanmış 1 Mart 1926’da TBMM’de kabul edilmiştir
(Turan, 2005).
Türk Medeni Kanunu düzenlenirken hangi ülkenin Medeni Kanunu’ndan yararlanılmıştır?
- A-) İngiltere
- B-) İtalya
- C-) Almanya
- D-) Fransa
- Cevap E-) İsviçre
Açıklama: Türk Medeni Kanunu’nun hazırlanması için hukukçu milletvekillerinden, akademisyen, yargıç ve avukatlardan oluşan 26 kişilik bir komisyon kurulmuştur. Komisyon İsviçre Medeni Kanunu’nu Türkçeye çevirerek yeni bir kanun taslağı hazırlanmış ve Türk Medeni Kanunu adıyla 17 Şubat
1926 tarihinde TBMM’de kabul edilmiştir (Turan, 2005; Lewis, 1993).
Türk Medeni Kanunu’nun ilan edildiği tarih hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
- A-) 16 Kasım 1923
- Cevap B-) 17 Şubat 1926
- C-) 23 Nisan 1925
- D-) 19 Mayıs 1930
- E-) 17 Haziran 1927
Açıklama: Türk Medeni Kanunu’nun hazırlanması için hukukçu milletvekillerinden, akademisyen, yargıç ve avukatlardan oluşan 26 kişilik bir komisyon kurulmuştur. Komisyon İsviçre Medeni Kanunu’nu Türkçeye çevirerek yeni bir kanun taslağı hazırlanmış ve Türk Medeni Kanunu adıyla 17 Şubat
1926 tarihinde TBMM’de kabul edilmiştir (Turan, 2005; Lewis, 1993).
Türk Medeni Kanunu’nun kabulüyle birlikte kadın, erkek bütün vatandaşlara bazı haklar sağlanmış ve çeşitli ödevler getirilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi Medeni Kanun’la birlikte yürürlüğe giren düzenlemelerden biri değildir?
- A-) Şeriata dayalı hükümler yerine laik bir düzenleme getirilmiş kadın hakları da güvence altına alınmıştır.
- B-) Sosyal yaşamda kadın-erkek eşitliğini sağlamaya yönelik bir adım atılmıştır.
- C-) Kadınlara istediği kişi ile evlenme hakkı tanınırken kadınlara da boşanma isteğinde bulunma hakkı verilmiştir.
- D-) Devlet tarafından yapılacak resmî nikah sistemi benimsenmiş ve tek eşle evlilik koşulu getirilmiştir.
- Cevap E-) Miras konusunda erkeğe öncelik tanımıştır.
Açıklama: Türk Medeni Kanunu şeriata dayalı hükümler yerine laik bir düzenleme getirirken kadın haklarını da güvence altına almıştır. Sosyal yaşamda kadın-erkek eşitliğini sağlamaya yönelik önemli bir adım olmuştur. Kanunla aile hayatıyla ilgili evlenme/boşanma işleri düzenlenmiştir. Devlet tarafından yapılacak resmî nikah sistemi benimsenmiş ve tek eşle evlilik koşulu getirilmiştir. Kadınlara istediği kişi ile evlenme hakkı tanınırken kadınlara da boşanma isteğinde bulunma hakkı verilmiştir. Ayrıca miras konusunda da kadın erkek eşitliği getirilmiştir (İnan, 1975). Çok uzun yıllar uygulanan 1926 tarihli Türk Medeni Kanunu 22 Kasım 2001’de TBMM’de kabul edilen Yeni Türk Medeni Kanunu ile 2002 yılından itibaren yürürlükten kaldırılmıştır (Resmî Gazete, 8.12.2001).
Miras konusunda erkeğe öncelik tanımıştır.
Türk kadınının seçme ve seçilme haklarını ilk kez kullandıkları belediye seçimleri hangi tarihte yapılmıştır?
- A-) 1921
- B-) 1924
- Cevap C-) 1930
- D-) 1940
- E-) 1961
Açıklama: 1930’lu yılların başında kadınların sosyal ve iktisadi yaşamdaki faaliyetlerinin artması üzerine “artık zamanının geldiği düşüncesiyle” Mustafa Kemal Atatürk tarafından kadınlara siyasal haklar tanınması yoluna gidilmiştir. TBMM’de 3 Nisan 1930’da kabul edilen Yeni Belediye Kanunu’nda seçme ve seçilme şartı olarak “Türk olmak” maddesine yer verilmesi Türk kadınının siyasal hayata girişinde bir başlangıç noktası olmuştur (Kaplan, 1998; Resmî Gazete, 14.04.1930). 1930 yılı belediye seçimlerinde ilk defa kadınlar seçme ve seçilme haklarını kullanmışlardır.
Türkiye’de Cumhuriyetin ilanı sonrasında kabul edilen ilk anayasa aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) 1924 Anayasası
- B-) 1960 Anayasası
- C-) 1961 Anayasası
- D-) 1980 Anayasası
- E-) 1981 Anayasası
Açıklama: 3 Mart 1924’te Şer’iye Mahkemeleri’nin kaldırılması ve sonrasında 1924 Anayasası’nın kabul
edilmesiyle birlikte hukuk alanında yapılacak düzenlemelere hız verilmiştir. Çağdaş, laik ve toplumun
ihtiyaçlarına yönelik bir Türk hukuk sistemi kurmak amaçlanmıştır.
Türkiye’de kadınlar seçme ve seçilme hakkını ilk defa hangi yıl kullanmışlardır?
- Cevap A-) 1930
- B-) 1928
- C-) 1926
- D-) 1927
- E-) 1931
Açıklama: 1930 yılı belediye seçimlerinde ilk defa kadınlar seçme ve seçilme haklarını kullanmışlardır.
Türkiye’de kadınların siyasi hayata girmesinde ilk aşama olarak kabul edilen Yeni Belediye Kanunu hangi tarihte kabul edilmiştir?
- A-) 1929
- Cevap B-) 1930
- C-) 1931
- D-) 1932
- E-) 1933
Açıklama: 1930’lu yılların başında kadınların sosyal ve iktisadi yaşamdaki faaliyetlerinin artması üzerine “artık zamanının geldiği düşüncesiyle” Mustafa Kemal Atatürk
tarafından kadınlara siyasal haklar tanınması yoluna gidilmiştir. TBMM’de 3 Nisan 1930’da kabul edilen Yeni Belediye Kanunu’nda seçme ve seçilme şartı olarak “Türk olmak” maddesine yer verilmesi Türk kadınının siyasal hayata girişinde bir başlangıç noktası olmuştur.
Türkiye’de kadınların siyasi hayata girmesinde ilk aşama olarak kabul edilen Yeni Belediye Kanunu 1930 yılında kabul edilmiştir.
Türkiye’de Şer’iye Mahkemeleri hangi tarihte kaldırılmıştır?
- Cevap A-) 03 Mart 1924
- B-) 20 Nisan 1924
- C-) 10 Nisan 1928
- D-) 05 Şubat 1937
- E-) 17 Şubat 1926
Açıklama: 3 Mart 1924: Şer’iye Mahkemeleri’nin kaldırılması
03 Mart 1924
Yeni Türk Alfabesi Türk halkına Mustafa Kemal Atatürk tarafından nerede tanıtılmıştır?
- Cevap A-) Gülhane Parkı
- B-) Dolmabahçe Sarayı
- C-) TBMM
- D-) Ulus Meydanı
- E-) Topkapı Sarayı
Açıklama: 23 Mayıs 1928 tarihinde Mustafa Kemal
Paşa’nın talimatıyla birçok batı ülkelerinde kullanılan
Latin alfabe örneklerini inceleyerek yeni Türk alfabesini
belirlemek üzere bir dil heyeti kurulmuştur. Üç
ay gibi kısa bir sürede hazırlanan yeni alfabe Mustafa
Kemal Paşa tarafından 9-10 Ağustos 1928 gecesi
Sarayburnu’nda Gülhane Parkı’nda kamuoyuna tanıtılmıştır.
Yeni Türk Alfabesi kaç yılında kabul edilmiştir?
- A-) 30 Haziran 1925
- B-) 25 Mart 1926
- C-) 15 Mayıs 1927
- Cevap D-) 1 Kasım 1928
- E-) 25 Temmuz 1929
Açıklama: Harf inkılabının uygulanması için bütün hazırlıklar tamamlandıktan sonra kanun, TBMM’de 1
Kasım 1928 günü kabul edilmiştir (Ertan vd., 2011).
İlk Türk Ceza Kanunu kaç yılında kabul edilmiştir?
- A-) 16 Ocak 1921
- B-) 24 Temmuz 1923
- C-) 18 Kasım 1924
- Cevap D-) 1 Mart 1926
- E-) 16 Haziran 1925
Açıklama: En uygun kanun olarak
1889 tarihli İtalyan Ceza Kanunu görülmüştür. İtalyan
Ceza Kanunu’na dayanan yeni bir ceza kanunu
hazırlanmış 1 Mart 1926’da TBMM’de kabul edilmiştir
(Turan, 2005).
İzmir İktisat Kongresi’nin toplanmasına öncülük eden dönemin İktisat Bakanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kazım Karabekir
- B-) Refik Saydam
- C-) Reşit Galip
- D-) Münir Hayri Egeli
- Cevap E-) Mahmut Esat Bozkurt
Açıklama: 17 Şubat-4 Mart 1923 tarihleri arasında İzmir’de Türkiye İktisat Kongresi toplanmıştır. Kongrenin toplanış amacı yeni Türk Devleti’nin izleyeceği iktisat politikasını belirlemek ve ekonomik kalkınmayı hızlandıracak önerileri tespit etmek olmuştur. Kongrenin toplanmasına dönemin İktisat Vekili Mahmut Esat (Bozkurt) Bey öncülük yapmıştır.
İzmir İktisat Kongresi’nin toplanmasına öncülük eden dönemin İktisat Bakanı Mahmut Esat Bozkurt’tur.
Şer’iye Mahkemeleri hangi yıl kaldırılmıştır?
- Cevap A-) 1924
- B-) 1925
- C-) 1926
- D-) 1927
- E-) 1928
Açıklama: 3 Mart 1924’te Şer’iye Mahkemeleri’nin kaldırılması ve sonrasında 1924 Anayasası’nın kabul edilmesiyle birlikte hukuk alanında yapılacak düzenlemelere hız verilmiştir.
Şer’iye Mahkemeleri 1924 yılında kaldırılmıştır.
Şer’iye Mahkemeleri’nin kaldırılmasına hangi yıl karar verilmiştir?
- A-) 1920
- B-) 1921
- C-) 1922
- D-) 1923
- Cevap E-) 1924
Açıklama: 3 Mart 1924’te Şer’iye Mahkemeleri’nin kaldırılması ve sonrasında 1924 Anayasası’nın kabul edilmesiyle birlikte hukuk alanında yapılacak düzenlemelere hız verilmiştir.
“Türk milletini son asırlarda geride bırakmış olan müesseseleri yıkarak, yerlerine milletin en yüksek medeni icaplara göre ilerlemesini temin edecek yeni müesseseleri kurmuş olmak.”
Mustafa Kemal Atatürk’ün yukarıda verilen sözü Tük inkılabının hedeflerinden hangilerini vurgulamaktadır?
I Bağımsızlık
II Ekonomik kalkınma
III Çağdaşlaşma
IV Laiklik
- A-) Yalnız I
- B-) Yalnız II
- C-) Yalnız IV
- Cevap D-) II ve III
- E-) III ve IV
Açıklama: Atatürk, Türk inkılabını şöyle tanımlamıştır: “Türk milletini son asırlarda geride bırakmış olan müesseseleri yıkarak, yerlerine milletin en yüksek medeni icaplara göre ilerlemesini temin edecek yeni müesseseleri kurmuş olmak.” Türk inkılabı ile eski kurumların yerini yenileri almış ve çağın gereklerine uygun yeni bir hayat görüşü ve düzen benimsenmiştir. Atatürk çağın gerisinde kalmış ve kendini yenilemeyen ülkelerin ve toplumların nasıl sömürüldüklerine ve yok edildiklerine tanık olduğundan var olmak için modernleşmeyi ve kalkınmayı temel çözüm olarak görmüştür.

Ünite 2

1 Eylül 1915 tarihinde Albay Mustafa Kemal’e “Muharebe Gümüş Madalyası” hangi muharebe sonucu verilmiştir?
- A-) Trablusgarp Savaşı
- B-) Tobruk Muharebesi
- C-) Balkan Savaşı
- Cevap D-) I. Dünya Savaşı
- E-) Derne Muharebesi
Açıklama: I. Dünya Savaşı
19 Eylül 1921’de TBMM tarafından Mustafa Kemal Paşa’ya Mareşal rütbesi ve Gazilik unvanı verilmesini sağlayan zafer aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Sakarya Meydan Muharebesi
- B-) I. İnönü Muharebesi
- C-) II. İnönü Muharebesi
- D-) Tobruk Muharebesi
- E-) Derne Muharebesi
Açıklama: Sakarya Meydan Muharebesini başarıyla yöneten ve Yunan askerini geri çekilmeye mecbur eden Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’ya 19 Eylül 1921 tarihinde TBMM tarafından Müşir (Mareşal) rütbesi ve Gazilik unvanı verilmiştir.
22 Haziran 1919’da yayımlanan, bir ihtilal beyannamesi niteliğinde olan, milli egemenliğe ve milli bağımsızlığa yer vererek vatanın bir bütün olarak kurtuluşunu savunan genelge aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Amasya Genelgesi
- B-) Erzurum Genelgesi
- C-) Sivas Genelgesi
- D-) Havza Genelgesi
- E-) Konya Genelgesi
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa, 8 Haziran 1919’da Osmanlı Hükûmeti tarafından İstanbul’a geri çağrılmasına rağmen bu emre uymayarak, Albay Refet (Bele) Bey ile birlikte Amasya’ya geçmiştir. Burada Ali Fuat Paşa ve Rauf Bey ile buluşan Mustafa Kemal Paşa, Erzurum’daki Kâzım Paşa ve Konya’daki Mersinli Cemal Paşa ile de haberleşerek, 22 Haziran 1919’da Amasya Genelgesi’nin yayımlanmasını sağlamıştır. Bu genelgede; yurdun bütünlüğünün, milletin istiklalinin tehlikede olduğuna dikkat çekilerek ve çözüm olarak “Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” ifadesine yer verilmiştir. Bir ihtilal beyannamesi niteliğinde olan Amasya Genelgesi; millî egemenliğe ve millî bağımsızlığa yer vererek, vatanın bir bütün olarak kurtuluşunu savunması açısından önem arz etmektedir. Cevap A şıkkıdır.
5.Kolordunun 19-20 Nisan 1911 tarihleri arasında yaptığı ve Mustafa Kemal’in de Kıdemli Yüzbaşı rütbesi ile katıldığı bir askerî tatbikatın not ve krokilerini içeren eseri aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Tâbiye Tatbikat Seyahati
- B-) Nutuk
- C-) Cumalı Ordugâhı- Süvari: Bölük, Alay, Liva Talim ve Manevraları
- D-) Takımın Muharebe Talimi
- E-) Atatürk’ün Not Defterleri
Açıklama: 5.Kolordunun 19-20 Nisan 1911 tarihleri arasında yaptığı ve Mustafa Kemal’in de Kıdemli Yüzbaşı rütbesi ile katıldığı bir askerî tatbikatın not ve krokilerini içeren eseri Tâbiye Tatbikat Seyahati’dir.
“…………, sınıfsız, ayrıcalıksız ve kaynaşmış bir toplum yaratmanın temel anahtarıdır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yer, aşağıdaki kavramlardan hangisi tarafından doldurulmalıdır?
- A-) Devletçilik
- Cevap B-) Halkçılık
- C-) Laiklik
- D-) Devrimcilik
- E-) Cumhuriyetçilik
Açıklama: Halkçılık, sınıfsız, ayrıcalıksız ve kaynaşmış bir toplum yaratmanın temel anahtarıdır.
“Atatürk’ün ölümüne neden olan ……………. rahatsızlığının ilk belirtileri önce aralıklarla daha sonra sık sık görülen burun kanamaları ve bacaklarında kaşıntı ile ortaya çıkmıştır “
Yukarıdaki boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- A-) Kalp
- B-) Akciğer
- Cevap C-) Karaciğer
- D-) Mide
- E-) Beyin
Açıklama: Atatürk’ün ölümüne neden olan karaciğer rahatsızlığının ilk belirtileri önce aralıklarla daha son-
ra sık sık görülen burun kanamaları ve bacaklarında kaşıntı ile ortaya çıkmıştır
Mustafa Kemal, Manastır’da eğitimine devam ettiği sırada hangi hastalığa yakalanmıştır?
- Cevap A-) Sıtma
- B-) Zatürre
- C-) Siroz
- D-) Verem
- E-) Astım
Açıklama: Mustafa Kemal, Manastır’da eğitimine devam ettiği sırada sıtmaya yakalanması üzerine Selanik’e annesinin yanına dönerek, iki ay kadar bir süre istirahat etmek zorunda kalmıştır
Birinci Dünya Savaşı’nın başladığı zaman (28 Temmuz 1914) Yarbay Mustafa Kemal nerede askeri ataşe olarak görev yapmaktaydı?
- A-) Manastır
- Cevap B-) Sofya
- C-) Tiran
- D-) Moskova
- E-) Prag
Açıklama: Yarbay Mustafa Kemal’in Sofya’da ataşemiliter olarak görev yaptığı esnada 28 Temmuz 1914 tarihinde Birinci Dünya Savaşı başlamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal’ in, Ali Fethi (Okyar) aracılığıyla eserleriyle tanıştığı Fransız düşünürlerden değildir?
- A-) J.J. Rousseau,
- B-) Voltaire
- C-) Auguste Comte
- D-) Montesquieu
- Cevap E-) Victor Hugo
Açıklama: Ali Fethi (Okyar) aracılığıyla J.J. Rousseau, Voltaire, Auguste Comte ve Montesquieu gibi Fransız düşünürlerin eserleriyle tanışmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Atatürkçü düşünce sisteminin temel özelliklerini destekleyen bütünleyici ilkelerden değildir?
- A-) Tam bağımsızlık
- B-) Millî egemenlik
- Cevap C-) Küreselcilik
- D-) Çağdaşlaşma
- E-) Akıl ve bilim
Açıklama: Atatürkçü düşünce sisteminin temel özelliklerini destekleyen bütünleyici ilkeler; tam bağımsızlık, millî egemenlik, çağdaşlaşma, akıl ve bilim olarak belirlenmiştir.
“O dönemde hürriyet ve vatan kavramlarının güçlü olduğu …………. şehri, Mustafa Kemal’in fikirlerinin oluşmasındaki en önemli yerlerden birine sahiptir.”
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki şehir adlarından hangisi gelmelidir?
- A-) Gümülcine
- B-) Selanik
- Cevap C-) Manastır
- D-) Edirne
- E-) İstanbul
Açıklama: O dönemde hürriyet ve vatan kavramlarının güçlü olduğu Manastır şehri, Mustafa Kemal’in fikirlerinin oluşmasındaki en önemli yerlerden birine sahiptir.
“Malik olduğum bütün nukut (nakit para) ve hisse senetleri ile Çankaya’daki menkul ve gayrimenkul emvalimi, ………………….. aşağıdaki şartlarla terk ve vasiyet ediyorum.”
Atatürk’ün Vasiyetnamesi’nden aktarılan yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangi ifade gelmelidir?
- Cevap A-) Halk Partisine
- B-) İş Bankasına
- C-) Türk Tarih ve Dil Kurumlarına
- D-) İsmet İnönü’ nün çocuklarına
- E-) Ziraat Bankasına
Açıklama: “Malik olduğum bütün nukut (nakit para) ve hisse senetleri ile Çankaya’daki menkul ve gayrimenkul emvalimi, Halk Partisine aşağıdaki şartlarla terk ve vasiyet ediyorum”
“Mustafa Kemal, Harbiye Nazırı Mahmut Şevket Paşa ile birlikte 1910 yılının Mart ayında
………………’ ta /da çıkan isyanı bastırma görevini icra etmiştir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki ülkelerden hangisi doldurmalıdır?
- A-) Makedonya
- B-) Yunanistan
- Cevap C-) Arnavutluk
- D-) Bulgaristan
- E-) Sırbistan
Açıklama: Mustafa Kemal, Harbiye Nazırı Mahmut Şevket Paşa ile birlikte 1910 yılının Mart ayında
Arnavutluk’ta çıkan isyanı bastırma görevini icra etmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin 1909’da Selanik’te yaptığı II.Kongresi’ne Mustafa Kemal ile birlikte katılan arkadaşlarından biri değildir?
- A-) Fethi (Okyar)
- B-) Ali Fuat (Cebesoy)
- Cevap C-) Reşit Galip
- D-) Kazım (Karabekir)
- E-) İsmet (İnönü)
Açıklama: İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin 1909’da Selanik’te yaptığı II. Kongresine Mustafa Kemal, Ali
Fuat (Cebesoy), Fethi (Okyar), Kazım (Karabekir), Rauf (Orbay), Tevfik Rüştü (Aras) ve İsmet (İnönü) de katılmışlardır.
Anıtkabir ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğru bilgidir?
I. Anıtkabir’in inşaatı 20 yıl sürmüştür.
II. Anıtkabir için 49 projenin katıldığı bir proje yarışmasında Prof. Dr. Emin Onat ile Doç. Dr. Orhan Arda’nın ortak projeleri birinci olmuştur.
III. Anıtkabir’in yeri 7 Temmuz 1939’da Rasattepe (Anıttepe) olarak seçmiştir.
IV. Atatürk’ün aziz naaşı Anıtkabir’e inşa edilene kadar Cumhuriyet Müzesi’ndeki geçici kabrinde kalmıştır.
- Cevap A-) II ve III
- B-) I, III, IV
- C-) I, III
- D-) I, II, III, IV
- E-) II ve IV
Açıklama: I. Anıtkabir’in inşaatı 15yıl sürmüştür.
II. Anıtkabir için 49 projenin katıldığı bir proje yarışmasında Prof. Dr. Emin Onat ile Doç. Dr. Orhan Arda’nın ortak projeleri birinci olmuştur.
III. Anıtkabir’in yeri 7 Temmuz 1939’da Rasattepe (Anıttepe) olarak seçmiştir.
IV. Atatürk’ün aziz naaşı Anıtkabir’e inşa edilene kadar Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrinde kalmıştır.
Askerlik görevinden istifa eden Mustafa Kemal Paşa’ya sivil önderlik yolunu açan ve Doğu Anadolu’daki örgütlenme açısından önemli bir dönüm noktası olarak tarihe geçen kongre aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Sivas Kongresi
- Cevap B-) Erzurum Kongresi
- C-) Amasya Kongresi
- D-) Mersin Kongresi
- E-) Konya Kongresi
Açıklama: 23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında toplanan Erzurum Kongresi’nde; vatanın bir bütün olduğu ve parçalanamayacağı, manda ve himayenin kabul edilemeyeceği, azınlıklara ayrıcalıklar verilemeyeceği yönünde kararlar alınmıştır. Ayrıca bahse konu Kongrede alınan kararla oluşturulan 9 kişilik Heyet-i Temsiliye (Temsil Kurulu)‘nin başkanlığına Mustafa Kemal Paşa getirilmiştir. Askerlik görevinden istifa eden Mustafa Kemal Paşa’ya sivil önderlik yolunu da açan bu Kongre, Doğu Anadolu’daki örgütlenme açısından önemli bir dönüm noktası olarak tarihe geçmiştir. Cevap B seçeneğidir.
Atatürk ilk öğrenimini aşağıdaki eğitim kurumlarından hangisinde sürdürmüştür?
- A-) Mülkiye mektebi
- Cevap B-) Şemsi Efendi İlkokulu
- C-) Sıbyan mektebi
- D-) Mekteb-i Osmani
- E-) Acemi Oğlanlar Ocağı
Açıklama: Mustafa Kemal Atatürk, babasının da desteğiyle Şemsi Efendi İlkokulunda eğitimine devam etmiştir.
Atatürk ilkelerinden en son uygulanmaya başlayan aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Devletçilik
- B-) Halkçılık
- C-) Milletçilik
- D-) Cumhuriyetçilik
- E-) Laiklik
Açıklama: Türk toplumunun yapısına uygun hâle getirilen ve bu hâliyle özgün olan Atatürk ilkelerinin, Türk Devletine yansımaları da aynı anda gerçekleşmemiştir. Kurtuluş Savaşı yıllarında Milliyetçilik ve Halkçılık uygulanırken Cumhuriyetçilik, Laiklik ve İnkılapçılık, Cumhuriyetin ilanı ile devlet ve toplum pratiğine geçmiştir. En son olarak 1930’lu yılların başında Devletçilik ilkesi uygulanmaya başlanmıştır.
Atatürk’e hitabet ve edebiyat sevgisini aşılayan şair arkadaşı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Ömer Naci
- B-) Tevfik Fikret
- C-) Namık Kemal
- D-) Ali Fethi
- E-) Mehmet Tevfik Bey
Açıklama: Ömer Naci, Mustafa Kemal’in hitabet ve edebiyat sevgisinin gelişmesinde etkin rol oynamıştır
Atatürk’ün “Türk toplumunda birey, aile, zümre ve sınıf egemenliğinin olmayacağı, bütün millet bireylerinin kanunlar önünde eşitliği esasına dayanan” temel ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Halkçılık
- B-) Milliyetçilik
- C-) Devletçilik
- D-) Cumhuriyetçilik
- E-) Laiklik
Açıklama: Atatürk’ün “Türk toplumunda birey, aile, zümre ve sınıf egemenliğinin olmayacağı, bütün millet bireylerinin kanunlar önünde eşitliği esasına dayanan” temel ilkesi halkçılıktır.
Atatürk’ün ilkelerine ilişkin aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. Tam bağımsızlık, çağdaşlaşma, akılcılık ve bilimsellik, demokrasi ve ulusal egemenlik bütün ilkelerin içinde bulunan ortak özelliklerdir.
II. Temel ilkeler, tüm ilkeler için temel teşkil eden genel ve ortak esaslardır.
III. Atatürk’ün temel ilkeleri: Tam bağımsızlık, Milli Egemenlik, Çağdaşlaşma, Akıl ve Bilimdir.
IV. Laiklik bir düşünce sistemidir; her şeyden önce bir zihin ve düşünce özgürlüğüdür.
- Cevap A-) I, II, IV
- B-) I, II, III, IV
- C-) III ve IV
- D-) II ve III
- E-) I, II, III
Açıklama: I. Tam bağımsızlık, çağdaşlaşma, akılcılık ve bilimsellik, demokrasi ve ulusal egemenlik bütün ilkelerin içinde bulunan ortak özelliklerdir.
II. Bütünleyici ilkeler, tüm ilkeler için temel teşkil eden genel ve ortak esaslardır.
III. Atatürk’ün Bütünleyici ilkeleri: Tam bağımsızlık, Milli Egemenlik, Çağdaşlaşma, Akıl ve Bilimdir.
IV. Laiklik bir düşünce sistemidir; her şeyden önce bir zihin ve düşünce özgürlüğüdür.
Atatürk’ün ………….. anlayışı, demokrasi ve ulusal egemenlik olmak üzere iki temel esas üzerine inşa edilmiştir.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- A-) Milliyetçilik
- B-) Halkçılık
- Cevap C-) Cumhuriyetçilik
- D-) Devletçilik
- E-) İnkılapçılık
Açıklama: Atatürk’ün Cumhuriyetçilik anlayışı, demokrasi ve ulusal egemenlik olmak üzere iki
temel esas üzerine inşa edilmiştir
Aşağıda yer alan Atatürk’ün ilkerlerinden hangisi toplum düzenini ve yapısını daha iyi duruma getirmek için yapılan köklü değişiklik ve dönüşüm anlamına gelir?
- Cevap A-) İnkılapçılık
- B-) Laiklik
- C-) Milliyetçilik
- D-) Devletçilik
- E-) Cumhuriyetçilik
Açıklama: İnkılapçılık
Aşağıda yer alan hangi konunun yürürlüğe konulma tarihi yanlış verilmiştir?
- Cevap A-) 22 Nisan 1926-Türk Medeni Kanununun Kabulü
- B-) 30 Kasım 1925-Tekke ve Zaviyelerin kapatılması
- C-) 3 Mart 1924-Hilafetin kaldırılması
- D-) 25 Kasım 1925-Şapka Kanunu
- E-) 26 Aralık 1925-Milletlerarası Saat ve Takvimin Kabulü
Açıklama: 17 Şubat 1926-Türk Medeni Kanununun Kabulü
Aşağıda yer alan hangi muharebede Mustafa Kemal Paşa, Batı cephesi kuvvetlerine tarihe geçen şu emri vermiştir: “ Hatt-ı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz.”?
- A-) Birinci İnönü Muharebesi
- B-) Balkan Savaşı
- Cevap C-) Sakarya Meydan Muharebesi
- D-) Büyük Taarruz
- E-) Trablusgarp Savaşı
Açıklama: Sakarya Meydan Muharebesi
Aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisi ülkenin ekonomisini iyileştirmek, sosyal ve kültürel kalkınmasını sağlamak esasına dayanmaktadır?
- A-) Cumhuriyetçilik
- B-) İnkılapçılık
- C-) Halkçılık
- D-) Milliyetçilik
- Cevap E-) Devletçilik
Açıklama: Devletçilik ilkesi esas itibariyle Kurtuluş Savaşı’ndan ve Türkiye Cumhuriyeti’nin
kuruluşundan sonra ülkenin en kısa zamanda kalkınması sürecinde, özellikle ekonomik alanda bireylerin yapamayacağı bazı işleri devletin üzerine alması esasına dayanmaktadır Devletçilik ilkesi, Türk ekonomisini geliştirmek, sosyal ve kültürel kalkınmasını sağlamak amacıyla
uygulamaya konulmuştur
Aşağıdaki Mustafa Kemal Atatürk ile ilgili tanımlamalardan hangisi doğrudur?
I. Anafartalar kahramanı
II. Türk İstiklal Savaşı’nın önderi
III. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu
IV. Türk çağdaşlaşma hareketinin lideridir
- Cevap A-) I, II, III, IV
- B-) II ve III
- C-) II, III ve IV
- D-) Yalnız III
- E-) III ve IV
Açıklama: Atatürk, 57 yıllık yaşamı boyunca karşımıza yekvücut bir mücadele adamı olarak çıkmaktadır. Mustafa Kemal Atatürk, Anafartalar kahramanı, Türk İstiklal Savaşı’nın önderi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, Türk çağdaşlaşma hareketinin lideridir.
Aşağıdaki isimlerden hangisi İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin 1909’da Selanik’te yaptığı II. Kongresine katılmamıştır?
- A-) Mustafa Kemal
- Cevap B-) Enver (Paşa)
- C-) Ali Fuat (Cebesoy)
- D-) İsmet (İnönü)
- E-) Kazım (Karabekir)
Açıklama: Mustafa Kemal 1905-1907 yılları arasında görevli bulunduğu Şam’da “Vatan ve Hürriyet” adlı gizli bir siyasi cemiyet kurmuş, daha sonra merkezi Selanik’te bulunan İttihat ve Terakki Cemiyetine katılmıştır. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin 1909’da Selanik’te yaptığı II.Kongresine Mustafa Kemal, Ali Fuat (Cebesoy), Fethi (Okyar), Kazım (Karabekir), Rauf (Orbay), Tevfik Rüştü (Aras) ve İsmet (İnönü) de katılmışlardır. Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangi muharebede Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Batı cephesi kuvvetlerine tarihe geçen: “Hatt-ı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz.” emrini vermiştir?
- A-) Başkomutan Meydan Muharebesi
- B-) Birinci İnönü Muharebesi
- C-) İkinci İnönü Muharebesi
- Cevap D-) Sakarya Meydan Muharebesi
- E-) Nablus Meydan Muharebesi
Açıklama: Sakarya Muharebesi, Türk Ordusu’nun zaferiyle sonuçlanmıştır. Bu muharebede Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Batı cephesi kuvvetlerine tarihe geçen şu emrini vermiştir: “Hatt-ı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz.” Sakarya Meydan Muharebesini başarıyla yöneten ve Yunan askerini geri çekilmeye mecbur eden Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’ya 19 Eylül 1921 tarihinde TBMM tarafından Müşir (Mareşal) rütbesi ve Gazilik unvanı verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangileri Mustafa Kemal Atatürk’ün kitaplara olan düşkünlüğünü yansıtmaktadır?
I. Atatürk’ün oluşturduğu özel kütüphanesindeki kitapların sayısı 4289’ü, bibliyografik künye de 10.000’i bulmuştur.
II. Mustafa Kemal’in okuduğu kitaplara bakıldığında “sosyoloji” ön planda yer almaktadır.
III. Atatürk’ün kitap okumadaki belirgin özelliklerinden biri, incelediği konuya ilişkin ya da ilgisini çeken konulardaki kitapları, sürekli bir okuma ile bitirmeden bırakmaması olmuştur.
IV. Atatürk okuduğu kitaplarda önemli saydığı cümlelerin altını bazen kırmızı, bazen de mavi kalemle çizmiştir. Kırmızı kalemle çizdikleri, o fikri beğenmediği, mavi kalemle çizdikleri ise fikri kuvvetli bulduğu ve kendisinin de katıldığı anlamına gelmiştir.
- Cevap A-) I ve III
- B-) I, II, IV
- C-) II, III
- D-) I, II, III, IV
- E-) II, IV
Açıklama: I. Atatürk’ün oluşturduğu özel kütüphanesindeki kitapların sayısı 4289’ü, bibliyografik künye de 10.000’i bulmuştur.
II. Mustafa Kemal’in okuduğu kitaplara bakıldığında “tarih” ön planda yer almaktadır.
III. Atatürk’ün kitap okumadaki belirgin özelliklerinden biri, incelediği konuya ilişkin ya da ilgisini çeken konulardaki kitapları, sürekli bir okuma ile bitirmeden bırakmaması olmuştur.
IV. Atatürk okuduğu kitaplarda önemli saydığı cümlelerin altını bazen kırmızı, bazen de mavi kalemle çizmiştir. Kırmızı kalemle çizdikleri fikri kuvvetli bulduğu ve kendisinin de katıldığı, mavi kalemle çizdikleri ise o fikri beğenmediği anlamına gelmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Atatürk’ün bütünleyici ilkelerinden biridir?
- A-) Laiklik
- Cevap B-) Milli Egemenlik
- C-) Halkçılık
- D-) İnkılapçılık
- E-) Milliyetçilik
Açıklama: Milli Egemenlik
Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal Atatürk’ün temel ilkeleri arasında yer almaz?
- A-) Cumhuriyetçilik
- B-) Milliyetçilik
- C-) Halkçılık
- D-) Laiklik
- Cevap E-) Batıcılık
Açıklama: Atatürk ilkeleri, Türk toplumunun çağdaşlaşma yönünü belirleyen, Atatürk inkılaplarına temel oluşturan esaslardır. Atatürk temel ilkeleri Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Laiklik, Devletçilik ve İnkılapçılık olarak adlandırılmaktadır. Batıcılık temel ilkeler arasında yer almamaktadır. Doğru seçenek E’dir.
Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal Atatürk’ün yazdığı kitaplardan biri değildir?
- A-) Tâbiye Meselesinin Halli ve Emirlerin Sureti Tahririne Dair Nesayih
- Cevap B-) Makalât-ı Siyasiye ve Edebiyye
- C-) Geometri
- D-) Zabit ve Kumandan ile Hasbihal
- E-) Vatandaş İçin Medeni Bilgiler
Açıklama: Namık Kemal, Makalât-ı Siyasiye ve Edebiyye, İstanbul 1327 (1911).
Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal’e ait bir eser değildir?
- A-) Takımın Muharebe Talimi
- B-) Cumalı Ordugahı-Süvari: Bölük, Alay, Liva Talim ve Manevraları
- C-) Tâbiye Tatbikat Seyahati
- Cevap D-) Türk Medeniyet Tarihi
- E-) Nutuk
Açıklama: “Türk Medeniyet Tarihi” adlı eser Ziya Gökalp’e aittir. Doğru cevap D şıkkında verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisinde Mustafa Kemal Atatürk’ün öğrenim gördüğü okullar doğru olarak sıralanmıştır?
- A-) Şemsi Efendi İlkokulu-Mahalle Mektebi-Mülkiye Rüştiyesi-Manastır Askerî İdadisi-Selanik Askerî Rüştiyesi-Kara Harp Okulu
- B-) Mahalle Mektebi-Şemsi Efendi İlkokulu-Manastır Askerî İdadisi-Selanik Askerî Rüştiyesi-Mülkiye Rüştiyesi-Kara Harp Okulu
- C-) Şemsi Efendi İlkokulu-Mahalle Mektebi-Mülkiye Rüştiyesi-Manastır Askerî İdadisi-Kara Harp Okulu-Selanik Askerî Rüştiyesi
- D-) Şemsi Efendi İlkokulu-Mahalle Mektebi-Selanik Askerî Rüştiyesi-Manastır Askerî İdadisi-Kara Harp Okulu-Mülkiye Rüştiyesi
- Cevap E-) Mahalle Mektebi-Şemsi Efendi İlkokulu-Mülkiye Rüştiyesi-Selanik Askerî Rüştiyesi-Manastır Askerî İdadisi-Kara Harp Okulu
Açıklama: Mustafa Kemal Atatürk’ün öğrenim gördüğü okulların sıralaması:
Mahalle Mektebi-Şemsi Efendi İlkokulu-Mülkiye Rüştiyesi-Selanik Askerî Rüştiyesi-Manastır Askerî İdadisi-Kara Harp Okulu
Bağımsızlığın Anadolu’da verilecek mücadele ile mümkün olacağı düşüncesini taşıyarak İstanbul’dan ayrılan Mustafa Kemal Paşa’nın Türk halkına ilk seslenişi, 28 Mayıs 1919 tarihinde hangi genelge (bildiri) ile gerçekleşmiştir?
- A-) Amasya
- B-) Erzurum
- C-) Konya
- D-) Mersin
- Cevap E-) Havza
Açıklama: Samsun’da kısa bir durum değerlendirmesi yaptıktan sonra 25 Mayıs 1919’da Havza’ya geçen Mustafa Kemal Paşa, burada şehrin ileri gelenleri ile bir toplantı yaparak, ülkenin durumunu görüşmüştür. Bağımsızlığın Anadolu’da verilecek mücadele ile mümkün olacağı düşüncesini taşıyarak İstanbul’dan ayrılan Mustafa Kemal Paşa’nın Türk halkına ilk seslenişi, 28 Mayıs 1919 tarihinde Havza Genelgesi (Bildirisi) ile gerçekleşmiştir. Cevap E’dir.
Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, “Hatt-ı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz.” sözlerini hangi muharebe esnasında dile getirmiştir?
- A-) Çanakkale Savaşı
- B-) Trablusgarp Savaşı
- Cevap C-) Sakarya Meydan Muharebesi
- D-) Balkan Savaşları
- E-) Birinci İnönü Muharebesi
Açıklama: … Türk Ordusu, 22 gün boyunca Yunanlılara karşı büyük bir mücadele vermiş ve Sakarya Muharebesi, Türk Ordusu’nun zaferiyle sonuçlanmıştır. Bu muharebede Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Batı cephesi kuvvetlerine tarihe geçen şu emrini vermiştir: “Hatt-ı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz.” Sakarya Meydan Muharebesini başarıyla yöneten ve Yunan askerini geri çekilmeye mecbur eden Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’ya 19 Eylül 1921 tarihinde TBMM tarafından Müşir (Mareşal) rütbesi ve Gazilik unvanı verilmiştir. Cevap C şıkkıdır.
Cumhuriyet’in ilanından sonra Cumhurbaşkanı sıfatıyla Mustafa Kemal Atatürk ilk gezisini aşağıdakilerden hangisine yapmıştır?
- A-) İstanbul
- B-) Ankara
- C-) Eskişehir
- Cevap D-) İzmir
- E-) Bursa
Açıklama: Cumhuriyet’in ilanından sonra Cumhurbaşkanı sıfatıyla Mustafa Kemal ilk gezisini İzmir’e yapmıştır.
Fransız Hükümeti’nce Şövalye rütbesinin Legion d’Honneur nişanı Mustafa Kemal’e aşağıda yer alan hangi tarihte verilmiştir?
- A-) 13 Ocak 1909
- B-) 15 Ocak 1911
- C-) 5 Mart 1912
- D-) 27 Ekim 1913
- Cevap E-) 11 Mart 1914
Açıklama: 11 Mart 1914
I. Dünya Savaşında Mustafa Kemal’in komutanlığında Osmanlı Devleti’nin son muharebesi ve zaferi olarak tarihe geçen muharebe aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Katma Muharebesi
- B-) I. Anafartalar Muharebesi
- C-) II. Anafartalar Muharebesi
- D-) Nablus Meydan Muharebesi
- E-) I. İnönü Muharebesi
Açıklama: Mustafa Kemal’in önderliğinde Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusu’nun son muharebesi ve zaferi olarak “Katma Muharebesi” tarihe geçmiştir.
Kurmay Yüzbaşı Mustafa Kemal’in ilk görev yeri, merkezi Şam’da bulunan………’dur.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- A-) 1. Ordu
- B-) 3. Ordu
- Cevap C-) 5. Ordu
- D-) 7. Ordu
- E-) 8. Ordu
Açıklama: Kurmay Yüzbaşı Mustafa Kemal’in ilk görev yeri, merkezi Şam’da bulunan 5. Ordu’dur.
Mustafa Kemal Atatürk’ün Türk İstiklal Harbi döneminde halka ilk seslenişi olarak tarihe geçen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Amasya Genelgesi
- B-) Sivas Kongresi
- C-) Erzurum Kongresi
- Cevap D-) Havza Genelgesi
- E-) Amasya Mülakatı
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa’nın Türk halkına ilk seslenişi, 28 Mayıs 1919 tarihinde Havza Genelgesi (Bildirisi) ile gerçekleşmiştir.
Mustafa Kemal Atatürk’ün tarih merakının oluşmasında hangi öğretmeni etkin rol oynamıştır?
- A-) Fahrettin Altay
- Cevap B-) Mehmet Tevfik Bey
- C-) Ömer Naci
- D-) Hüseyin Efendi
- E-) Yüzbaşı Üsküplü Mustafa Sabri Bey
Açıklama: Mehmet Tevfik Bey
Mustafa Kemal Atatürk’ün yazdığı ve eserde genel olarak millet, devlet, demokrasi, devletin vatandaşa karşı vazifeleri, vatandaşın da devlete karşı vazifeleri, iş bölümü konularına yer verdiği kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Nutuk
- B-) Atatürk’ün Hatıra Defteri
- Cevap C-) Vatandaş İçin Medeni Bilgiler
- D-) Atatürk’ün Not Defterleri
- E-) Arıburnu Muharebeleri Raporu
Açıklama: Vatandaş İçin Medeni Bilgiler
Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümüne neden olan rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kalp yetmezliği
- B-) Akciğer kanseri
- Cevap C-) Siroz
- D-) Kan kanseri
- E-) Beyin tümörü
Açıklama: Yerli ve yabancı doktorların ortak yaptıkları tetkikler sonucu Atatürk’ün hastalığına
“siroz” teşhisi konulmuştur. Ölümüne neden olan hastalık da budur.
Mustafa Kemal Paşa’nın Milli Mücadele sırasında Türk halkına ilk seslenişi aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmiştir?
- Cevap A-) Havza Bildirisi
- B-) Amasya Genelgesi
- C-) Erzurum Kongresi
- D-) Sivas Kongresi
- E-) Ankara TBMM
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa’nın Türk halkına ilk seslenişi, 28 Mayıs 1919 tarihinde Havza Genelgesi (Bildirisi) ile gerçekleşmiştir.
Mustafa Kemal Paşa, İzmir’in 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunanlılar tarafından işgal edilmesinden bir gün sonra 16 Mayıs 1919 tarihinde …………….. ile Samsun’a hareket etmiş; 19 Mayıs
1919 tarihinde Samsun’a ayak basmıştır.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- A-) Anafartalar Vapuru
- B-) Gelibolu Vapuru
- C-) Havza Vapuru
- Cevap D-) Bandırma Vapuru
- E-) Amasya Vapuru
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa, İzmir’in 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunanlılar tarafından işgal edilmesinden bir gün sonra 16 Mayıs 1919 tarihinde Bandırma Vapuru ile Samsun’a hareket etmiş; 19 Mayıs
1919 tarihinde Samsun’a ayak basmıştır.
Mustafa Kemal Paşa’nın Türk halkına ilk seslenişi, 28 Mayıs 1919 tarihinde aşağıdakilerden hangi genelge ile gerçekleşmiştir?
- Cevap A-) Havza Genelgesi (Bildirisi)
- B-) Amasya Genelgesi (Bildirisi)
- C-) Erzurum Genelgesi (Bildirisi)
- D-) Samsun Genelgesi (Bildirisi)
- E-) Ankara Genelgesi (Bildirisi)
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa’nın Türk halkına ilk seslenişi, 28 Mayıs 1919 tarihinde Havza Genelgesi (Bildirisi) ile gerçekleşmiştir.
Mustafa Kemal ile aynı dönemde Harbiye’de öğrenim görmüş olanlar aşağıdakilerden hangisidir?
I. İsmet İnönü
II. Cafer Tayyar (Eğilmez)
III. Ali Fuat (Cebesoy)
- Cevap A-) II ve III
- B-) Yalnız I
- C-) I, II ve III
- D-) Yalnız III
- E-) I ve III
Açıklama: Harp Okulu öğrenimi sırasında Fahrettin (Altay), Cafer Tayyar (Eğilmez), Ali Fuat (Cebesoy), Enver (Paşa), Halil (Kut) gibi sonraki dönemlerin ünlü subayları bir ya da iki devre üst sınıfta bulunsalar da Mustafa Kemal ile aynı dönemde Harbiye’de öğrenim görmüşlerdir.
Mustafa Kemal’e Fransız Hükûmeti’nce Şövalye rütbesinin Legion d’Honneur nişanı hangi tarihte verilmiştir?
- A-) 1911
- B-) 1912
- C-) 1913
- Cevap D-) 1914
- E-) 1915
Açıklama: Bulgaristan ile Eylül 1913’te barış antlaşması imzalanmasının ardından 27 Ekim 1913 tarihinde Kurmay Binbaşı Mustafa Kemal, Sofya’ya askeri ataşe olarak tayin edilmiştir. Kurmay Binbaşı Mustafa Kemal, 6 Kasım 1913’te de Dördüncü Rütbeden Osmanî nişanı ile taltif edilmiştir. 11 Ocak 1914 tarihinden itibaren Bükreş, Belgrat ve Çetine askerî ataşeliklerini yürütme görevi de kendisine verilmiştir. Sofya’da görevli iken rütbesinin 1 Mart 1914’te yarbaylığa yükselmesinin ardından Mustafa Kemal’e, 11 Mart 1914’te Fransız Hükûmeti’nce Şövalye rütbesinin Legion d’Homeur nişanı verilmiştir.
Bulgaristan ile Eylül 1913’te barış antlaşması imzalanmasının ardından 27 Ekim 1913 tarihinde Kurmay Binbaşı Mustafa Kemal, Sofya’ya askeri ataşe olarak tayin edilmiştir. Kurmay Binbaşı Mustafa Kemal, 6 Kasım 1913’te de Dördüncü Rütbeden Osmanî nişanı ile taltif edilmiştir. 11 Ocak 1914 tarihinden itibaren Bükreş, Belgrat ve Çetine askerî ataşeliklerini yürütme görevi de kendisine verilmiştir. Sofya’da görevli iken rütbesinin 1 Mart 1914’te yarbaylığa yükselmesinin ardından Mustafa Kemal’e, 11 Mart 1914’te Fransız Hükûmeti’nce Şövalye rütbesinin Legion d’Honneur nişanı verilmiştir. Doğru cevap D’dir.
Mustafa Kemal’in 1905-1907 yılları arasında görevli bulunduğu Şam’da gizli bir şekilde kurduğu siyasi cemiyetin adı nedir?
- A-) Darülmaarif
- B-) Darülfünun
- Cevap C-) Vatan ve Hürriyet
- D-) İttihat ve Terakki Cemiyeti
- E-) Divan-ı Hümayun
Açıklama: Mustafa Kemal 1905-1907 yılları arasında görevli bulunduğu Şam’da “Vatan ve Hürriyet” adlı gizli bir siyasi cemiyet kurmuştur.
Mustafa Kemal’in albaylığa terfi etmesini sağlayan başarısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Filistin cephesindeki başarıları
- B-) Conkbayır muharebelerindeki başarıları
- C-) Tobruk muharebesindeki başarısı
- Cevap D-) Arıburnu cephesindeki başarısı
- E-) Anafartalar cephesindeki başarısı
Açıklama: Mustafa Kemal, Arıburnu cephesinde gösterdiği üstün başarılarından dolayı 1 Haziran 1915’te Albaylığa terfi etmiştir.
Mustafa Kemal’in hitabet ve edebiyat sevgisinin gelişmesinde etkin rol oynayan ve kendisine Namık Kemal’i, Tevfik Fikret’i tanıtıp sevdiren kim olmuştur?
- Cevap A-) Ömer Naci
- B-) Ali Fethi (Okyar)
- C-) Ali Fuat Cebesoy
- D-) Enver (Paşa)
- E-) Cafer Tayyar (Eğilmez)
Açıklama: Mustafa Kemal burada İttihat ve Terakki’nin ünlü hatibi ve şair Ömer Naci ile arkadaş olmuştur. Ömer Naci, Mustafa Kemal’in hitabet ve edebiyat sevgisinin gelişmesinde etkin rol oynamıştır. Öyle ki Mustafa Kemal’e Namık Kemal’i, Tevfik Fikret’i tanıtıp, sevdiren kişi Ömer Naci olmuştur. Doğru seçenek A’dır.
Mustafa Kemal, Şam’da görevli iken 20 Haziran 1907’de hangi rütbeye terfi etmiştir?
- Cevap A-) Kıdemli Yüzbaşı
- B-) Binbaşı
- C-) Yarbay
- D-) Üsteğmen
- E-) Teğmen
Açıklama: Kurmay Yüzbaşı Mustafa Kemal’in ilk görev yeri, merkezi Şam’da bulunan 5. Ordu’dur. Mustafa Kemal 5. Ordu’da piyade, topçu ve kurmay sınıflarında staj yapmıştır. Mustafa Kemal, Şam’da görevli iken 20 Haziran 1907’de Kolağası (Kıdemli Yüzbaşı) rütbesine terfi etmiştir.
Mustafa Kemal, hangi yıl Binbaşı rütbesine terfi etmiştir?
- A-) 1909
- B-) 1910
- Cevap C-) 1911
- D-) 1912
- E-) 1913
Açıklama: Mustafa Kemal, 16 Ekim 1911’de gönüllü olarak gazeteci Mustafa Şerif hüviyetiyle Ömer Naci, Sapancalı Hakkı, Yakup Cemil gibi birkaç arkadaşı ile gizli yollardan İngilizlerin işgali altında bulunan Mısır’a ardından da Trablusgarp/Tobruk’a gitmiştir. Mustafa Kemal, Trablusgarp’a gittikten yaklaşık bir ay sonra 27 Kasım 1911’de Binbaşı rütbesine terfi etmiştir. Doğru cevap C’dir.
Mustafa Kemal’in annesinin ve babasının soylarının geldiği yerler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
- Cevap A-) Konya-Karaman
- B-) Ankara-Eskişehir
- C-) Samsun- Havza
- D-) Erzurum-Sivas
- E-) Sivas-Malatya
Açıklama: Mustafa Kemal’in Anadolu’nun Türkleşmesinde önemli roller oynayan “Kızıl-Oğuz Türkmenleri”nden gelen baba soyu, Karaman’dan gelerek Manastır vilayetinin Debre-i Balâ sancağına bağlı Kocacık köyüne yerleşmiştir. Aile sonradan 1830’lu yıllarda Selanik’e göç etmiştir. Mustafa Kemal’in anne soyu da Fatih Sultan Mehmet döneminde Konya- Karaman civarından Rumeli’ye göç ettirilerek, iskân edilmiş olan Türkmenlerden gelmektedir (Güler, 2015).
Türk toplumunda aile, birey, zümre ve sınıf egemenliğin olmayacağı, bütün millet bireylerinin kanunlar önünde eşitliği esasına dayanması Atatürk’ün hangi ilkesidir?
- A-) Milliyetçilik
- B-) Laiklik
- C-) Cumhuriyetçilik
- Cevap D-) Halkçılık
- E-) Devletçilik
Açıklama: Halkçılık
Yurdun bütünlüğünün ve milletin istiklalinin tehlikede olduğu uyarısı ve bu sorunun çözüm yolu olarak “Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” ifadesi aşağıdakilerden hangisinde dile getirilmiştir?
- A-) Havza Genelgesi
- Cevap B-) Amasya Genelgesi
- C-) Erzurum Kongresi
- D-) Sivas Kongresi
- E-) Amasya Görüşmeleri
Açıklama: Mustafa Kemal Paşa, 8 Haziran 1919’da Osmanlı Hükûmeti tarafından İstanbul’a geri çağrılmasına rağmen bu emre uymayarak, Albay Refet (Bele) Bey ile birlikte Amasya’ya geçmiştir. Burada Ali Fuat Paşa ve Rauf Bey ile buluşan Mustafa Kemal Paşa, Erzurum’daki Kâzım Paşa ve Konya’daki Mersinli Cemal Paşa ile de haberleşerek, 22 Haziran 1919’da Amasya Genelgesi’nin yayımlanmasını sağlamıştır (Ertan, 2012). Bu genelgede; yurdun bütünlüğünün, milletin istiklalinin tehlikede olduğuna dikkat çekilerek ve çözüm olarak “Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” İfadesine yer verilmiştir.
İttihat ve Terakki Cemiyeti’ nin 1909’da Selanik’te yaptığı II. Kongresine Mustafa Kemal ile katılanlar arasında aşağıdaki kişilerden hangisi yoktur?
- A-) Kazım Karabekir
- B-) Tevfik Rüştü Aras
- Cevap C-) Ömer Naci
- D-) Fethi Okyar
- E-) İsmet İnönü
Açıklama: Ömer Naci

Ünite 3

“Soğuk Savaş Dönemi” 2nin başlangıcı olarak kabul edilen tarihi olaya hangisidir?
- A-) Paris Anlaşması
- B-) San Fransisco Buluşmaları
- C-) Yalta Konferansı
- D-) Postan Konferansı
- Cevap E-) Turman Doktirni
Açıklama: ABD-Sovyet Rusya ilişkilerinin kesin bir ayrılığa işaret etmesi, bir başka deyişle “Soğuk Savaş Dönemi” olarak adlandırılan ayrılığın resmî başlangıcı sayılabilecek gelişmenin yaşanması, 12 Mart 1947 tarihinde Amerika Başkanı Truman’ın ismi ile izafe edilen “Truman Doktrini”nin açıklanması ile netleşmiştir. Truman, dünyanın iki ideolojik ilke ile bölünmenin eşiğinde olduğunu, Yunanistan’dan acil mali ve iktisadi yardım başvurusu aldıklarını ve Türkiye’nin de ilgiye ihtiyacı olduğunu belirtmiş ve ABD Kongresi’ne bu iki ülkeye destek verme önerisi sunmuştur. Truman, bu öneri ile iki kutba bölünmüş dünya ideolojik çizgisinde Yunanistan ve Türkiye’nin Sovyetler değil, ABD safında yer alması gerektiğini açıklıkla dile getirmiştir (Toker, 1990). Truman Doktrini ile ABD, Avrupa’da yayılmaya başlayan komünizm rejimlerinin bu ülkelerde durdurulmasını amaçlamıştır.
10 Kasım 1938 tarihinde Atatürk’ün vefatı sonrası Anayasanın 34. maddesi gereği Cumhurbaşkanı seçimine başlanmış, 387 mevcutlu mecliste oylamaya katılan……………………..vekilin oyu ile yeni Cumhurbaşkanı olarak İsmet İnönü seçilmiştir
- A-) 347
- Cevap B-) 348
- C-) 349
- D-) 350
- E-) 351
Açıklama: Cevap B şıkkıdır.
10 Kasım 1938 tarihinde Atatürk’ün vefatı sonrası Cumhurbaşkanı Vekili ………………………..11 Kasım 1938 günü yeni Cumhurbaşkanlığı seçimi için milletvekillerini Ankara’ya çağırmıştır.
- A-) İsmet İnönü
- B-) Celal Bayar
- Cevap C-) Abdulhalik Renda
- D-) Kazım Özalp
- E-) Cevdet Sunay
Açıklama: Cevap C şıkkıdır.
10 aksım 1938 de Atatürk’ ün ölümü üzerine yetkili cumhurbaşkanı vekili aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Abdulhalik Renda
- B-) Celal Bayar
- C-) Rüştü Kaya
- D-) Numan Mermercioğlu
- E-) Teyfik Rüştü Aras
Açıklama: Abdülhalik Renda
1938 yılı kasım ayında Türkiye, bütün komşu ülkelerle saldırmazlık ve dostluk antlaşması imzalamış durumdaydı. 1 Eylül 1939’da Almanya’nın Polonya’yı işgal etmesi ile resmen başlayacak olan dünya savaşı öncesi Türkiye, bir savaş nedeniyle Avrupa’daki gelişmeleri dikkatle takip etmekteydi. Olası bir savaşta Türkiye,………………. saldırgan tutumu nedeniyle endişelenmektedir. Almanya, henüz Türkiye için açık bir tehdit olarak görülmemektedir.
- A-) Rusya’nın
- Cevap B-) İtalya’nın
- C-) Yunanistan’ın
- D-) Fransa’nın
- E-) İran’ın
Açıklama: Cevap B şıkkıdır.
1939 yılında II. Dünya Savaşının başlangıç sürecinde Türkiye ilk olarak “Üçlü İttifak Antlaşması” ‘nı hangi ülkeler ile yapmıştır?
- A-) Türkiye - Almanya - İtalya
- B-) Türkiye - Sovyet Rusya - İngiltere
- C-) Türkiye - Bulgaristan - Yunanistan
- Cevap D-) Türkiye İngiltere - Fransa
- E-) Türkiye - Fransa - Sovyet Rusya
Açıklama: Hatay’ın Türkiye’ye katılmasını Fransa’nın kabul etmesi üzerine 23 Haziran 1939 tarihinde ortak bir beyanname yayımlanmıştır. Bu beyanname ile Türkiye, Batı bloğuna katıldığını kesin olarak ilan etmiştir. Türkiye-Fransa arasında imzalanan Hatay Antlaşması ile Hatay, Türk topraklarına katılırken ortak beyanname ile Akdeniz’de olabilecek savaşa karşı Türkiye, Fransa’nın müttefiki olduğunu duyurmuştur. Hatay Devleti Millet Meclisi 29 Haziran 1939’da yaptığı toplantıda Türkiye’ye katılma kararı almıştır. Nihayet 19 Ekim 1939 tarihinde, Türkiye, İngiltere ve Fransa “Üçlü İttifak Antlaşması” imzalamıştır. Türkiye, bu antlaşma ile Batı blokunda olduğunu kesin olarak yinelemiş, fakat antlaşma maddelerine “Sovyet Rusya çekincesi” ek protokolü eklenmesini, müttefiklerine kabul ettirmiştir.
26 Aralık 1938 tarihinde toplanan CHP Olağanüstü Kurultayı’nda Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk için kabul edilen unvan aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Değişmez Genel Başkan
- B-) Ulu Önder
- C-) Tek Adam
- Cevap D-) Ebedi Başkan
- E-) Milli Şef
Açıklama: 26 Aralık 1938 tarihinde toplanan CHP Olağanüstü Kurultayı’nda İsmet İnönü’ye resmen değişmez “Millî Şef” ünvanı verilmiştir. Parti tüzüğünde yapılan değişikle Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk “ebedi başkan” ilan edilmiş, İsmet İnönü de “değişmez genel başkan” olmuştur.
26 Mayıs 1944 tarihinde 17 adet Alman gemisinin boğazlardan geçirilmesi sonucu dış politikada aşağıdaki durumlardan hangileri görülmüştür?
I. İngiltere, Almanya’ya ait savaş gemilerinin Montreux’ye aykırı olarak boğazlardan geçirildiğine dair Türkiye’ye nota vermiştir.
II. Türk-Alman diplomatik ilişkiler durmuştur.
III. Türk siyasi hayatında ilk defa bir bakan (Dış İçleri Bakanı Numan Menemencioğlu) sağlık sebebi gösterilmeksizin istifa etmiştir.
IV. Almanya’ya krom sevkiyatı durdurulmuştur.
- Cevap A-) I, II, III
- B-) II, III, IV
- C-) I, II, III, IV
- D-) I, IV
- E-) II, IV
Açıklama: 1. İngiltere, Almanya’ya ait savaş gemilerinin Montreux’ye aykırı olarak boğazlardan geçirildiğine dair Türkiye’ye nota vermiştir.
2. Türk-Alman diplomatik ilişkiler durmuştur.
3. Türk siyasi hayatında ilk defa bir bakan (Dış İçleri Bakanı Numan Menemencioğlu) sağlık sebebi gösterilmeksizin istifa etmiştir.
29 Mayıs-3 Haziran 1939 tarihleri arasında toplanan Cumhuriyet Halk Partisi Beşinci Büyük Kurultayında alınan en önemli karar nedir?
- A-) Atatürk için “Anıtkabir” yapılması kararı
- B-) Çok Partili hayata geçilmesi
- Cevap C-) Devlet-Parti Bütünlüşmesinde Değişiklik
- D-) İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanı seçilmesi
- E-) Atatürk’ün ulusun babası ilan edilmesi
Açıklama: Cumhuriyet Halk Partisi Beşinci Büyük Kurultayı, 29 Mayıs-3 Haziran 1939 tarihleri arasında toplanmıştır. Bu kurultay, devlet-parti bütünleşmesinde değişiklik yapılması, parti müfettişliğinin yeniden oluşturulması ve Müstakil Grup kurulması bakımından önem arz etmektedir. Kurultayda 18 Haziran 1936 tarihli uygulama gereğince birbirine bağlı olan parti ve devletin birbirinden ayrılması kararı alınmıştır. Alınan karar çerçevesinde Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreterliğine Ahmet Fikri Tuzer getirilmiştir.
4 Eylül 1939 tarihinde, İsmail Hüsrev Tökin ve Şevket Süreyya tarafından hazırlanan raporun başlığı aşağıdaki hangi seçenekte yer almaktadır?
- A-) Milli Ekonomiyi Koruma Raporu
- B-) Savaş (II. Dünya Savaşı) Emniyet Önlemleri
- C-) Milli Müdafaa Raporu
- D-) Çok Partili Yönetimler Raporu
- Cevap E-) Müdafaa Ekonomisi Hakkında Raporu
Açıklama: Millî Korunma Kanunu’nun ortaya çıkış serüveni, Avrupa’da savaşın patlak vermesinden önce, 4 Eylül 1939 tarihinde, İsmail Hüsrev Tökin ve Şevket Süreyya tarafından hazırlanan ve “Müdafaa Ekonomisi Hakkında Rapor” adı altında Ekonomi Bakanı Hüsnü Çakır’a sunulan rapora dayanmaktadır. Harp ekonomisinin yürütülmesi esaslarını belirten bu rapor, CHP Grubu’nda görüşülerek yeterli bulunmamıştır. Fakat 6 Ocak 1940 tarihinde Recep Peker başkanlığında toplanarak çıkarılacak olan Millî Korunma Kanunu’na
zemin oluşturmuştur.
4936 sayılı Üniversiteler Kanunu hangi yıl çıkarılmıştır?
- A-) 1939
- B-) 1942
- C-) 1945
- Cevap D-) 1946
- E-) 1949
Açıklama: 13 Haziran 1946 tarihinde 4936 sayılı Üniversiteler Kanunu çıkarılmıştır.
7 Ocak 1946 tarihinde kurulan Demokrat Partinin genel başkanı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Celal Bayar
- B-) Nuri Demirağ
- C-) Refik Koraltan
- D-) Fuat Köprülü
- E-) Adnan Menderes
Açıklama: Celal Bayar
Devletlerarası savunma birliğini esas alan NATO (North Atlantic Treaty Organization- Kuzey Atlantik İttifakı), kaç devletin katılımı ile hangi tarihte kurulmuştur?
- Cevap A-) 12, 1949
- B-) 10, 1950
- C-) 12, 1950
- D-) 10, 1949
- E-) 9, 1950
Açıklama: Devletlerarası savunma birliğini esas alan NATO (North Atlantic Treaty Organization- Kuzey Atlantik İttifakı), 12 devletin katılımı ile 4 Nisan 1949’da kurulmuştur.
Almanya’nın Polonya’ya saldırması ile II.Dünya Savaşı resmen hangi tarihte başlamıştır?
- Cevap A-) 1 Eylül 1939
- B-) 23 Haziran 1939
- C-) 12 Mayıs 1939
- D-) 23 Ağustos 1939
- E-) 12 Ekim 1939
Açıklama: 1 Eylül 1939
Amerika hangi tarihte müttefikler yanında savaşta olduğunu ilan etmiştir?
- Cevap A-) 7 Aralık 1941
- B-) 25 Ağustos 1941
- C-) 22 Haziran 1941
- D-) 13 Ağustos 1941
- E-) 27 Ağustos 1942
Açıklama: 7 Aralık 1941
Atatürk’ün ölümü ile yeni Cumhurbaşkanı olarak işaret edilen İsmet İnönü, yeni hükümeti kurma görevini kime vermiştir?
- Cevap A-) Celal Bayar
- B-) Şükrü Kaya
- C-) Tevfik Rüştü Aras
- D-) Ahmet Fikri Tuzer
- E-) Şükrü Saraçoğlu
Açıklama: İnönü, yeni hükûmeti kurma
görevini Celal Bayar’a vermiştir. Bayar, hükûmet
üyelerini 14 Kasım 1938 tarihinde açıklamıştır.
Atatürk’ün son yıllarında Türkiye-Suriye sınırı konusunda “Hatay Sorunu” olarak Türk dış politikasında beliren konu nedeniyle Türk-………………. ilişkileri gergin bir görünüm arz etmekteydi.
- A-) Almanya
- B-) Suriye
- C-) Mısır
- Cevap D-) Fransa
- E-) Rusya
Açıklama: Cevap D şıkkıdır.
Atatürk’ün ölümünden Nisan 1939’a kadar geçen süre içerisinde Türk Dış Politikasını derinden etkileyen önemli bir olay olmamıştır. Bu süreçte Avrupa’da kimi işgaller yaşanmış, Polonya, Almanya ve Rusya tarafından işgal edildikten sonra Rusya……………………………………………………………saldırmıştır. Aşağıdaki hangi seçenek yukarıdaki boşluğa gelemez?
- A-) Finlandiya’ya
- B-) Almanya’ya
- Cevap C-) Bulgaristan’a
- D-) Danimarka
- E-) Norveç’e
Açıklama: Cevap C şıkkıdır.
Aşağıdaki hangi hükümet döneminde hem piyasadaki parayı geri çekmek hem de savaş yıllarında fazla kazanç elde eden zenginlerden bir defaya mahsus olmak üzere almak gerekçesiyle Varlık Vergisi Kanunu’nu kabul edilmiştir?
- A-) Celal Bayar
- B-) Refik Saydam
- Cevap C-) Saracoğlu
- D-) Recep Peker
- E-) Hasan Saka
Açıklama: Varlık Vergisi Kanunu Saracoğlu Hükümeti döneminde kabul edilmiştir.
Aşağıdaki hükümetlerden hangisinde alınan ilk karar, devlet-parti düzenlemesinde değişikliğe gitmektir?
- A-) Celal Bayar Hükümeti
- Cevap B-) Refik Saydam Hükümeti
- C-) Saracoğlu Hükümeti
- D-) Hasan Saka Hükümeti
- E-) Recep Peker Hükümeti
Açıklama: Saydam hükûmetinin ilk kararı, 15 Haziran 1936 tarihli devlet-parti düzenlemesinde değişikliğe gitme kararıdır.
Refik Saydam Hükümeti
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi II. Dünya Savaşında Türkiye’de buğday stoklarının yeterli olmaması nedeniyle alınan tedbirlerden değildir?
- A-) Ekmeğin karne ile verilmesi
- B-) Ekmeğim gramajının azaltılması
- Cevap C-) Yurt dışından buğday ithal edilmesi
- D-) Buğday ununa arpa, çavdar gibi benzer tahılların katılması
- E-) Buğday unu ile pasta vb. mamullerinin yapımının yasaklanması
Açıklama: Saydam hükûmeti döneminde halkın temel ihtiyacı olan ekmek meselesi ile ilgili de yeni bir düzenlemeye gidildi. Yeterli buğday stokunun olmaması ve üretimin tüketimi karşılamaması nedeniyle öncelikle iki yol izlenmişti. Birisi ekmeğe buğday dışında hububat malzemesi ilave etmek, diğeri ekmek gramajını azaltarak tüketimi kısmak. Bu nedenle hükûmet bir yandan ekmeğin gramajını azaltırken bir yandan da buğdaya, çavdar, arpa gibi yeni tahıllar eklenmesini istemiştir. Hatta 22 Kasım 1941’de buğday unundan pasta, börek, tatlı ve emsallerinin yapılması yasaklanmıştır (Cumhuriyet, 23.11.1941). Ekmek darlığının giderilmesi için yukarıda izlenen iki yol da yeterli çözümü sağlamayınca üçüncü bir yol olarak, ekmeğin karne ile halka dağıtma fikri gündeme gelmişti. 16 Aralık 1941 tarihinde toplanan Parti Meclis Grubu, Millî
Korunma Kanunu’nda değişiklik yaparak ekmeği karne usulüne bağlama kararı vermiştir. Önce, bedenen çalışanlara tespit edilen miktardan 150 gram daha fazla verileceği; daha sonra bedenen çalışanlara 750 gram, çalışmayanlara ise bunun yarısı kadar ekmek verileceği duyurulmuştur. 14 Ocak 1942’den itibaren ekmek, İstanbul’da karne ile verilmeye başlanmıştır.
“C” şıkkında belirtilen “Yurtdışından buğday ithal edilmesi” maddesi yanlıştır. Çünkü yukarıdaki metinde yer almadığı gibi savaş yıllarında dışarıdan buğday ithal etmek mümkün değildir.
Aşağıdakilerden hangisi 1939-1945 Yılları Arası Türk Dış Politikasına ilişkin doğru bir ifadedir?
- A-) San Francisco Konferansı, Türkiye gündemine hem Birleşmiş Milletler hem de demokrasi tartışmalarını getirmiştir.
- B-) Postdam Konferansı’nda Sovyetlerin taleplerine ilişkin konunun Türkiye ile görüşmeler yoluyla çözülmesi kararı alınmıştır.
- C-) Sovyet Rusya, Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması’nın uzatılmayacağını bildirilmiştir.
- Cevap D-) İyi komşuluk ve dostluk esaslarının tekrarlandığı Türkiye-Bulgaristan ortak beyannamesi yayımlanmıştır.
- E-) Rusya boğazlarda ortak savunmayı sağlamak için Sovyetlere üs verilmesini istemiştir.
Açıklama: 1939-1945 Yılları Arası Türk Dış Politikası olarak iyi komşuluk ve dostluk esaslarının tekrarlandığı Türkiye-Bulgaristan ortak beyannamesi yayımlanmıştır.
İyi komşuluk ve dostluk esaslarının tekrarlandığı Türkiye-Bulgaristan ortak beyannamesi yayımlanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi 1945-1950 Yılları Arası Türk Dış Politikasına ilişkin doğru bir ifadedir?
- A-) İtalya’nın Balkanlar’da ve Akdeniz’de açık tehdit unsuru olarak görülmesi üzerine İngiltere-Türkiye görüşmeleri başlamıştır.
- B-) Akdeniz bölgesinde tehdit unsuruna karşı birbirlerine yardımı taahhüt eden Türk İngiliz Ortak Beyannamesi yayımlanmıştır.
- Cevap C-) Türkiye’nin de katıldığı konferansta imzalanan Birleşmiş Milletler Bildirisi’nde demokratik eğilimler, özgürlük gibi temalar işlenmiştir.
- D-) II. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla gelişen bu olaylar Türkiye’yi endişeye düşürmüştür.
- E-) Fransa, Sovyetlerin Bakü petrollerini, Türkiye hava sahasını kullanarak bombardıman etmek için talepte bulunmuştur.
Açıklama: San Francisco Konferansı’na aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 51 ülke katılmıştır. Çalışmalar bir ay sürmüş ve 26 Haziran 1945 tarihinde konferansa katılan ülkelerin Birleşmiş Milletler Antlaşması’nı imzalamasıyla son bulmuştur. Konferans sonunda imzalanan Birleşmiş Milletler Bildirisi’nde demokratik eğilimler, barış, özgürlük, insan hakları gibi temalar işlenmiştir.
Türkiye’nin de katıldığı konferansta imzalanan Birleşmiş Milletler Bildirisi’nde demokratik eğilimler, özgürlük gibi temalar işlenmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi 1946 seçimine katılan siyasi partilerden değildir?
- A-) Cumhuriyet Halk Partisi
- Cevap B-) İdealist Parti
- C-) Demokrat Parti
- D-) Liberal Demokrat Parti
- E-) Türkiye İşçi ve Çiftçi Partisi
Açıklama: 1946 seçimine katılan siyasi partiler şunlardır: Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, Milli Kalkınma Partisi, Liberal Demokrat Parti, Türkiye İşçi ve Çiftçi Partisi, Yalnız Vatan İçin Partisi.
Aşağıdakilerden hangisi 7 Ocak 1946 tarihinde kurulan Demokrat Parti’ nin kurucuları arasında değildir ?
- A-) Celal Bayar
- B-) Refik Koraltan
- C-) Fuat Köprülü
- D-) Adnan Menderes
- Cevap E-) Nuri Demirağ
Açıklama: Cevap E şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Halk Partisinin beşinci Genel Kurultay’ında kararlaştırılarak oluşturulan Müstakil Gruba ilişkin doğru bir ifadedir?
- A-) Bu grup karara etki etme yetkisine sahiptir.
- B-) Bu grup halen varlığını sürdürmektedir.
- C-) Grup başkanı başbakana bağlıdır.
- D-) Grup hükümetten ayrı ve bağımsız üyelerden oluşur.
- Cevap E-) Grup 3 kişilik idari kurulunun olduğu 30 kişiden oluşur.
Açıklama: Müstakil Grup 3 kişilik bir idare kurulunun olduğu 30 kişiden olu- şacaktır. Müstakil Grup’un üyeleri bu grupta kaldıkça kabineye giremeyeceklerdir. Meclisteki parti grup toplantısında hazır bulunacaklar, fakat alınacak ya da alınan herhangi bir karar hakkında görüş bildiremeyecekler, oylamaya katılmayacaklardır. Müstakil Grup, parti icraatlarını ve kararlarını eleştirerek, hükûmetten ayrı ve bağımsız üyelerden oluşan bir topluluk olarak düşünülmüştür. Tüzük gereğince Müstakil Grup Başkanı, doğrudan doğruya CHP Genel Başkanı’na, yani İsmet İnönü’ye bağlıdır. Türkiye’de çok partili hayata geçiş dönemine kadar varlığını sürdürmüştür. 4 Mayıs 1946 tarihinde son toplantısını yapmıştır.
Grup 3 kişilik idari kurulunun olduğu 30 kişiden oluşur
Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı döneminde ülkeyi ekonomik olarak savaşın etkilerinden korumak amaçlı bir girişim olan Millî Korunma Kanunu’na ilişkin doğru bir ifadedir?
- A-) Kanun, Ocak 1945 tarihinde mecliste kabul edilmiştir.
- B-) Millî Korunma Kanunu yıl içinde beş kez değiştirilmiştir.
- C-) Millî Korunma Kanunu’nun yasalaşmasından sonra, fiyatlarda azalma oldu.
- Cevap D-) Bu kanunla hükûmete savaş ihtimali nedeniyle olağanüstü yetki tanınmıştır.
- E-) Hükûmet, bu kanunla yalnızca ekonomik hayatın belirleyicisi konumuna gelmiştir.
Açıklama: Millî Korunma Kanunu’nun gerekçesinde, savaş hâlinin yarattığı psikolojik ve ekonomik ortamın, savaş içinde ve savaşın dışında olan bütün ülkeleri etkilediği, çoğu ülkenin olağanüstü tedbirler almak gereği hissettiği belirtilmiş, bu nedenle acil ekonomik tedbirler alınması gerektiği vurgulanmıştır (TBMMZC, 1940). 3780 sayılı bu kanunun birinci maddesinde devletin bünyesini ekonomik ve millî savunma bakımından takviye etmek üzere hükûmete genel seferberlik, kısmî seferberlik, devletin bir savaşa girme ihtimali durumunda olağanüstü yetki tanınmıştır.
Bu kanunla hükûmete savaş ihtimali nedeniyle olağanüstü yetki tanınmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı’nın hemen sonrası Türkiye’ye karşı tehditkar tutum almıştı ?
- A-) Almanya
- Cevap B-) Rusya
- C-) İngiltere
- D-) İran
- E-) İtalya
Açıklama: Cevap B şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de ilk genel seçim tarihinden hemen önce yapılan yasal düzenlemelerden biri değildir?
- A-) Gazete kapatmalarda mahkemeler yetkili kılınmıştır.
- B-) Tek dereceli seçim sistemi kabul edilmiştir.
- Cevap C-) Milli Korunma Kanunu çıkarılmıştır.
- D-) Siyasi partilerin kurulmasının önü açılmıştır.
- E-) Üniversiteler Kanunu çıkarılmıştır.
Açıklama: Seçimlerin yapılacağı tarihe kadar çok önemli yasal
düzenlemeler yapılmıştır:
• 13 Haziran 1946’da Matbuat Kanunu’nun
50. maddesi değiştirilerek gazete kapatmalarda mahkemeler yetkili kılınmıştır (Tasvir, 14.6.1946).
• 4918 sayılı yasa ile tek dereceli seçim sistemi kabul edilmiştir.
• 4919 sayılı yasa ile dernekler kanununda
değişiklikler yapılarak siyasi partilerin kurulmasının önü açılmıştır.
• 13 Haziran 1946 tarihinde 4936 sayılı Üniversiteler Kanunu çıkarılmıştır.
• 14 Haziran 1946’da ise, 7 Haziran 1946 tarihine kadar işlenmiş basın suçları affedilmiştir.
Milli Korunma Kanunu çıkarılmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Saraçoğlu Hükümeti döneminde kabul edilen Kanunlardır.
I. Varlık Vergisi kanunu
II. Gelir vergisi kanunu
III. Toprak kanunu
IV. Seçim kanunu
- A-) I ve III
- B-) I, II, IV
- Cevap C-) I, III, IV
- D-) I, II, III ve IV
- E-) I, II, III
Açıklama: Saraçoğlu hükümeti döneminde varlık vergisi kanunu, toprak kanunu çıkarılmış ve 4918 sayılı yasa ile tek dereceli seçim sistemi kabul edilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi İsmet İnönü Dönemin’de (1939-1950) kurulan son hükümettir?
- A-) Refik Saydam
- B-) Saracoğlu
- C-) Hasan Saka
- D-) Recep Peker
- Cevap E-) Şemsettin Günaltay
Açıklama: Şemsettin Günaltay Hükümeti (16 Ocak 1949-22 Mayıs 1950) İsmet İnönü döneminde kurulan son hükümettir.
Aşağıdakilerden hangisi İsmet İnönü cumhurbaşkanlığı döneminde Celal Bayar’ın istifasının ardından göreve gelen hükümettir?
- A-) Saracoğlu Hükümeti
- B-) Recep Peker Hükümeti
- Cevap C-) Refik Saydam Hükümeti
- D-) Hasan Saka Hükümeti
- E-) Şemsettin Günaltay Hükümeti
Açıklama: Celal Bayar’ın istifası üzerine hâlihazırda İçişleri Bakanı ve Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreteri olan Refik Saydam, yeni hükûmeti kurmakla görevlendirilmiştir.
Refik Saydam Hükümeti
Celal Bayar’ın 25 Ocak 1939’da istifası üzerine hâlihazırda İçişleri Bakanı ve Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreteri olan …………………………..yeni hükûmeti kurmakla görevlendirilmiştir.
- Cevap A-) Refik Saydam
- B-) Muhlis Erkmen
- C-) Ahmet Fikri Tuzer
- D-) Faik Öztrak
- E-) Abdulhalik Renda
Açıklama: Cevap A şıkkıdır.
Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatının ardından İsmet İnönü’nün cumhurbaşkanlığında sırasıyla hangi başbakanlar hükümeti yönetmişlerdir?
- Cevap A-) Celal Bayar-Refik Saydam-Şükrü Saraçoğlu-Recep Peker- Hasan Saka-Şemsettin Günaltay
- B-) Şemsettin Günaltay-Hasan Saka-Recep Peker-Şükrü Saraçoğlu-Refik Saydam-Celal Bayar
- C-) Hasan Saka-Şemsettin Günaltay-Recep Peker-Şükrü Saraçoğlu- Celal Bayar Refik Saydam
- D-) Recep Peker-Hasan Saka-Şemsettin Günaltay-Şükrü Saraçoğlu-Refik Saydam-Celal Bayar
- E-) Şükrü Saraçoğlu-Celal Bayar-Şemsettin Günaltay-Recep Peker-Refik Saydam-Hasan Saka
Açıklama: Celal Bayar-Refik Saydam-Şükrü Saraçoğlu-Recep Peker- Hasan Saka-Şemsettin Günaltay
Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu, 11 Haziran 1945 tarihinde oylamaya katılan 345 milletveki- linin oylarıyla kabul edilmiştir. Kanunun oylamasına 104 milletvekili katılmamıştır. Aşağıdaki hangi isimler katılmayanlar arasındadır?
I. Adnan Menderes
II. Cavit Oral
III. Cemal Gürsel
IV. Refet Bele
- Cevap A-) I, II ve IV
- B-) I, II, III ve IV
- C-) II, III ve IV
- D-) III ve IV
- E-) I ve II
Açıklama: Saracoğlu Hükûmeti (9 Temmuz 1942-7 Ağustos 1946)
Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu, 11 Haziran 1945 tarihinde oylamaya katılan 345 milletvekilinin oylarıyla kabul edilmiştir. Kanunun oylamasına 104 milletvekili katılmamıştır. Katılmayanlar arasında Celal Bayar, Adnan Menderes, Kazım Karabekir, Hikmet Bayur, Refet Bele, Fuat Köprülü, Cavit Oral, Refik Koraltan, Emin Sazak, Feridun Fikri Düşünsel, Muhiddin Paha Pars gibi isimler de vardı.
Dünya Savaşı’nın başlaması ile birlikte Türkiye’de de, diğer birçok ülke gibi, ortaya çıkabilecek darlık ve sıkıntıları engellemek amacıyla ekonomik tedbirler alma ihtiyacı duyulmuştur. Bir bakımdan “Savaş Ekonomisi” olarak değerlendirilebilecek bu süreç, Refik Saydam hükûmeti dönemine rastlamaktadır. Dönemin ekonomik perspektifini çizen dayanak, aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
- Cevap A-) Milli Korunma Kanunu
- B-) Devlet-parti bütünleşmesi
- C-) Devlet-parti ayırımı
- D-) Tasarruf bonoları
- E-) Varlık vergisi
Açıklama: Refik Saydam Hükûmeti (25 Ocak 1939-8 Temmuz 1942)
Saydam hükûmetine ekonomi politikası açısından bakıldığında, II. Dünya Savaşı’nın tedirginliğinin yarattığı sıkı bir ekonomik denetim döneminin yaşandığı görülmektedir. II. Dünya Savaşı’nın başlaması ile birlikte Türkiye’de de, diğer birçok ülke gibi, ortaya çıkabilecek darlık ve sıkıntıları engellemek amacıyla ekonomik tedbirler alma ihtiyacı duyulmuştur. Bir bakımdan “Savaş Ekonomisi” olarak değerlendirilebilecek bu süreç, Saydam hükûmeti dönemine rastlamaktadır. Dönemin ekonomik perspektifini çizen dayanak, 18 Ocak 1940 tarihli Millî Korunma Kanunu olmuştur.
Ekmeği karne usulüne bağlama kararı hangi yılda verilmiştir?
- A-) 1939
- B-) 1940
- Cevap C-) 1941
- D-) 1942
- E-) 1943
Açıklama: 16 Aralık 1941 tarihinde toplanan Parti Meclis Grubu, Millî Korunma Kanunu’nda değişiklik yaparak ekmeği karne usulüne bağlama kararı vermiştir.
Hasan Saka, hükûmetini kaç tarihinde kurmuştur.
- A-) 10 Eylül 1946
- Cevap B-) 10 Eylül 1947
- C-) 10 Eylül 1948
- D-) 10 Eylül 1949
- E-) 10 Eylül 1950
Açıklama: 10 Eylül 1947
Hatay Devleti Millet Meclisi hangi tarihte yaptığı toplantıda Türkiye’ye katılma kararı almıştır?
- Cevap A-) 29 Haziran 1939
- B-) 19 Ekim 1939
- C-) 11 Ağustos 1939
- D-) 1 Eylül 1939
- E-) 12 Ekim 1939
Açıklama: Hatay’ın Türkiye’ye katılmasını Fransa’nın kabul etmesi üzerine 23 Haziran 1939 tarihinde or- tak bir beyanname yayımlanmıştır. Bu beyanname ile Türkiye, Batı bloğuna katıldığını kesin olarak ilan etmiştir. Türkiye-Fransa arasında imzalanan Hatay Antlaşması ile Hatay, Türk topraklarına katılırken ortak beyanname ile Akdeniz’de olabilecek savaşa karşı Türkiye, Fransa’nın müttefiki olduğunu duyurmuştur (Düstur, 1939). Hatay Devleti Millet Meclisi 29 Haziran 1939’da yaptığı toplantıda Türkiye’ye katılma kararı almıştır.
Hatay Devleti Milli Meclisi kaç yılında Türkiye’ye katılma kararı almıştır?
- Cevap A-) 23 Haziran 1939
- B-) 12 Mayıs 1939
- C-) 23 Ağustos 1939
- D-) 1 Eylül 1939
- E-) 12 Ekim 1939
Açıklama: 23 Haziran 1939
Her yıl 11 Haziran’ı takip eden ilk pazar gününün “Toprak Bayramı” ilan edildiğine dair 4760 sayılı Toprak Bayramı Kanunu çıkarılması hangi yıla dayanmaktadır?
- A-) 1941
- B-) 1942
- C-) 1943
- D-) 1944
- Cevap E-) 1945
Açıklama: 11 Haziran 1945 tarihindeki görüşmeler nedeniyle her yıl 11 Haziran’ı takip eden ilk pazar gününün “Toprak Bayramı” ilan edildiğine dair 4760 sayılı Toprak Bayramı Kanunu çıkarılmıştır
II. Dünya Savaşı yıllarında Varlık Vergisi olarak adlandırılan yasanın kapsamı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) 1 Ocak 1940 tarihinden itibaren geliri 10.000.00 Lira üzerinde olan vatandaşlardan alınması öngörülen vergi yasasıdır.
- B-) 1 Ocak 1938 tarihinden itibaren geliri 100.000.00 Lira üzerinde olan vatandaşlardan alınması öngörülen vergi yasasıdır.
- C-) 1 Ocak 1945 tarihinden itibaren geliri 10.000.00 Lira üzerinde olan vatandaşlardan alınması öngörülen vergi yasasıdır.
- D-) 1 Ocak 1940 tarihinden itibaren geliri 1 Milyon Lira üzerinde olan vatandaşlardan alınması öngörülen vergi yasasıdır.
- E-) 1 Ocak 1940 tarihinden itibaren geliri 100.000.00 Lira üzerinde olan vatandaşlardan alınması öngörülen vergi yasasıdır.
Açıklama: 7 Mayıs 1942 tarihinde haksız kazanç edinerek zenginleşenlere karşı hükûmetin ciddi bir cezaî kanun hazırlığında olduğu basına yansımıştır. Varlık Vergisi ismi ile bilinen ve 26 Mayıs 1942 tarihinde “Fevkalade Kazanç Vergisi” ismiyle meclise sunulan kanun tasarısı, meclis encümeninde görüşülmeye başlamıştır. 18 Haziran 1942 tarihinde toplanan CHP Parti grubu, konu hakkında görüşmüş ve 1 Ocak 1940 tarihinden itibaren 10 bin lirayı geçen kazançlara, vergi uygulama kararı alınmıştır.
Milli koruma kanunu ile aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmemiştir?
- Cevap A-) Kıtlık ve vurgunculuğu önleme
- B-) Ekonomide hükümetin yetkilerini artırma
- C-) Sanayi kuruluşlarını hafta sonu çalıştırma
- D-) Günlük mesai zorunluluğu
- E-) Ticari ve özel mülklere el koyma
Açıklama: Kıtlık ve vurgunculuğu önleme
Seçim Yasası’na gizli oy, açık sayım ilkesi aşağıdakilerin hangisinin döneminde gerçekleştirilmiştir?
- A-) Celal Bayar Hükûmeti
- B-) Refik Saydam Hükûmeti
- C-) Saracoğlu Hükûmeti
- D-) Recep Peker Hükûmeti
- Cevap E-) Hasan Saka Hükûmeti
Açıklama: Hasan Saka Hükûmeti: Alınan karar sonucunda yeni Seçim Yasası’na gizli oy, açık sayım ilkesi getirilerek 12 Haziran 1948 tarihinde İçişleri Komisyonu tarafından yasa aynen kabul edilmiştir.
Türkiye’de ilk defa tek dereceli milletvekili seçimin yapılması mecliste hangi tarihte tartışılmıştır?
- Cevap A-) 1946
- B-) 1944
- C-) 1945
- D-) 1943
- E-) 1947
Açıklama: Türkiye’de ilk defa tek dereceli milletvekili seçimin yapılması, 10 Haziran 1946 tarihinde mecliste tartışılmıştır.
Türk-İngiliz Ortak Beyannamesi hangi tarihte yayımlanmıştır?
- A-) 12 Mayıs 1935
- B-) 12 Mayıs 1936
- C-) 12 Mayıs 1937
- D-) 12 Mayıs 1938
- Cevap E-) 12 Mayıs 1939
Açıklama: 12 Mayıs 1939
Türkiye, IMF’ye hangi yıl üye olmuştur?
- A-) 1941
- B-) 1943
- C-) 1945
- Cevap D-) 1947
- E-) 1949
Açıklama: Türkiye, IMF’ye “19 Şubat 1947 tarih ve 5016 sayılı Milletlerarası Para Fonu ile Milletlerarası İmar ve Kalkınma Bankası’na Katılmak İçin Hükûmete Yetki Verilmesine Dair Kanun”un verdiği yetkiye dayanarak 11 Mart 1947 tarihinde üye olmuştur.
Türkiye, Sovyet Rusya’nın isteklerini yanıtlayan ve bunları reddeden notasını kaç tarihinde vermiştir ?
- A-) 20 Ağustos 1946
- B-) 21 Ağustos 1946
- Cevap C-) 22 Ağustos 1946
- D-) 23 Ağustos 1946
- E-) 24 Ağustos 1946
Açıklama: 22 Ağustos 1946
Türkiye’de ilk defa Meclis tarafından tek dereceli milletvekili seçimine yönelik genel seçimlerin yapılmasına aşağıdaki hangi yılda karar verilmiştir?
- A-) 1943
- B-) 1944
- C-) 1945
- Cevap D-) 1946
- E-) 1947
Açıklama: Türkiye’de ilk defa tek dereceli milletvekili seçimin yapılması, 10 Haziran 1946 tarihinde mecliste tartışılmıştır. Meclis, 21 Temmuz 1946 tarihinde genel seçimlerin yapılmasına karar vermiştir.
Türkiye’de ilk defa tek dereceli milletvekili seçimin yapılması kaç tarihinde kabul edilmiştir?
- A-) 17 temmuz 1946
- B-) 18 temmuz 1946
- C-) 19 temmuz 1946
- D-) 20 temmuz 1946
- Cevap E-) 21 Temmuz 1946
Açıklama: 85
21 temmuz 1946
Türkiye’de ilk defa tek dereceli milletvekili seçimin yapılması, kaç tarihinde mecliste tartışılmıştır.
- Cevap A-) 10 Haziran 1946
- B-) 10 Haziran 1945
- C-) 10 Haziran 1944
- D-) 10 Haziran 1943
- E-) 10 Haziran 1942
Açıklama: 10 Haziran 1946
Varlık Vergisi ismi ile bilinen ve 26 Mayıs 1942 tarihinde “Fevkalade Kazanç Vergisi” ismiyle meclise sunulan kanun tasarısı, meclis encümeninde görüşülmeye başlamıştır. 18 Haziran 1942 tarihinde toplanan CHP Parti grubu, konu hakkında görüşmüş ve 1 Ocak 1940 tarihinden itibaren ………….lirayı geçen kazançlara, vergi uygulama kararı alınmıştır.
- A-) 5 bin
- B-) 8 bin
- Cevap C-) 10 bin
- D-) 15 bin
- E-) 20 bin
Açıklama: Cevap C şıkkıdır.
Varlık Vergisi uygulaması kaç yılında başlamıştır?
- Cevap A-) 8 Aralık 1942
- B-) 25 Ocak 1943
- C-) 9 Kasım 1942
- D-) 13 Ocak 1943
- E-) 15 Mart 1944
Açıklama: 8 Aralık 1942
Varlık Vergisi’nin uygulamasına kaç tarihinde başlanmıştır?
- A-) 7 Aralık 1942
- Cevap B-) 8 Aralık 1942
- C-) 9 Aralık 1942
- D-) 10 Aralık 1942
- E-) 11 Aralık 1942
Açıklama: 8 Aralık 1942
Varlık vergisi uygulamasına kaç tarihinde başlanmıştır?
- A-) 8 Aralık 1940
- B-) 8 Aralık 1941
- Cevap C-) 8 Aralık 1942
- D-) 8 Aralık 1943
- E-) 8 Aralık 1944
Açıklama: 8 Aralık 1942
Yalta Konferansı’nda görüşülen konu Türkiye açısından aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Boğazlar sorunu
- B-) Amerika Birleşik Devletleri Sovyetler Birliği ilişkileri
- C-) Krom sorunu
- D-) Tahran sorunu
- E-) Bulgaristan sorunu
Açıklama: Boğazlar sorunu
Çok Parili Hayat geçiş sürecinde 4 Temmuz 1945 yılında Nuri Demirağ’ın kuruduğu Türkiye’nin ilk partisinin adı aşağıdaki şıklardan hangisindedir?
- A-) Milli Selamet Partisi
- Cevap B-) Milli Kalkınma Partisi
- C-) Milli Mücadele Partisi
- D-) Milli Birlik Partisi
- E-) Milli Güvenlik Partisi
Açıklama: Çok partili hayata geçiş döneminde, bir kesim ilkeler korunarak çok partili hayata geçilmesinin gerekliliğini savunurken, diğer bir kesim de demokrasinin tam manasıyla kurulması gerekliliğini savunmuştur. Bu tartışmaların yapıldığı esnada, 7 Temmuz 1945 tarihinde, Nuri Demirağ, Millî Kalkınma Partisi adında bir parti kurmak için İstanbul Valiliğine başvurmuştur. Demirağ, yeni kurulacak partinin amme hizmetinde önce ahlak, sonra vazife görevi arayacağını, serbest ticareti savunacağını, mecburi askerliğin kaldırılması taraftarı olacağını, bir dereceli seçim sistemi savunucusu olacağını, yeraltı madenlerini işleteceğini, Amerika ve İngiltere gibi devletlerin harici ve dâhili sistemlerine benzeyen, fakat Türk geleneklerine uygun siyasi, idari ve ekonomik bir siyaset güdeceğini açıklamıştır.
Çok Partili Siyasal Hayata geçiş sürecinde Türkiye’de kurulan ilk parti, parti nizamnamesine göre 24 Temmuz 1945 tarihinde Nuri Demirağ tarafından kurulan Milli Kalkınma Partisi olmuştur.
Çok Partili Siyasal Hayata geçiş sürecinde Türkiye’de kurulan ilk parti aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Sosyal Adalet Partisi
- Cevap B-) Milli Kalkınma Partisi
- C-) Yalnız Vatan İçin Partisi
- D-) İslam Koruma Partisi
- E-) Millet Partisi
Açıklama: Çok Partili Siyasal Hayata geçiş sürecinde Türkiye’de kurulan ilk parti, arti nizamnamesine göre 24 Temmuz 1945 tarihinde Nuri Demirağ tarafından kurulan Milli Kalkınma Partisi olmuştur.
Çok Partili Siyasal Hayata geçiş sürecinde Türkiye’de kurulan ilk parti, arti nizamnamesine göre 24 Temmuz 1945 tarihinde Nuri Demirağ tarafından kurulan partiye ne ad verilir ?
- A-) Demokrat Parti
- B-) Cumhuriyet Halk Partisi
- C-) Emekçi ve Köylü Partisi
- Cevap D-) Milli kalkınma partisi
- E-) Ulusal Parti
Açıklama: Milli Kalkınma Partisi
Çok partili Dönemin başlangıcında Demokrat Parti yönetiminin hangi bildirgeyi imzalamıştır?
- A-) Misak-ı Milli
- B-) Hürriyet Savunması
- Cevap C-) Hürriyet Misakı
- D-) Demokrasi Misakı
- E-) Özgürlük İddianamesi
Açıklama: 18 Aralık 1946 tarihindeki meclis görüşmelerinde, muhalefet ile iktidar arasında ciddi bir gerilim yaşanmıştır. Adnan Menderes, özellikle memleketin ekonomik durumunu eleştirmiştir. Menderes’ten sonra söz alan Başbakan Recep Peker’in oldukça ağır sözlerine üzerine Demokrat Partili milletvekilleri meclisi terk etmişlerdir.
Dokuz gün boyunca meclise gelmeyen DP milletvekilleri İsmet İnönü’nün araya girmesiyle 27 Aralık 1946 tarihinde meclise gelmişlerdir. 7-11 Ocak 1947 tarihleri arasında Demokrat Parti Birinci Kongresi yapılmıştır. Kongre açılış konuşmasını yapan Celal Bayar, demokrasiye geçilmesi, anayasaya aykırı olan bazı kanunların kaldırılması, idare mekanizmasının partilerin dışında çalışması, seçim kanunda değişiklik yapılması ve devlet başkanlığı ile parti başkanlığının ayrılması hususlarını dile getirmiştir (Bütün Tafsilat.., 1947). Kongrede, dile getirilen bu istekler yerine getirilmezse muhalafetin “sine-i millete” döneceğine dair “Hürriyet Misakı” adı verilen bir bildiri imzalanmıştır.
Çok partili siyasal hayata geçiş hangi tarihte olmuştur?
- Cevap A-) 1945
- B-) 1944
- C-) 1966
- D-) 1943
- E-) 1942
Açıklama: Saracoğlu Hükûmeti (9 Temmuz 1942-7 Ağustos 1946)
Çok Partili Siyasal Hayata geçiş sürecinde Türkiye’de kurulan ilk parti, arti nizamnamesine göre 24 Temmuz 1945 tarihinde Nuri Demirağ tarafından kurulan Milli Kalkınma Partisi olmuştur.
İlahiyat Fakültesi ve imam hatip okullarının açılması, Osmanlı Hanedanına mensup olup da hanedan ile evlilik bağı kalmayanların yurda dönmelerine olanak veren 18 Nisan 1949 tarihli yasa hangi hükümet döneminde kabul edilmiştir?
- Cevap A-) Şemsettin Günaltay Hükümeti
- B-) Hasan Saka Hükümeti
- C-) Recep Peker Hükümeti
- D-) Şükrü Saraçoğlu Hükümeti
- E-) Refik Saydam Hükümeti
Açıklama: Şemsettin Günaltay Hükümeti
İngiltere başbakanı Winston Churchill ve ABD başkanı Theodore Roosevelt, 14-26 Ocak 1943 tarihleri arasında Kazablanka’da savaşa dair görüşmüşlerdi. Bu görüşmede İngiltere, Balkanlarda Almanya’ya karşı yeni bir cephe açılmasını önermekteydi.. Nitekim bu görüşmelerden kısa bir süre sonra Churchill, İnönü ve Saracoğlu ile durumu görüşmek üzere 30 Ocak 1943 tarihinde …………… gelmiştir.
- A-) Ankara’ya
- B-) İstanbul’a
- C-) Sivas’a
- D-) İzmir’e
- Cevap E-) Adana’ya
Açıklama: Cevap E şıkkıdır.
İnsan hakları, hukuk üstünlüğü ve demokrasiyi güçlendirmek adına Strazburg’da kurulan Avrupa Konseyine Türkiye üye devletlerin temsilcileri tarafından hangi tarihte kabul edilmiştir?
- Cevap A-) 27 Temmuz 1949
- B-) 3 Haziran 1949
- C-) 4 Nisan 1949
- D-) 11 Mayıs 1950
- E-) 28 Mart 1949
Açıklama: 27 Temmuz 1949
İnönü Yönetiminde Türkiye kaç tarihinde Almaya ve Japonya’ya savaş ilan etmiştir?
- A-) 1 Mart 1945
- Cevap B-) 23 Şubat 1945
- C-) 29 Kasım 1944
- D-) 15 Ocak 1944
- E-) 21 Aralık 1944
Açıklama: Savaş sona ermeden kısa bir süre önce Türkiye, 23 Şubat 1945 tarihinde, Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etmiştir. Böylece Türkiye, San Francisco’da düzenlenecek olan BM Konferansı’na kurucu üye olarak katılma imkanını yakalamıştır. Buna rağmen Türkiye’nin savaş sonrası kurulacak yeni düzende yeri belirgin değildi. İki kutuplu dünyada “Soğuk Savaş” olarak adlandırılan bu dönemin önemli aktörlerinden biri de Türkiye idi.
“7 Eylül Kararları” olarak ekonomi tarihine geçen ilk devalüasyon, hangi dönemde yapılmıştır?
- A-) Hasan Saka Hükûmeti
- B-) Celal Bayar Hükûmeti
- Cevap C-) Recep Peker Hükûmeti
- D-) Saracoğlu Hükûmeti
- E-) Refik Saydam Hükûmeti
Açıklama: “7 Eylül Kararları” olarak ekonomi tarihine geçen ilk devalüasyon, bu dönemde yapılmıştır.
“Hayırhah tarafsızlık” taahhüdü aşağıdaki antlaşmalardan hangisi kapsamında sağlanmıştır?
- Cevap A-) Üçlü İttifak Antlaşması
- B-) Hatay Antlaşması
- C-) Türk-Bulgar Anlaşması
- D-) Türk-Sovyet Saldırmazlık Anlaşması
- E-) Türk-Alman Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması
Açıklama: Üçlü İttifak Antlaşmasına göre İngiltere ve Fransa, herhangi bir Avrupa
devletinin Türkiye’ye saldırması durumunda, her türlü aktif desteği sağlamayı, Türkiye ise, İngiltere ve Fransa’ya herhangi bir Avrupa Devleti’nin saldırması durumunda “hayırhah tarafsızlık” taahhüdünü kabul etmiştir.
“Sine-i millete dönme” kavramı Türk siyasetine ilk kez kim ile girmiştir?
- Cevap A-) Mustafa Kemal Atatürk
- B-) Celal Bayar
- C-) İsmet İnönü
- D-) Recep Peker
- E-) Şükrü Saraçoğlu
Açıklama: “Sine-i millete dönme” kavramı Türk siyasetine ilk kez Mustafa Kemal Atatürk ile girmiştir.
“Truman Doktrini “ nin açıklanması ve ABD –Sovjet Rusya ilişkilerinin kesin ayrılığına işaret eden soğuk savaş dönemi hangi tarihte başlamıştır?
- Cevap A-) 12 Mart 1947
- B-) 7 Mayıs 1946
- C-) 3 Aralık 1945
- D-) 3 Mayıs 1944
- E-) 29 Mart 1945
Açıklama: 12 Mart 1947

Ünite 4

02 Haziran 1950 tarihinde güvenoyu olan 1. Menderes Hükümeti aşağıdaki tarih aralıkların hangisinde kurulup görev başında kalmıştır?
- A-) 10.05.1950-09.04.1951
- B-) 02.06.1950-10.02.1951
- Cevap C-) 22.05.1950-09.03.1951
- D-) 17.05.1950-14.03.1951
- E-) 26.05.1950-19.04.1951
Açıklama: Lütfen “Demokrat Parti’nin Altın Yılları: Demirkırat Şahlanıyor! (1950-1954)” başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
1950 seçimlerinden sonra, 22 Mayıs 1950’de açılan TBMM’nin IX. Toplantısına, en yaşlı üye sıfatıyla Hüseyin Cahit Yalçın başkanlık etti. Aynı gün Celal Bayar, Cumhurbaşkanı, Refik Koraltan da Meclis Başkanı seçildi. Cumhurbaşkanı Bayar, Adnan Menderes’i hükümeti kurmakla görevlendirdi. Böylece 10 yıl sürecek olan “Demokrat Parti Dönemi” bir başka deyişle “Menderesli Yıllar” başlamış oldu. Hükümet programı 29 Mayıs 1950’de TBMM’de Adnan Menderes tarafından okundu ve 2 Haziran 1950’de güvenoyu alarak I. Menderes Hükümeti (22.05.1950-09.03.1951) kuruldu.
18 Ocak 1954 yılında çıkartılan ve Türkiye’de faaliyette bulunacak yabancı sermayedarlara da yerli sermayedarların sahip olduğu hakların tanındığı kanun aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Yabancı Sermaye Yatırımlarını Teşvik Kanunu
- B-) Yabancı Yatırımcıları Teşvik Kanunu
- C-) Yatırımcı Döviz Teşvik Kanunu
- D-) Vergi Teşvik Kanunu
- Cevap E-) Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu
Açıklama: Lütfen “Ekonomide Altın Yıllar (1950-1954)” başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Bu nedenle Türkiye’ye yabancı sermaye akışını hızlandırmak ve yatırımları artırmak amacıyla 18 Ocak 1954’te “Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu” çıkarıldı.
1945 yılında CHP içinde muhalefetin belirginleştiğini gösteren gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Çiftçiyi Topraklandırma Kanun Tasarısı
- B-) İmam Hatip liselerinin sayılarının artırılması isteği
- C-) Medreselerin yeniden açılması isteği
- D-) NATO’ya üyelik başvurusu yapılması
- E-) Kore’ye asker gönderilmesi
Açıklama: Giriş başlığı altında.
Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) içinde belirginleşen muhalefet, kendini 1945 yılı bütçe görüşmeleri ve Çiftçiyi Topraklandırma Kanun tasarısının Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’deki
tartışmalarında gösterdi. 14 Mayıs 1945’te TBMM’de çiftçiye toprak dağıtılması ve çiftçi ocaklarının kurulmasıyla ilgili hazırlanan Çiftçiyi Topraklandırma Kanun tasarısı görüşmelerinde başta Adnan Menderes olmak üzere muhalefet belirginleşmeye başladı. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
1954 dönemi özellikle iktisadi açıdan sıkıntılarla başlayan, aldığı sert tedbirlerle istifçiliği ve karaborsacılığı önlemede ve piyasada istikrarı sağlama konusunda başarılı olamayan DP Hükümeti, Millî Koruma Kanununu” hangi tarihte uygulamaya başlamıştır?
- A-) 2 Mayıs 1954
- B-) 24 Mayıs 1954
- Cevap C-) 25 Haziran 1956
- D-) 27 Ekim 1957
- E-) 4 Ağustos 1958
Açıklama: Ekonomide Sancıların Başladığı Yıllar (1954-1957)
25 Haziran 1956
2 mayıs 1954 genel seçimlerinde, demokrat partiye oy vermedikleri için, halkının CMP’ye oy vermesinden dolayı, 30 Haziran 1954’de çıkarılan kanunla ilçe konumuna getirilen il aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Adapazarı
- B-) Nevşehir
- C-) Yozgat
- Cevap D-) Kırşehir
- E-) Adıyaman
Açıklama: 1954-1957 Döneminde Türkiye’de Demokrat Parti: Başarıyla Gelen Özgüven
Kırşehir
27 Mayıs 1960 darbesinin ilk duyurusunu Ankara Radyosu’ndan yapan kişinin adı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Alparslan Türkeş.
- B-) Talat Aydemir.
- C-) Necat Tacan.
- D-) Cemal Gürsel.
- E-) Cemal Madanoğlu.
Açıklama: Lütfen “27 Mayıs 1960 Darbesine Giden Süreç” başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Silahlı Kuvvetler de aynı gece saat 11.30’da toplanarak, 27 Mayıs sabaha karşı 03.00’da darbeyi başlatma kararı aldı. Sabaha karşı saat 05.25’te Ankara Radyosu’nda Albay Alparslan Türkeş’in sesi yükseldi. Darbe bildirisi okuyan Türkeş tarafından, kardeş kavgasına son vermek amacıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinin yönetime el koyduğu, en kısa sürede seçimlerin yapılarak idarenin sivil yöneticilere bırakılacağı, hareketin tarafsızlığı, hiçbir grup ve partiye karşı yapılmadığı, Birleşmiş Milletler Anayasası’na, insan haklarına saygılı, NATO ve CENTO’ya bağlı olunduğu ilan edildi.
27 Mayıs’ın en belirgin habercisi olarak kabul edilen Dokuz Subay Olayı için geniş bir soruşturmanın yapılmasını ve tüm komplocu subayların tespit edilmesini isteyen kimdir?
- A-) Adnan Menderes
- B-) Cemal Tural
- C-) Ethem Menderes
- Cevap D-) Celal Bayar
- E-) İsmet İnönü
Açıklama: Sert Rüzgârların Esmeye Başladığı Dönem (1957-1960)
Celal Bayar
7 Haziran 1945 tarihinde CHP Meclis grubuna sundukları önerge ile mevcut kanunlardaki ve parti tüzüğündeki anti-demokratik maddelerin çıkarılması, TBMM’nin gerçek anlamda hükümeti denetlemesi ve tek dereceli seçim sistemi ile seçimlerin serbestçe yapılmasının istendiği önerge hangi adla anılmaktadır?
- A-) Çoğulculuk Ateşi
- B-) Milli Güç Birliği
- Cevap C-) Dörtlü Takrir
- D-) Misak-i Milli
- E-) Söz Milletindir
Açıklama: 7 Haziran 1945’te İzmir milletvekili Celal Bayar, Aydın milletvekili Adnan Menderes, Mersin milletvekili Refik Koraltan ve Kars milletvekili Fuat Köprülü parti tüzüğünde ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması konusunda “Dörtlü Takrir” adı ile anılan önergeyi CHP Meclis Grubu’na sundu. Bu önerge ile mevcut kanunlardaki ve parti tüzüğündeki anti-demokratik maddelerin çıkarılması, TBMM’nin gerçek anlamda hükümeti denetlemesi ve tek dereceli seçim sistemi ile seçimlerin serbestçe yapılması istendi.
Adnan Menderes’in ilk hükümetinde yer alan Tarım Bakanı Nihat Eğriboz’dan istifasını istemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Ezanın Türkçe okunmasına karşı çıkması
- Cevap B-) Traktör üzerinden alınan bazı vergilerin kaldırılması isteğini onaylamaması
- C-) Ordunun üst kademesinde yapılan değişiklikleri onaylamaması
- D-) Köy Enstitülerinin kapatılmasına karşı çıkması
- E-) Çiftçiyi Topraklandırma Yasası’nı desteklemesi
Açıklama: Demokrat Parti’nin Altın Yılları: Demirkırat Şahlanıyor! (1950-1954) başlığı altında.
DP, seçim vaatlerini tek tek yerine getirirken, Başbakan Menderes’in bakanlıkların bünyesindeki işlere müdahale etmesi, parti içinde anlaşmazlıklara neden olmuştu. Bu çerçevede Tarım Bakanı Nihat Eğriboz ile Başbakan Adnan Menderes arasında da gerginlik yaşanmıştı. Şöyle ki 1951 yılının şubat ayında Başbakan Adnan Menderes traktör satışlarını desteklemek için traktör üzerinden alınan bazı vergilerin kaldırılmasını istedi. Fakat Eğriboz, devletin bu yükü kaldıramayacağını gerekçe göstererek bu öneriyi kabul etmedi. Bunun üzerine Menderes, Tarım Bakanı’ndan görevden çekilmesini istedi. Tarım Bakanı Nihat Eğriboz’un istifa etmemesi üzerine Menderes Başbakanlıktan çekildi. aynı gün Bayar tarafından yeniden atanınca ikinci hükümetini kurdu.
Adnan Menderes, kaçıncı Meclis toplantısında Cumhurbaşkanı Celal Bayar tarafından hükümeti kurmakla görevlendirilmiştir?
- A-) VII Toplantısında
- B-) VIII. Toplantısında
- Cevap C-) IX. Toplantısında
- D-) X Toplantısında
- E-) XI Toplantısında
Açıklama: Demokrat Parti’nin Altın Yılları: Demirkırat Şahlanıyor! (1950-1954)
IX. Toplantısında
Adnan Menderes’in 9 Mart 1951’de Başbakanlık görevinden çekilmesinden sonra Cumhurbaşkanı Celal Bayar hükümeti kurma görevini kime verdi?
- Cevap A-) Adnan Menderes’e
- B-) Kendi Başkanlığında kuruldu
- C-) İsmet İnönü’ye
- D-) Nihat Eğriboz’a
- E-) Hüseyin Cahit Yalçın’a
Açıklama: Tarım Bakanı Nihat Eğriboz’un istifa etmemesi nedeni ile Menderes, 9 Mart 1951’de Başbakanlık görevinden çekildi. Aynı gün Menderes, Cumhurbaşkanı Bayar tarafından tekrar yeni hükümeti kurmakla görevlendirildi.
Aşağıdaki hangi seçenek, DP’nin iktisadi alanda gerçekleştirdiği başarılar nedeniyle “altın yıllar” olarak adlandırılan dönemidir?
- A-) 1946-1947 dönemi
- B-) 1946-1948 dönemi
- C-) 1948-1950 dönemi
- Cevap D-) 1950- 1954 dönemi
- E-) 1950- 1960 dönemi
Açıklama: Ekonomide Altın Yıllar (1950-1954)
1950- 1954 dönemi
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Celal Bayar’ın Cumhurbaşkanı seçildiği tarihtir?
- A-) 24 Mart 1950
- B-) 05 Nisan 1950
- C-) 25 Nisan 1950
- Cevap D-) 22 Mayıs 1950
- E-) 22 Ekim 1950
Açıklama: Demokrat Parti’nin Altın Yılları:
Demirkırat Şahlanıyor! (1950-1954)
1950 seçimlerinden sonra, 22 Mayıs 1950’de açılan TBMM’nin IX. Toplantısına, en yaşlı üye sıfatıyla Hüseyin Cahit Yalçın başkanlık etti. Aynı gün Celal Bayar, Cumhurbaşkanı, Refik Koraltan da Meclis Başkanı seçildi. Doğru yanıt d seçeneğidir.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, 555K yı ifade etmektedir?
- A-) 27 Nisan 1960’ta Tahkikat Komisyonu’nun görev ve yetkilerinin saptanmasıdır
- Cevap B-) 5 Mayıs 1960 tarihinde, Ankara, Kızılay’da Demokrat Parti aleyhtarı öğrencilerin yaptığı protesto eyleminin şifresidir
- C-) 11 Eylül 1959’da Geyikli’de, Şubat 1960’da Konya’da, 24 Mart 1960’ta Kayseri’nin Yeşilhisar ilçesinde çıkan olaylardır
- D-) 12 Nisan 1960’daki grup toplantısında Tahkikat Komisyonu’nun kurulması konusunda alınan karardır
- E-) DP’nin, 5 Mayıs 1960 tarihinde düzenlediği mitingin adıdır
Açıklama: 27 Mayıs 1960 Darbesine Giden Süreç
5 Mayıs 1960 tarihinde, Ankara, Kızılay’da Demokrat Parti aleyhtarı öğrencilerin yaptığı protesto eyleminin şifresidir. Yani, 5’inci ayın 5’i, saat 5’te (17:00) Kızılay’da (555K)
Aşağıdakilerden hangisi 27 Mayıs darbesinin en belirgin habercisi olarak kabul edilmektedir?
- A-) İsmet İnönü’nün “Güç Birliği” hareketi.
- B-) Irak’da Nuri Said Paşa’ya karşı yapılan askeri darbe.
- C-) İsmet İnönü’nün gerçekleştirdiği “Ege Taarruzu” gezileri
- Cevap D-) Dokuz Subay Olayı
- E-) Vatan Cephesi’nin örgütlenme çalışmaları.
Açıklama: Lütfen “Sert Rüzgârların Esmeye Başladığı Dönem (1957-1960)” başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Dokuz Subay Olayı, 27 Mayıs’ın en belirgin habercisi olarak kabul edilmektedir. Başbakan Menderes, bu olay karşısında gerekli tepkiyi göstermedi. Bundan cesaret alan ordu içinde bir grup asker, 27 Mayıs Darbesine giden süreci sessizce hazırladı.
Aşağıdakilerden hangisi ABD, Brüksel Antlaşması’na katılanlardan değildir?
- Cevap A-) Almanya
- B-) Lüksemburg
- C-) Belçika
- D-) Fransa
- E-) İngiltere
Açıklama: ABD, Brüksel Antlaşması’na katılanlar (İngiltere,
Fransa, Belçika, Lüksemburg, Hollanda)
ve Kanada, İtalya, Danimarka, Norveç,
Portekiz ve İzlanda
Aşağıdakilerden hangisi Demokrat Parti’nin ekonomik alanda gerçekleştirdiği başarılar nedeniyle “altın yıllar” olarak adlandırıldığı dönemdir?
- A-) 1950-1952
- Cevap B-) 1950-1954
- C-) 1950-1956
- D-) 1952-1956
- E-) 1952-1956
Açıklama: Ekonomide Altın Yıllar (1950-1954)
1950- 1954 dönemi DP’nin iktisadi alanda gerçekleştirdiği başarılar nedeniyle “altın yıllar” olarak adlandırıldı.
Doğru yanıt b seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin, Britanya Hükümetince Kıbrıs’ın İlhakını tanıdığı antlaşmadır?
- A-) Sevr Antlaşması
- Cevap B-) Lozan Antlaşması
- C-) Paris Antlaşması
- D-) Londra Antlaşması
- E-) İstanbul Antlaşması
Açıklama: Türkiye, Lozan Antlaşması’nın 20. maddesi uyarınca Britanya Hükümetince Kıbrıs’ın ilhakını tanımıştı. 21. madde ile de burada yaşayan Türklerin hukuki statüsü belirlenmişti.
Aşağıdakilerden hangisi, 14 Mayıs 1945 tarihindeki TBMM kanun tasarısı görüşmelerinde, tek parti yönetimine muhalif görüşlerin belirginleştiği kanun tasarısıdır?
- A-) İşçi Sendikaları Kanunu
- Cevap B-) Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu
- C-) Yükseköğretim Kanunu
- D-) Yabancıların Mülk Edinme Kanunu
- E-) Milletvekili Seçim Kanunu
Açıklama: Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) içinde belirginleşen muhalefet, kendini 1945 yılı bütçe görüşmeleri ve Çiftçiyi Topraklandırma Kanun tasarısının Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’deki tartışmalarında gösterdi.
Aşağıdakilerden hangisi, 1954 seçimlerinde Demokrat partiyi desteklememesi nedeniyle ilçe konumuna getirilen ilimizdir?
- A-) Eskişehir
- B-) Adıyaman
- C-) Hakkari
- Cevap D-) Kırşehir
- E-) Samsun
Açıklama: 30 Haziran 1954’de çıkarılan kanunla Kırşehir, halkının Cumhuriyetçi Millet Partisi CMP’ye oy vermesinden dolayı ilçe konumuna getirildi.
Aşağıdakilerden hangisi, 1957 Erken Geenel Seçimler öncesi çıkarılan yeni seçim yasasına asıl amaçlarından biridir?
- A-) 18 yaşını dolduranlara oy kullanma hakkı tanımak
- B-) Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanımak
- Cevap C-) Muhalif partilerin ortak olarak seçime girmelerini engellemek
- D-) Yeni partilerin kurulmasını engellemek
- E-) Muhalefetin seçim sandıklarını denetlemesini engellemek
Açıklama: İktidar partisi DP, muhalefet partilerinin seçimlere birlikte katılma konusundaki ortak girişimini engellemek adına 11 Eylül 1957’de yeni Seçim Kanununu TBMM’den geçirdi (Demir, 2010). Yeni kanunla birlikte bir siyasi partinin seçim bölgesinde diğer bir siyasi partiyi desteklemesinin önüne geçildi.
Aşağıdakilerden hangisi, Adnan Menderes’in 9 Mart 1951 tarihinde başbakanlık görevinden çekilmesinin nedenidir?
- A-) Ordunun baskısı
- B-) Partisinin TBMM’nde çoğunluğu kaybetmesi
- Cevap C-) Tarım Bakanının istifa etmemesi
- D-) Sağlık sorunlarının olması
- E-) Yeni bir parti kurma çalışmasına girişmesi
Açıklama: 1951 yılının şubat ayında Başbakan Adnan Menderes traktör satışlarını desteklemek için traktör üzerinden alınan bazı vergilerin kaldırılmasını istedi. Fakat Eğriboz, devletin bu yükü kaldıramayacağını gerekçe göstererek bu öneriyi kabul etmedi. Bunun üzerine Menderes, Tarım Bakanı’ndan görevden çekilmesini istedi. Tarım Bakanı Nihat Eğriboz’un istifa etmemesi nedeni ile Menderes, 9 Mart 1951’de Başbakanlık görevinden çekildi.
Aşağıdakilerden hangisi, Demokrat Parti içindeki muhaliflerin “Hürriyet Partisi”ni kurmalarına kadar götüren anlaşmazlığın nedenidir?
- Cevap A-) Basına ispat hakkı
- B-) Ekonomideki politik görüş ayrılıkları
- C-) Kıbrıs politikasında anlaşmazlık
- D-) Muhalefet Partileri ile ilişkiler
- E-) Başbakana verilen sınırsız yetkiler
Açıklama: IV. Büyük Kongre öncesi basına ispat hakkı konusunda ısrar eden ondokuz milletvekilinden dokuzu hakkında ihraç kararı alındı, diğer on vekil de partiden istifa etti (Albayrak, 2004). DP içinde “basına ispat hakkı” konusunda ortaya çıkan muhalefet, 20 Aralık 1955’de Hürriyet Partisi’nin kurulmasına yol açtı.
Aşağıdakilerden hangisi, Dörtlü Takrir’e imza atan ve Cumhuriyet Halk Partisi’nden ayrılan dört milletvekili tarafından 7 Ocak 1946 yılında kurulan partidir?
- A-) Demokrasi Partisi
- B-) Demokratik Parti
- C-) Demokrat Halkın Partisi
- D-) Demokratik Güçler Partisi
- Cevap E-) Demokrat Parti
Açıklama: Dörtlü Takrir’e imza atan ve CHP’den ayrılan dört milletvekili 7 Ocak 1946’da Demokrat Parti’yi (DP) kurdu.
Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulması ilgili antlaşma kaç tarihinde imzalanmıştır?
- A-) 6 Şubat 1959
- B-) 17 Şubat 1959
- Cevap C-) 19 Şubat 1959
- D-) 26 Şubat 1959
- E-) 27 Şubat 1959
Açıklama: Demokrat Parti Dönemi Türkiye’nin Kıbrıs Politikası (1950-1960))
19 Şubat 1959 Londra Antlaşması
Cumhurbaşkanı Bayar, 1 Aralık 1955’te kimi tekrar yeni hükümeti kurmakla görevlendirdi?
- A-) Özyörük
- B-) Ağaoğlu
- C-) Demirel
- D-) Özal
- Cevap E-) Menderes
Açıklama: Cumhurbaşkanı Bayar, 1 Aralık 1955’te Menderes’i tekrar yeni hükümeti kurmakla görevlendirdi
DP döneminde yaşanan Dokuz Subay Olayı karşısında geniş bir soruşturma yapılmasını ve tüm komplocu subayların belirlenmesini isteyen devlet adamı kimdir?
- A-) Adnan Menderes
- Cevap B-) Celal Bayar
- C-) Mithat Perin
- D-) İsmet İnönü
- E-) Namık Gedik
Açıklama: Sert Rüzgârların Esmeye Başladığı Dönem (1957-1960) başlığı altında.
1957 yılında farklı grup ve alt rütbeli subayların oldukça gergin bir seyir almış olan partiler arası çekişme ile yakından ilgilendiğini gösteren Dokuz Subay Olayı olarak adlandırılan bir gelişme yaşanmıştı. Bu yıl, Türk basınında sık sık emekli olan generallerin CHP’ye katıldıklarına ilişkin haberler yer almaya başlamıştı. öyle ki 1957 yılı genel seçimleri öncesi askerî bir müdahaleden bahsedilmeye başlanmıştı. Millî Savunma Bakanlığı Temsil Bürosu Başkanlığında görev yapan Binbaşı Samet Kuşçu ile 15. Kolordu Kurmay Başkanı Kurmay Albay İlhami Barut 19 Aralık 1957’de askerî müdahale konusunda görüştü. Yapılan görüşmede Albay İlhami Barut, seçim öncesinde müdahale etmeyi planladıklarını fakat gerçekleştiremediklerini belirterek çalışmalarına devam ettiklerini söyledi. Ayrıca Barut, görüşmede birlikte hareket etmeyi de teklif etti. Fakat Binbaşı Samet Kuşçu, arkadaşlarının bazılarının ordu içinde iktidar karşıtı hareketleri izlemek amacıyla Başbakanlıkta kurulan “Menderes’e bağlı sadık subaylar örgütü”ne üye olduğunu düşündüğü için yapılması planlanan askerî müdahaleyi, 23 Aralık 1957’de DP İstanbul Milletvekili Mithat Perin’e anlattı. Yapılan ihbar üzerine 26 Aralık 1957’de dokuz subay tutuklandı. Korgeneral Cemal Tural’ın başkanlığında
25 Kasım 1958’de başlayan yargılama sonucunda, Kuşçu, haricindeki diğer subaylar serbest bırakılmış, Binbaşı Samet Kuşçu da “iftira ve isyana teşvik” suçlamasıyla iki yıl hapis cezasına çarptırılmıştır. Yaşananlar ile ilgili Celal Bayar ile Adnan Menderes farklı yaklaşımlar sergiledi. Celal Bayar, geniş bir soruşturmanın yapılmasını ve tüm komplocu subayların tespit edilmesini isterken; Menderes, ordu ile bir sorun yaratmamak için bu talebe soğuk bakmış ve bu nedenle de mesele kısa süre içinde kapanmıştı. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
DP, 1946 seçimlerinden itibaren sürekli olarak adil seçimlerin yapılması, sandık güvenliğinin sağlanması konusunu her fırsatta dile getirerek kamuoyu oluşturmayı başardı.
Aşağıdakilerden hangisi Demokrat Parti’nin seçim kanununda bazı yeniliklerin kabul edilmesi tarihidir?
- Cevap A-) 16 Şubat 1950.
- B-) 08 Şubat 1951.
- C-) 28 Ocak 1952.
- D-) 16 Nisan 1950.
- E-) 20 Mart 1951.
Açıklama: Lütfen “DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİNDE İÇ POLİTİKADA YAŞANANLAR (1950-1960)” başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
DP, 1946 seçimlerinden itibaren sürekli olarak adil seçimlerin yapılması, sandık güvenliğinin sağlanması konusunu her fırsatta dile getirerek kamuoyu oluşturmayı başardı. DP’nin bu yöndeki çalışmaları 16 Şubat 1950’de Seçim Kanunda bazı yeni maddelerin kabul edilmesi ile sonuçlandı.
DP’nin kurulduğu 7 Ocak 1946’da ilan edilen parti tüzüğü ve programında yer alan ve iktisadi kalkınmanın temelini oluşturacak olan sektör hangi seçenektir?
- A-) Madencilik Sektörü
- B-) Tekstil Sektörü
- C-) İnşaat Sektörü
- Cevap D-) Tarım Sektörü
- E-) Ormancılık Sektörü
Açıklama: Demokrat Parti̇ Dönemi̇ Ekonomi̇ Poli̇ti̇kalari (1950-1960)
Tarım Sektörü
Demokrat Parti Hükümeti’nin Haziran 1956’da uygulamaya koyduğu “Millî Koruma Kanunu”na uymayanları daha etkin bir şekilde cezalandırmak için oluşturduğu mahkemelerin adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) İstiklal Mahkemeleri
- Cevap B-) Milli Koruma Mahkemeleri
- C-) Milli Mücadele Mahkemeleri
- D-) Ticaret Mahkemeleri
- E-) Vergi Usul Mahkemeleri
Açıklama: Lütfen “Ekonomide Sancıların Başladığı Yıllar (1954-1957)” başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Demokrat Parti Hükümeti Haziran 1956’da uygulamaya koyduğu “Millî Koruma Kanunu”na uymayanları daha etkin bir şekilde cezalandırmak için “Millî Koruma Mahkemeleri” ni kurdu.
Demokrat Parti hangi yılda kurulmuştur?
- A-) 1944
- B-) 1945
- Cevap C-) 1946
- D-) 1947
- E-) 1948
Açıklama: GİRİŞ
Dörtlü Takrir’e imza atan ve CHP’den ayrılan dört milletvekili 7 Ocak 1946’da Demokrat Parti’yi (DP) kurdu(Timur, 2003; Eroğul, 2003). Doğru yanıt c seçeneğidir.
Farklı tarihlerde NATO’ya üyelik başvuruları kabul edilmeyen Türkiye, NATO ya kaç tarihinde girmiştir?
- A-) 16 Şubat 1951
- B-) 15 Mayıs 1951
- C-) 16-20 Eylül 1951
- Cevap D-) 18 Şubat 1952
- E-) 1 Mart 1952
Açıklama: Türkiye’nin Kore’ye Asker Gönderme Kararı (1950) ve NATO Üyeliği (1952)
18 Şubat 1952
I. Cumhuriyetçi Millet Partisi
II. Türkiye Köylü Partisi
III. Milli Kalkınma Partisi
IV. Cumhuriyet Halk Partisi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1955 yılında yapılan İl genel meclisi ve belediye seçimlerini boykot etmiştir?
- Cevap A-) I ve IV
- B-) I ve II
- C-) II ve IV
- D-) II ve III
- E-) I ve II
Açıklama: 1954-1957 Döneminde Türkiye’de Demokrat Parti: Başarıyla Gelen Özgüven başlığı altında.
Başbakan Menderes, 6/7 Eylül olayları sonrasında altı aylık sıkıyönetim nedeni ile il genel meclisi ve belediye seçimlerinin ertelenmeyeceğini duyurmuştu. 25 Eylül 1955’teki il genel meclisi seçimlerini ve 13 Kasım 1955’te de yapılacak belediye seçimlerini Cumhuryiet Halk Partisi ve Cumhuriyetçi Millet Partisi boykot etti. 806 belediyenin 597’sini DP, 15’ini TKP ve 193’ünü de bağımsız adaylar kazandı. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
I. Kıbrıs Türklerinin can ve mal güvenliğini sağlamak,
II. Enosis’e ve bu hedef doğrultusunda gerçekleştirilen terör eylemlerine karşı
durmak,
III. Türklere yapılacak saldırıları geri püskürtmek,
IV. Türk toplumunun birliğini ve bütünlüğünü sağlamak,
V. Rumlara ve İngilizlere karşı Kıbrıs Türklerinin haklarını savunmak,
Yukarıdaki maddelerden hangileri Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT)’nin amaçları
arasındadır?
- A-) I, III
- B-) I, II, IV
- C-) II, III, IV
- D-) I, III, V
- Cevap E-) I, II, III, IV, V
Açıklama: Demokrat Parti Dönemi Türkiye’nin Kıbrıs Politikası (1950-1960)
Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT)’nin amaçları arasında, Kıbrıs Türklerinin can ve mal güvenliğini sağlamak, Enosis’e ve bu hedef doğrultusunda gerçekleştirilen terör eylemlerine karşı durmak, Türklere yapılacak saldırıları geri püskürtmek, Türk toplumunun birliğini ve bütünlüğünü sağlamak, Rumlara ve İngilizlere karşı
Kıbrıs Türklerinin haklarını savunmak, Türkiye ile sıcak ilişkileri ve Türk halkının anavatana bağlılığını sürdürmek vardı.
Soru metninde yer alan tüm maddeler doğrudur. Doğru yanıt e seçeneğidir.
I. Sovyetler Birliğine coğrafi yakınlığı
II. Deniz ve hava üslerinin Batı’nın hizmetine tahsis edilmesi isteği
III. Ortadoğu petrollerinin kilidi olarak görülmesi
IV. Kore’ye asker göndermesini sağlamak istemisi
Yukarıdakilerden hangileri ABD’nin 1951 yılında müttefiklerine Türkiye’nin NATO’ya alınmasını önermesinde etkili olmuştur?
- A-) I ve II
- B-) II ve IV
- C-) II ve III
- D-) II, III ve IV
- Cevap E-) I, II ve III
Açıklama: Türkiye’nin Kore’ye Asker Gönderme Kararı (1950) ve NATO Üyeliği (1952) başlığı altında.
15 Mayıs 195l’de ABD, müttefiklerine, Türkiye ve Yunanistan’ın NATO’ya alınmasını önerdi. Türkiye’nin; Sovyetler Birliği’ne coğrafi yakınlığı, Türkiye’deki deniz ve hava üslerinin Batı’nın hizmetine tahsis edilme isteği, Türkiye’nin Ortadoğu petrollerinin
kilidi olarak görülmesi ve ABD’nin Ortadoğu devletleri ile olan ilişkilerinde Türkiye’nin iyi bir kanal oluşturacağı düşüncesi, bu önerinin ana nedeniydi. Türkiye ABD bu önerileri yaptığında çoktan Kore’ye asker göndermişti. Bununla birlikte Türk birliklerinin Kore Savaşı’nda gösterdiği askerî başarılar ve Kunuri Muharebesi’nde Amerikan birliklerini imha edilmekten kurtarması,
Amerikan kamuoyunda Türkiye’nin Sovyet tehdidi karşısında yalnız bırakılmaması gerektiği yönündeki görüşün taraftar bulması ve en önemlisi de ABD’li hava uzmanlarının Türkiye’nin ittifaka alınması yönünde görüş bildirmesi bu öneride etkili olmuştu. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.
I. Toprak Mahsulleri Vergisi
II. Varlık Vergisi
III. İhracat Vergisi
Yukarıdakilerden hangisi Şemsettin Günaltay hükümeti tarafından kaldırılan vergilerdendir?
- A-) Yalnız I
- B-) Yalnız II
- C-) I ve II
- D-) II ve III
- Cevap E-) I, II ve III
Açıklama: Demokrat Parti’nin Altın Yılları: Demirkırat Şahlanıyor! (1950-1954) başlığı altında.
24 Mart 1950’de TBMM’de seçimlerin yenilenmesine yönelik olarak verilen önerge kabul edilmiş, Partiler seçim kampanyalarına başlamıştır. CHP’li Günaltay Hükûmeti seçime hazırlık sürecinde ekonomi alanında Toprak Mahsulleri Vergisi, Varlık Vergisi ve İhracat Vergisi’ni kaldırmış, Toprak Reformu Yasası’nda da değişiklikler yapmıştır. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.
I. İhracat ve İthalatın kısıtlanması, döviz sıkıntısı başgöstermesi
II. Çifçiye yönelik destekleme alımları yapılarak geniş kredi olanakları sağlanması
III. Milli Koruma Kanunu ve Milli Koruma Mahkemeleri’nin kurulması
IV. ABD’den kredi istenmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri 1954-1957 yılları arasında ekonomide başgösteren sancının yansımalarından biri değildir?
- Cevap A-) Yalnız II
- B-) Yalnız III
- C-) I ve II
- D-) II ve IV
- E-) I, II ve IV
Açıklama: Ekonomide Sancıların Başladığı Yıllar
(1954-1957)
1954-57 dönemi DP Hükümeti için özellikle iktisadi açıdan sıkıntılarla başladı. Tarıma ve dış ticarete ağırlık veren iktisadi kalkınma stratejisi, dış koşulların etkisi ile değişmek zorunda kaldı. Kötü hava şartları tarım üretimini olumsuz etkiledi ve ürün miktarında düşüş gerçekleşti. Bu düşüş, ihracat imkânlarını daralttı ve bu daralma ithalatında kısıtlanmasını beraberinde getirdi. Mahsulün azalması dış ticaret dengesini bozdu ve ülkede döviz sıkıntısı çekilmeye başlandı. Amerika’dan kredi istenmiş, fakat verilen az miktardaki hibe ile yetinilmek zorunda kalınmıştı. Bu durum fiyat artışları ve buna bağlı olarak beraberinde yüksek
enflasyonu getirdi. Ayrıca tarımdaki üretim düşüşü iç talebe de cevap veremedi ve Türkiye ihtiyacı olan birçok maddeyi ithal eder duruma geldi. Bu durum karşısında DP Hükümeti sert tedbirler aldı. 1955 yılının Temmuz ayından itibaren aldığı sert tedbirlerle istifçiliği ve karaborsacılığı önlemeye çalıştı. Fakat piyasada istikrarı sağlama konusunda başarılı olamadı. Bu nedenle 25 Haziran 1956’da “Millî Koruma Kanunu” uygulanmaya başlandı. Yasaya uymayanları daha etkin bir şekilde cezalandırmak içinde “Millî Koruma Mahkemeleri” kuruldu. Yabancı sermaye yatırımlarının beklenenin altında gerçekleşmesi, dış borç sağlamada ve var olan dış borç ödemelerinde karşılaşılan güçlükler, 1954 yılından itibaren iktisadi alanda yaşanan plansızlık, DP hükümetini zor durumda bıraktı. Çifçiye yönelik destekleme alımları yapılarak geniş kredi olanakları sağlanması ise 1954 öncesinde gerçekleşmişti. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
I. İnkılaplardan verilen tavizler
II. Petrol Kanunu
III. Yabancı Sermaye’den duyulan rahatsızlık
IV. Seçim hileleri
Yukarıdakilerden hangisi 1954 yılında yapılacak seçimler öncesinde CHP Genel Başkanı İsmet İnönü’nin seçim konuşmalarında öne çıkardığı başlıklardan biri değildir?
- A-) Yalnız I
- B-) Yalnız III
- Cevap C-) Yalnız IV
- D-) I, II ve IV
- E-) II, III ve IV
Açıklama: 1954-1957 Döneminde Türkiye’de Demokrat Parti: Başarıyla Gelen Özgüven başlığı altında.
CHP Genel Başkanı İnönü, mitinglerdeki seçim konuşmalarını laiklik ve inkılaplardan verilen tavizler, Petrol Kanunu, DP ve Menderes’in partizanlığı, yabancı sermayenin Türkiye’ye gelmesinden duydukları rahatsızlık üzerine yoğunlaştırdı. Başbakan Menderes ise, kendi dönemlerinde yapılan iktisadi atılımlardan, halkın hayatının nasıl değiştiğinden, refah seviyesinin nasıl yükseltildiğinden, 1946 seçimlerinde yapılan hilelerden seçim konuşmalarında bahsetti. Ayrıca İnönü’yü hedef alarak CHP’nin kendilerine yönelttikleri eleştirilere sert şekilde cevap verdi. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
II. Dünya Savaşı sonrasında ABD ile SSCB arasındaki yaşanan ve kendisini askeri eylemlerden çok ekonomik baskı, propaganda ve silahlanma yarışıyla gösteren, 1946’da başlayan ve 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılışı sonrası 1991’de
SSCB’nin dağılması ile sonlanan döneme verilen isim aşağıdakilerden hangisidir.
- A-) Emperyalistler Savaşı.
- Cevap B-) Soğuk Savaş.
- C-) Ekonomik Savaş.
- D-) Propaganda Savaşları
- E-) Ekonomik Savaş.
Açıklama: Lütfen “Türkiye’nin Kore’ye Asker Gönderme Kararı (1950) ve NATO Üyeliği (1952)” başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Soğuk Savaş: II. Dünya Savaşı sonrasında ABD ile SSCB arasındaki yaşanan ve kendisini askeri eylemlerden çok ekonomik baskı, propaganda ve silahlanma yarışıyla gösteren, 1946’da başlayan ve 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılışı sonrası 1991’de SSCB’nin dağılması ile sonlanan döneme verilen isimdir.
II. Menderes Hükümeti göreve başladıktan hemen sonra 4 Mayıs 1951’de “Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun” tasarısı hazırlanarak TBMM’ye sunuldu. Başbakan Menderes’in çabaları ile tasarı, 25 Temmuz 1951 tarihinde milletvekillerinin 232 kabul oyuyla yasalaştı.
Aşağıdakilerden hangisi bu kanunun kabul edilmesindeki en önemli neden olarak kabul edilmektedir?
- A-) Mecliste Atatürk aleyhtarı konuşmalar yapılması.
- B-) Kimi okullarda Atatürk karşıtı fikirlerin savunulması.
- Cevap C-) Kırşehir’deki Atatürk büstünün, Ticaniler adı verilen bir grup tarafından parçalanması.
- D-) Kimi okullardan Atatürk fotoğraflarının kaldırılması.
- E-) Kitle iletişim araçlarından Atatürk karşıtlığı yayınların çoğalması.
Açıklama: Lütfen “Demokrat Parti’nin Altın Yılları: Demirkırat Şahlanıyor! (1950-1954)” başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Bu kanunun kabul edilmesindeki en önemli neden, 27 Şubat 1951 günü Kırşehir’deki Atatürk büstünün, Ticaniler adı verilen bir grup tarafından parçalanmasıydı.
Kore savaşı sırasında Cumhuriyet Halk Partisi nasıl bir tutum sergiledi?
- A-) Hükümetin Asker gönderilmesi önerisine karşı çıktı.
- B-) Asker gönderilmesine ilişkin alınan karar şekline olumlu görüş belitti
- C-) Tüm kararlara tarafsız kaldı
- D-) BM Güvenlik konseyinin yardım çağrısı olumlu karşılamadı
- Cevap E-) TBMM’ne danışılmadan asker gönderme kararını anayasa ihlali saydı
Açıklama: Fuat Köprülü’nün, TBMM’de Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyi’nin yardım çağrısına kayıtsız kalmayacağını söylediği konuşması hem muhalefet hem de iktidar milletvekilleri tarafından desteklendi (Tuncer, 2013). 25 Temmuz 1950’de Türkiye’nin Kore’ye 4.500 asker göndereceği açıklandı. 26 Temmuz’da muhalefette bulunan CHP, TBMM’ye danışılmadan alınan asker gönderme kararının anayasa ihlali olduğunu, asker gönderilmesine değil, sadece gönderilme kararının alınış şekline karşı olduklarını belirtti
Köy Enstitüleri hangi tarihte kapatılmıştır?
- A-) 24 Mart 1952
- Cevap B-) 27 Ocak 1954
- C-) 10 Mart 1956
- D-) 24 Şubat 1957
- E-) 27 Ocak 1959
Açıklama: Demokrat Parti’nin Altın Yılları:Demirkırat Şahlanıyor! (1950-1954)
1950’de DP iktidarı ile birlikte Enstitülerin kapanma süreci hızlanmıştır. 27 Ocak 1954’te 6234 sayılı kanunla Köy Enstitüleri, ilköğretmen okulları ile birleştirildi.(Yiğit, 1992 ; Göktürk Çetinkaya, 2019).
Köy Enstitüleri ile İlköğretmen Okullarının birleştirilmesi kararı aşağıdaki tarihlerden hangisinde gerçekleştirilmiştir?
- A-) 19 Aralık 1954
- B-) 16 Ocak 1952
- C-) 28 Eylül 1953
- D-) 16 Mart 1951
- Cevap E-) 27 Ocak 1954
Açıklama: Lütfen “Demokrat Parti’nin Altın Yılları: Demirkırat Şahlanıyor! (1950-1954)” başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Bu dönemde tartışmaya neden olan olaylardan bir diğeri de Köy Enstitülerinin ilköğretmen okulları ile birleştirilmesi kararıydı. 27 Ocak 1954’te 6234 sayılı kanunla Köy Enstitüleri, ilköğretmen okulları ile birleştirildi.
Kıbrıs’ın geleceği konusunda 29 Ağustos 1955 günü İngiltere ve Yunanistan temsilcileri ile birlikte Londra’da yapılan konferansa katılan Türk devlet adamı kimdir?
- A-) Fuat Köprülü
- Cevap B-) Fatin Rüştü Zorlu
- C-) Turan Güneş
- D-) Fazıl Küçük
- E-) Burhan Nalbantoğlu
Açıklama: Demokrat Parti Dönemi Türkiye’nin Kıbrıs Politikası (1950-1960) başlığı altında.
İngiltere Dışişleri Bakanı olan Anthony Eden, Kıbrıs konusunu görüşmek üzere Türkiye, Yunanistan ve İngiltere’nin bir araya gelmesi gerektiği konusunda çalışmalara başladı. İngiltere, bu yaklaşımı ile Türkiye’yi Kıbrıs konusunda taraf olarak kabul ettiğini de tüm dünyaya duyururken 29 Ağustos 1955’de Londra’da Kıbrıs konusunu görüşmek üzere Türkiye Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu, İngiltere Dışişleri Bakanı Harold Macmillian ve Yunanistan Dışişleri Bakanı Stefanos Stefanopulos bir araya geldiler. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
Menderes Hükümeti Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunu hangi yıl çıkarmıştır?
- A-) 1957
- B-) 1955
- Cevap C-) 1951
- D-) 1950
- E-) 1953
Açıklama: Demokrat Parti’nin Altın Yılları: Demirkırat Şahlanıyor! (1950-1954 başlığı altında.
II. Menderes Hükümeti göreve başladıktan hemen sonra 4 Mayıs 1951’de “Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun” tasarısı hazırlanarak TBMM’ye sunuldu. Başbakan Menderes’in çabaları ile tasarı, 25 Temmuz 1951 tarihinde milletvekillerinin 232 kabul oyuyla yasalaştı. Bu kanunun kabul edilmesindeki en önemli neden, 27 Şubat 1951 günü Kırşehir’deki Atatürk büstünün, Ticaniler adı verilen bir grup tarafından parçalanmasıydı. Bu eylemi kısa süre içinde yenileri izledi ve ülkenin çeşitli bölgelerinde 20 kadar Atatürk büst ve heykeli tahrip edildi. Bu kaygılar, DP yöneticilerini Atatürk’ün resim, büst, heykellerini ve Atatürk hakkındaki eserleri kanun yoluyla korumaya yöneltmişti.
Millî Kalkınma Partisi hangi tarihte kurulmuştur?
- A-) 21 Temmuz 1940
- B-) 18 Temmuz 1939
- C-) 14 Temmuz 1941
- Cevap D-) 24 Temmuz 1945
- E-) 20 Temmuz 1946
Açıklama: 24 Temmuz 1945
Seçimin yenilenmesine dair önerge, muhalefetin tepkilerine rağmen, hangi tarihte TBMM’de
kabul edilmiştir?
- A-) 22 Mart 1945
- B-) 24 Nisan 1948
- C-) 18 Mart 1953
- D-) 14 Mart 1951
- Cevap E-) 24 Mart 1950
Açıklama: Seçimin yenilenmesine dair önerge, muhalefetin tepkilerine rağmen, 24 Mart 1950’de TBMM’de
kabul edilmiştir.
Sovyetler Birliği’nin ortadoğu’da nüfuz kurmasını önlemeye yönelik olarak kurulan ve 21 Ağustos 1959 adı, Merkezi Antlaşma Örgütü olarak değiştirilen Bağdat Paktının, tek üye arap ülkesi hangisidir?
- Cevap A-) Irak
- B-) Ürdün
- C-) Suriye
- D-) Mısır
- E-) Filistin
Açıklama: Demokrat Parti Döneminde Türkiye’nin, Türkiye-ABD İlişkileri Ekseninde Ortadoğu Politikaları (1950-1960)
Irak
Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti’nin 1950- 1960 yılları arasında iktidarda kaldığı dönem, ne dönemi olarak da adlandırılmaktadır?
- A-) Demirel dönemi
- B-) İnönü dönemi
- Cevap C-) Menderes dönemi
- D-) Özal dönemi
- E-) Bayar dönemi
Açıklama: Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti’nin 1950-
1960 yılları arasında iktidarda kaldığı dönem,
“Menderes Dönemi” olarak da adlandırılmaktadır.
Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti’nin iktidarda kaldığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) 1945-1950
- Cevap B-) 1950-1960
- C-) 1955-1962
- D-) 1960-1965
- E-) 1960-1970
Açıklama: DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİNDE İÇ POLİTİKADA YAŞANANLAR (1950-1960) / Demokrat Parti’nin Altın Yılları: Demirkırat Şahlanıyor! (1950-1954)
Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti’nin 1950-1960 yılları arasında iktidarda kaldığı dönem, “Menderes Dönemi” olarak da adlandırılmaktadır. Bunun nedeni de Adnan Menderes’in beş hükümet kurması ve bu on yıllık dönemde kesintisiz
olarak Başbakanlık görevinde bulunmasıdır. Doğru yanıt b seçeneğidir.
Türkiye hangi yıl NATO’ya üye oldu?
- A-) 1950
- B-) 1951
- C-) 1948
- D-) 1949
- Cevap E-) 1952
Açıklama: Türkiye 1952’de NATO’ya üye oldu.
Türkiye ve Irak, “Bağdat Paktı” olarak bilinen “Karşılıklı İşbirliği Antlaşması”’nı hangi tarihte imzalamıştır?
- A-) 1950
- B-) 1952
- C-) 1954
- Cevap D-) 1955
- E-) 1958
Açıklama: Demokrat Parti Döneminde Türkiye’nin, Türkiye-ABD İlişkileri Ekseninde Ortadoğu Politikaları (1950-1960)
Türkiye ve Irak, 24 Şubat 1955’te “Bağdat Paktı” olarak bilinen “Karşılıklı İşbirliği Antlaşması” nı imzaladı. Doğru yanıt d seçeneğidir.
Türkiye ve Yunanistan arasında bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulması yönünde görüşmeler aşağıdaki tarihlerden hangisinde başlamıştır?
- Cevap A-) Ocak 1959’dan itibaren.
- B-) Aralık 1958’den itibaren.
- C-) Nisan 1959’dan itibaren.
- D-) Ocak 1960’dan itibaren.
- E-) Kasım 1958’den itibaren.
Açıklama: Lütfen “Demokrat Parti Dönemi Türkiye’nin Kıbrıs Politikası (1950-1960)” başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Ocak 1959’dan itibaren Türkiye ve Yunanistan arasında bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulması yönünde görüşmeler gerçekleşmeye başladı.
Türkiye’nin Kore’ye 4.500 asker göndereceğini açıkladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir
- A-) 20 Temmuz 1951
- Cevap B-) 25 Temmuz 1950
- C-) 23 Temmuz 1952
- D-) 15 Temmuz 1949
- E-) 12 Temmuz 1960
Açıklama: 25 Temmuz 1950’de Türkiye’nin Kore’ye 4.500 asker göndereceği açıklandı
Türkiye’nin NATO’ya girişini öngören anlaşma hakkındaki yasa tasarısının TBMM’ye sunulduğu tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) 1950
- B-) 1951
- Cevap C-) 1952
- D-) 1953
- E-) 1954
Açıklama: Türkiye’nin Kore’ye Asker Gönderme Kararı (1950) ve NATO Üyeliği (1952)
Türkiye’nin NATO’ya girişini öngören anlaşma hakkındaki yasa tasarısı 18 Şubat 1952’de TBMM’ye sunuldu. Doğru yanıt c seçeneğidir.
Çok partili yaşama geçme sinyalleri hangi Cumhurbaşkanının beyanatlarında yer almıştır?
- Cevap A-) İsmet İnönü
- B-) Celal Bayar
- C-) Fahri Korutürk
- D-) Süleyman Demirel
- E-) Cevdet Sunay
Açıklama: Çok partili yaşama geçme sinyalleri Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün beyanatlarında da yer aldı.
İngiltere, Kıbrıs üzerindeki egemenlik haklarını, Zürih ve Londra Antlaşmaları ile Kıbrıs’ta yaşayan Türk ve Rum halkın ortak egemenliği ve yönetimi temeli üzerine hangi yılda Kıbrıs Cumhuriyeti’ne devretmiştir?
- A-) 1958
- Cevap B-) 1960
- C-) 1962
- D-) 1964
- E-) 1966
Açıklama: Demokrat Parti Dönemi Türkiye’nin Kıbrıs Politikası (1950-1960)
İngiltere, Ada üzerindeki egemenlik haklarını, Zürih ve Londra Antlaşmaları ile Kıbrıs’ta yaşayan Türk ve Rum halkın ortak egemenliği ve yönetimi temeli üzerine 1960 yılında kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’ne devretti. Doğru yanıt b seçeneğidir.
“Kuzey Atlantik Antlaşması”nı (North Atlantic Treaty), ne zaman imzalanmıştır?
- A-) 22 Nisan 1946
- Cevap B-) 4 Nisan 1949
- C-) 10 Nisan 1947
- D-) 4 Nisan 1951
- E-) 4 Nisan 1950
Açıklama: 4 Nisan 1949’da “Kuzey Atlantik Antlaşması”nı (North Atlantic Treaty), imzalanmıştır.
“Soğuk Savaş” dönemi kimler arasında olmuştur?
- A-) İngiltere-Fransa
- B-) Hollanda- Fransa
- C-) İngiltere-Almanya
- Cevap D-) Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)
- E-) Fransa- Amerika
Açıklama: Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB). Bu iki
güç, dünya siyasetine hâkim oldu ve bu dönem “Soğuk Savaş” dönemi olarak adlandırıldı.

Ünite 5

“DP iktidarını deviren 38 kişilik kadro General Cemal Gürsel liderliğinde ………………………….. çatısı altında bir araya gelmiştir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tanımlar?
- A-) Tahkikat Komisyonu (TK)
- Cevap B-) Milli Birlik Komitesi (MBK)
- C-) Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)
- D-) Yüksek Adalet Komitesi (YAK)
- E-) Silahlı Kuvvetler Birliği (SKB)
Açıklama: Yanıtınız yanlış ise “27 Mayıs 1960 Askerî Darbesi ve Sonrasındaki Gelişmeler” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
DP iktidarını deviren kadro General Cemal Gürsel liderliğinde 8 yüzbaşı, 10 binbaşı, 7 yarbay,
8 albay ve 5 generalden oluşmuştur. Bu kadro 38 kişilik Millî Birlik Komitesi (MBK) çatısı altında
bir araya geldiler.
“Silahlı Kuvvetler Birliği” kuruluşunda öncü olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Alparslan Türkeş
- B-) Orhan Erhanlı
- C-) Dündar Taşer
- D-) Rıfat Baykal
- Cevap E-) Talat Aydemir
Açıklama: 14’lerin tasfiyesi MBK içerisindeki güç dengelerini derinden sarstı. Tasfiyeler, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yaşananlar karşısında derin bir endişe duyduğunu da kanıtladı. Bu endişeleri gidermek için bir çatı örgütü olarak Silahlı Kuvvetler Birliği kuruldu. Böylece hem endişe giderilmiş hem de muhtemel cunta girişimlerine engel olunmuştu. Birliğin kuruluşunda en aktif üye, 27 Mayıs 1960 darbesinin ilk planlamacılarından olan ancak Kore görevi nedeniyle darbede yer alamayan Talat Aydemir’di. Döndükten sonra Harp Akademisi’nin başına atandı. Aydemir, 14’lerin tasfiyesini öncesinde bilmesine rağmen sessiz kalmıştı. Tasfiye sonrasında güç boşluğunu gören Aydemir, Silahlı Kuvvetler Birliğinin kurulmasında öncü rol aldı. Birliğe MBK üyelerinden bazı isimler de katıldı.
15 Ekim 1961 yılında yapılan darba sonrası ilk seçime aşağıdaki partilerden hangisi katılmamıştır?
- A-) Yeni Türkiye Partisi
- B-) Adalet Partisi
- Cevap C-) Milliyetçi Hareket Partisi
- D-) Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
- E-) Cumhuriyet Halk Partisi
Açıklama: Darbe sonrasında ilk seçimler, 15 Ekim 1961 tarihinde yapıldı. Seçimlere, CHP’nin dışında yeni
kurulan; Adalet Partisi (AP), Yeni Türkiye Partisi (YTP) ve Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
(CKMP) olmak üzere 4 parti katıldı.
1960 darbesi sonucu kapatılan Demokrat Parti’nin oylarına talip olarak kurulan siyasi parti aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Türkiye İşçi Partisi
- Cevap B-) Adalet Partisi
- C-) Yeni Türkiye Partisi
- D-) Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
- E-) Cumhuriyet Halk Partisi
Açıklama: SİVİL SİYASETE GEÇİŞ ÇABALARI: (1961-1965)
MBK, 13 Ocak 1961 tarihinde siyasal partilerin faaliyetlerine sınırlı ölçüde izin verdi. Karar sonrasında DP’nin kapatılmasından sonra partinin oyları- na talip olmak amacıyla merkez sağda 11 Şubat 1961’de Ragıp Gümüşpala’nın (emekli orgeneral) başkanlığında Adalet Partisi (AP) kuruldu.
1960 darbesinden sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin devlet başkanı olarak aşağıdaki isimlerden hangisi görevlendirilmiştir?
- A-) Celal Bayar
- B-) Refik Koraltan
- C-) Ekrem Acuner
- Cevap D-) Cemal Gürsel
- E-) Muzaffer Yurdakuler
Açıklama: 1960 darbesinden sonra ilk olarak TBMM ve hükûmet feshedildi. Sonrasında Cemal Gürsel, Devlet Başkanı, Başbakan, Başkomutan ve MBK başkanı yapıldı.
1960 darbesinden sonra gerçekleşen “14’lerin Tasfiyesi” aşağıdaki olaylardan hangisini ifade eder?
- A-) Ordudan 14 generalin emekli edilmesini
- B-) 14 üniversite rektörünün görevden alınmasını
- C-) Menderes hükümetine yakın 14 hakim ve savcının görevden alınmasını
- Cevap D-) Milli Birlik Komitesinin 14 radikal üyesinin yurtdışına gönderilmesini
- E-) Menderes hükümetinin 14 üyesinin tutuklanmasını
Açıklama: 13 Kasım 1960’ta Cemal Gürsel’in önderliğindeki MBK’nin ılımlılar olarak ifade edilen grubu tarafından MBK’nın radikal olarak değerlendirilen 14 üyesi tasfiye edilerek çeşitli görevlerle yurt dışına gönderildi. Bu 14’lerin tasfiyesi olarak bilinir.
1960 darbesine karşı gelişebilecek muhalefetin ve karşı koyuşların önüne geçilmesi için hangi kanun çıkarılmıştır?
- Cevap A-) İnkılap Mahkemeleri Kanunu
- B-) Milli Birlik Kanunu
- C-) Medeni Kanun
- D-) Türk Ceza Kanunu
- E-) İnsanhakları Kanunu
Açıklama: 1960 darbesine karşı gelişebilecek muhalefetin ve karşı koyuşların önüne geçilmesi için 2 Ağustos 1960 tarihinde “İnkılap Mahkemeleri Kanunu” çıkarıldı.
1966 yılında Türkiye’de bir ilk daha yaşanmıştır. ………… siyasal örgütü olarak 17 Ekim 1966’da Birlik Partisi kuruldu.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
- A-) Kürtlerin
- B-) Komünistlerin
- Cevap C-) Alevilerin
- D-) Sünnilerin
- E-) İşçilerin
Açıklama: 1966 yılında Türkiye’de bir ilk daha yaşanmıştır. Alevilerin siyasal örgütü olarak 17 Ekim 1966’da Birlik Partisi kuruldu.
20-21 Şubat 1963 başarısız darbe girişimini gerçekleştirdiği için idam edilen subay aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Talat Aydemir
- B-) Osman Deniz
- C-) İlhan Baş
- D-) Ahmet Güçal
- E-) Cevat Kırca
Açıklama: SİVİL SİYASETE GEÇİŞ ÇABALARI: (1961-1965)
15 Eylül 1963 tarihinde Talat Aydemir, Fethi Gücran, Osman Deniz, İlhan Baş, Ahmet Güçal, Cevat Kırca ve Erol Dinçer ölüm cezasına çarptırılmış ancak sadece Talat Aydemir ve Fethi Gürcan’ın cezaları 9 Ocak 1964’te mecliste onaylanmış diğerlerinin cezaları müebbet hapse çevrilmiştir. Fethi Gürcan 27 Haziran Talat Aydemir ise 5 Temmuz’da idam edilmiştir.
21 Ekim Protokolü’nün nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Siyasete müdahale edilmesi fikrinin belirmesi üzerine
- B-) 14’lerin tasviyesinin yarattığı gerginlik üzerine
- C-) Yeni anayasa taslağı üzerinde çıkan anlaşmazlıklar üzerine
- D-) MBK ile Silahlı Kuvvetler Birliği arasındaki dengelerin tespit edilmesi için
- E-) Seçimlerin 29 Ekim 1061 tarihinde önce gerçekleştirilmesi için
Açıklama: SİVİL SİYASETE GEÇİŞ ÇABALARI: (1961-1965)
Talat Aydemir’in öncülük ettiği bazı gruplar, seçimlerin iptal edilmesini, siyasi partilerin ve MBK’nin dağılmasını ve bir askerî cunta rejiminin kurulmasını istiyordu. Bu gruplar arasında siyasete müdahale fikrinin ön plana çıkması üzerine 21 Ekim 1961 tarihinde 10 general 28 albayın katıldığı Harp Akademileri toplantısı sonrasında “21 Ekim Protokolü” olarak anılan bir protokol imza edildi. Buna göre Meclis toplanmadan önce 25 Ekim’de yönetime el konulacaktı.
24 Aralık 1960 tarihinde darbe teşebbüsü gerçekleştiren kişi, kişiler veya grup aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Talat Aydemir
- B-) 14’ler
- C-) MBK Üyeleri
- Cevap D-) EMİNSU Derneği Üyeleri
- E-) TİP
Açıklama: 27 MAYIS 1960 ASKERÎ DARBESİ VE SONRASINDAKİ GELİŞMELER
24 Aralık 1960 tarihinde gerçekleştirilen darbe girişimi 25 Ağustos 1960 tarihinde emekli edilen subayların örgütlendiği EMİNSU (Emekli İnkılap Subaylar) Derneği üyeleri tarafından gerçekleştirilmiştir.
26 Ocak 1974’te ……….. koalisyonu kuruldu.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
- A-) MHP-MSP
- B-) MHP-CGP
- C-) MHP-AP
- D-) CHP-AP
- Cevap E-) CHP-MSP
Açıklama: 26 Ocak 1974’te CHP-MSP koalisyonu kuruldu
27 Mayıs 1960 darbesi ürünü olan Milli Birlik Komitesi kimlerden oluşturulmuştur?
- A-) Genel Kurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları
- Cevap B-) Darbeyi organize eden çeşitli rütbelerdeki subaylar
- C-) Darbe yönetimi tarafından seçilen geçici hükümet üyeleri
- D-) Kuvvet Komutanları
- E-) Darbeyi organize eden subaylar tarafından seçilen teknokratlar.
Açıklama: 27 MAYIS 1960 ASKERÎ DARBESİ VE SONRASINDAKİ GELİŞMELER
DP iktidarını deviren kadro General Cemal Gürsel liderliğinde 8 yüzbaşı, 10 binbaşı, 7 yarbay, 8 albay ve 5 generalden oluşmuştur. Bu kadro 38 kişilik Millî Birlik Komitesi (MBK) çatısı altında bir araya geldiler. Başkan, Cemal Gürsel, üyeler ise Ekrem Acuner, Fazlı Akkoyunlu, Refet Aksoyoğlu, Mucip Ataklı, İrfan Baştuğ, Rıfat Baykal, Emanullah Çelebi, Ahmet Er, Orhan Erkanlı, Vehbi Ersü, Numan Esin, Suphi Gürsoytrak, Orhan Kabibay, Kadri Kaplan, Mustafa Kaplan, Suphi Karaman, Muzaffer Karan, Kamil Karavelioğlu, Osman Köksal, Münir Köseoğlu, Fikret Kuytak, Sami Küçük, Cemal Madanoğlu, Sezai Okan, Muzaffer Özdağ, Fahri Özdilek, Mehmet Özgüneş, Gükran Özkaya, Selahattin Özgür, İrfan Solmazer, Refik Soyuyüce, Dündar Taşer, Haydar Tunçkanat, Alparslan Türkeş, Sıtkı Ulay, Ahmet Yıldız, Muzaffer Yurdakuler’dir.
27 Mayıs 1960 ihtilalinden sonra çıkartılan Üniversitelerdeki profesörlerin tasfiye kararı neticesinde aşağıdaki seçeneklerden hangisi gerçekleşmiştir?
- Cevap A-) Üniversite rektörleri istifa etmiştir.
- B-) Üniversiteler muhtıra yayınlamıştır.
- C-) Üniversiteleri denetim için YÖK başkanlığı oluşturulmuştur.
- D-) Askeri akademiler kurulmuştur.
- E-) Üniversiteler polis dentimine alınmıştır.
Açıklama: 28 Ekim 1960’ta MBK’nin üniversitelerden sorumlu üyesi İrfan Yılmazer ile Prof. Cihat Abaoğlu’nun üniversitelerden ihracı için hazırladıkları 147 ismin yer aldığı liste Resmî Gazete’de yayımlandı. Bu karar kamuoyun da âdeta şok etkisi yarattı. Bu tasfiye belli plana göre yapılmamıştır. Üniversiteden tasfiye Türk Silahlı Kuvvetleri’nde olduğu gibi son derece hızlı ve özensiz yapılmıştır. Apar topar yapılan listelerde hatalar gözden kaçmamıştı. MBK’nin üniversite tasfiyesi kararı sert tepki ile karşılanmıştı. Listenin açıklanmasıyla üniversiteler sert tepki göstermiştir. İstanbul Üniversitesi Rektörü Sami Onar, İTÜ Rektörü Fikret Narter, Ankara Üniversitesi Rektörü Suat Kemal Yetkin, Ege Üniversitesi Rektörü Mustafa Uluöz, ODTÜ Rektörü Turhan Feyzioğlu üniversitedeki ihraçları protesto etmiş ve görevlerinden istifa ettiklerini açıklamışlardı
5 Ocak 1961 yılına kadar görev alan 27 Mayıs 1960 devrimi sonrası kurulan hükümette bulunan Cemal Gürsel’e aşağıdaki görevlerden hangisi verilmemiştir.
- A-) Başkomutan
- Cevap B-) Meclis Başkanı
- C-) Devlet Başkanı
- D-) MBK (Milli Birlik Komitesi) Başkanı
- E-) Başbakan
Açıklama: İlk olarak TBMM ve hükûmet feshedildi. Her türlü siyasal faaliyet yasaklandı. Hareketin hiçbir şahıs ya da zümreye yapılmadığı açıklansa da Cumhurbaşkanı Celal Bayar, TBMM Başkanı Refik Koraltan, Başbakan Adnan Menderes, Bakanlar Kurulu üyeleri ve Demokrat Partili milletvekilleri tutuklanarak Yassıada’ya gönderildi. Gürsel, Devlet Başkanı, Başbakan, Başkomutan ve MBK başkanı yapıldı. Ardından teknokrat bakanlardan oluşan bir kabine kuruldu. Bu hükûmet 5 Ocak 1961 tarihine kadar görevde kaldı. 12 Haziran 1960’ta İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sıddık Sami Onar’ın başkanlığında geçici bir anayasa komisyonu oluşturuldu ve hazırlanan geçici anayasa ile askerî yönetimin hukuki çerçevesi belirlendi.
Yukarıda koyu renkle belirtilen görevler Cemal Gürsel’e verilmiştir. “B” şıkkındaki Meclis Başkanlığı görevi verilmemiştir.
6 Ocak 1961 tarihinde çalışmalarına başlayan kurucu meclisin başkanlığına seçilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Cemal Gürsel
- B-) Fevzi Çakmak
- C-) Celal Bayar
- Cevap D-) Kazım Orbay
- E-) İsmet Giritli
Açıklama: Kurucu Meclisin Başkanlığına Türkiye’nin Mareşal Fevzi Çakmak’tan sonra Genelkurmay Başkanlığı’nın yapmış olan Emekli Orgeneral Kazım Orbay seçildi.
8 Ağustos 1964 tarihinde Kıbrıs’ta ilk Türk hava harp şehidi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Ömer Ergün
- Cevap B-) Cengiz Topel
- C-) Ragıp Gümüşpala
- D-) Nihat İlhan
- E-) Hıfzı Oğuz Bekata
Açıklama: Şehit Yüzbaşı Cengiz Topel, 8 Ağustos 1964 tarihinde Kıbrıs Harekatı sırasında Eskişehir´den Kıbrıs´a, dörtlü kol komutanı olarak gönderildi. Cengiz Topel, Kıbrıs’taki ilk Türk
hava harp şehididir.
1. Celal Bayar
2. Adnan Menderes
3. Fatin Rüştü Zorlu
4. Hasan Polatkan
5. Emin Kalafat
Yukarıdaki siyasetçilerden hangi üçü 1960 darbesinden sonra Milli Birlik Komitesi onayı ile idam edilmiştir?
- A-) I, II, III
- B-) I, III, V
- Cevap C-) II, III, IV
- D-) II, IV, V
- E-) I, II, V
Açıklama: Yüksek Adalet Divanı 1961’de 15 idam kararı aldı. Aynı gün MBK tarafından yapılan görüşmede de Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan’ın idam kararları onaylanmış, diğer idam kararları ise ömür boyu hapse çevrilmişti. Dolayısıyla II, III ve IV doğru olmalı.
1961 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Cevap A-) Atatürk’ün altı ilkesi Anayasa metninden çıkarılmıştır.
- B-) Türkiye Cumhuriyeti’nin laiklik niteliğini korumayı amaçlayan sekiz kanun kaldırılmıştır.
- C-) Bireysel hak ve özgürlükleri kısıtlamıştır.
- D-) Askerî vesayetin taşıyıcısı yeni kurumların oluşumu yasaklanmıştır.
- E-) Halk tarafından %51.5 evet oyuyla kabul edilmiştir.
Açıklama: 1961 Anayasasında Atatürk’ün altı ilkesi Anayasa metninden çıkarılmıştır.Doğru yanıt A’dır.
MBK’nin 1960 yazında aldığı tasfiye kararı ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- A-) Binbaşıların %80’i emekliye ayrılmıştır.
- B-) Hava Kuvvetlerinden 185 general emekli edilmiştir.
- Cevap C-) Emekli edilenler EMİNSU Derneği adı altında örgütlenmişlerdir.
- D-) Emekli edilen generallerin 20’si Hava Kuvvetlerindendir.
- E-) Dernek altında örgütlenen emekli subaylar kamuoyundan uzak durmuşlardır.
Açıklama: MBK’nin 1960 yazında aldığı tasfiye kararı ile emekli edilenler EMİNSU Derneği adı altında örgütlenmişlerdir. Doğru yanıt C’dir.
12 Haziran 1960’ta oluşturulan geçici anayasa ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A-) Askerî yönetimin hukuki çerçevesi belirlendi.
- B-) Komisyonda Hüseyin Nail Kubalı yer aldı.
- C-) Türk milleti adına egemenlik hakkını kullanma yetkisine sahipti.
- D-) Ölüm cezalarını onaylama ya da veto etme hakkına sahipti.
- Cevap E-) Yargı yetkisi MBK’nin onayladığı Bakanlar Kurulu’na bağlıydı.
Açıklama: 12 Haziran 1960’ta oluşturulan geçici anayasanın yargı yetkisi bağımsızdı. Doğru yanıt E’dir.
1980 darbesinden sonra yeni hükümet kurma görevi aşağıdakilerden hangisine verilmiştir?
- A-) Kenan Evren
- B-) Turgut Özal
- C-) İsmet Sezgin
- Cevap D-) Bülent Ulusu
- E-) Kemal Türkler
Açıklama: 1980 darbesinden sonra yeni hükümet kurma görevi Bülent Ulusu’ya verilmiştir. Doğru yanıt D’dir.
27 Mayıs 1960 darbesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- Cevap A-) DP iktidarı devrilmiştir.
- B-) Halk asker aleyhine bir tutum sergilemiştir.
- C-) Ekrem Acuner başkanlığında Millî Birlik Komitesi kurulmuştur.
- D-) Celal Bayar MBK başkanlığına getirilmiştir.
- E-) Refik Koraltan TBMM Başkanı olarak atanmıştır.
Açıklama: 27 Mayıs 1960 askeri darbesi ile DP iktidarı devrilmiştir. Doğru yanıt A’dır.
14’ler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Cevap A-) Aydemir, tasfiyelerinde etkili olmuştur.
- B-) MBK tarafından tutuklanmışlardır.
- C-) Siyasal fikir birliğine dayanan bir gruptur.
- D-) 27 Mayıs 1960’da tasfiye edilmişlerdir.
- E-) Vatandaşlıktan çıkarılmışlardır.
Açıklama: Aydemir, 14’lerin tasfiyelerinde etkili olmuştur. Doğru yanıt A’dır.
Aşağıdakilerden hangisi 2 Ağustos 1960 tarihinde gerçekleşmiştir?
- Cevap A-) İnkılap Mahkemeleri Kanunu çıkarıldı.
- B-) Yüksek Adalet ve Yüksek Soruşturma Kurulu kuruldu.
- C-) Yüksek Adalet Divanı oluşturuldu.
- D-) DP mensupları tutuklanarak Yassıada’ya gönderildi.
- E-) On beş idam kararı açıklandı.
Açıklama: 2 Ağustos 1960’ta İnkılap Mahkemeleri Kanunu çıkarıldı. Doğru yanıt A’dır.
Aşağıdakilerden hangisi Milli Birlik Komitesi tarafından yapılan oylamada idam kararına red oyu vermiştir?
- A-) Mehmet Özgüneş
- B-) Emanullah Çelebi
- C-) Refet Aksoyoğlu
- Cevap D-) Suphi Karaman
- E-) Fikret Kuytak
Açıklama: Suphi Karaman, Milli Birlik Komitesi tarafından yapılan oylamada idam kararına red oyu vermiştir. Doğru yanıt D’dir.
Aşağıdakilerden hangisi için 15 Eylül 1961’de idam kararı verilmiştir?
- Cevap A-) Osman Kavakoğlu
- B-) Mucip Ataklı
- C-) Sezai Okan
- D-) Vehbi Ersü
- E-) Şükran Özkaya
Açıklama: Osman Kavakoğlu için 15 Eylül 1961’de idam kararı verilmiştir. Doğru yanıt A’dır.
Talat Aydemir ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A-) Türkeş’e MBK’nın kaldırılmasını teklif etmiştir.
- B-) 27 Mayıs 1960 darbesine katılmıştır.
- Cevap C-) 14’lerin tasfiyesine sessiz kalmıştır.
- D-) Harp Akademisinden tasfiye edilmiştir.
- E-) Silahlı Kuvvetler Birliğinin kurulmasına engel olmaya çalışmıştır.
Açıklama: Talat Aydemir, 14’lerin tasfiyesine sessiz kalmıştır. Doğru yanıt C’dir.
Ankara’da, ağırlıklı olarak Mülkiyeliler (SBF’liler)’in oluşturduğu bir okuma-tartışma grubunun çıkardığı dergi aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Liberal
- B-) Yön
- C-) Yeni oluşum
- Cevap D-) Forum
- E-) Türk solu
Açıklama: Dergi 28 Nisan 1970 tarihine kadar yayınmlandı. Forum’u çıkaran çevre, Ankara’da, ağırlıklı olarak Mülkiyeliler (SBF’liler)’in oluşturduğu bir okuma-tartışma grubudur.
Aşağıdaki isimlerden hangisi 1971-1980 yılları arasındaki devrimci genlik hareketlerinde adı geçenlerden değildir?
- A-) Yusuf Arslan
- B-) Deniz Gezmiş
- C-) Mahir Çayan
- Cevap D-) Cengiz Topel
- E-) Hüseyin İnan
Açıklama: Şehit Yüzbaşı Cengiz Topel, 8 Ağustos 1964 tarihinde Kıbrıs Harekatı sırasında Eskişehir´den Kıbrıs´a,
dörtlü kol komutanı olarak gönderildi. F-100 uçağıyla uçuş esnasında, uçağı yerden isabet alarak düşürüldü. Paraşütle atlamayı başardı, fakat Rumlar tarafından esir alındı. Rumların işkenceleri sonucunda
hayatını kaybeden Cengiz Topel, Kıbrıs’taki ilk Türk
hava harp şehididir.
Aşağıdaki siyasi partilerden hangisi 27 Mayıs 1961 ihtilalinden sonra kurulmamıştır?
- A-) Adalet Partisi
- B-) Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
- C-) Yeni Türkiye Partisi
- Cevap D-) Cumhuriyet Halk Partisi
- E-) Milliyetçi Hareket Partisi
Açıklama: Adalet Partisi, Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi ve Yeni Türkiye Partisi 27 Mayıs 1960 ihtilali sonrasında kurulmuştur. Milliyetçi Hareket Partisi Yeni Türkiye Partisi’nin isim değişikliği ile yeni oluşumu olmuştur. Fakat Cumhuriyetçi Halk Partisi Atatürk tarafından kurulan Cumhuriyetin ilk partilerindendir. Doğru cevao “D” şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi “21 Ekim Protokolü” olarak anılan protokolün imzalanma sonrasında parti liderlerinin aldığı kararlar arasında yer almaz?
- A-) MBK’nin emekliye sevk ettiği subayların görevlerine iade edilmemesi.
- B-) Yassıada’da mahkûm edilen DP’lilere genel af çıkarılmaması.
- Cevap C-) Silahlı kuvvetlerin 25 Ekimde yönetime el koyması.
- D-) Cemal Gürsel’in Cumhurbaşkanı olması.
- E-) İsmet İnönü’nün Başbakan olması
Açıklama: Yanıtınız yanlış ise “Silahlı Kuvvetlerde Hareketlilik ve 21 Ekim Protokolü” konusunu yeniden gözden
geçiriniz.
21 Ekim 1961 tarihinde 10 general 28 albayın katıldığı Harp Akademileri toplantısı sonrasında “21
Ekim Protokolü” olarak anılan bir protokol imza edildi. Buna göre Meclis toplanmadan önce 25
Ekim’de yönetime el konulacaktı. MBK dışında şekillenen bu girişim, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Cevdet Sunay’ın devreye girmesi ile engellendi. Genelkurmay Başkanı Cevdet Sunay’ın aracılığıyla dönemin parti liderleri Çankaya Köşkü’nde toplanarak; “MBK’nin emekliye sevk ettiği subayların görevlerine iade edilmemesi”, “Yassıada’da mahkûmnedilen DP’lilere genel af çıkarılmaması”, “Cemal Gürsel’in Cumhurbaşkanı, İsmet İnönü’nün de Başbakan” olması şartıyla parlamenter demokrasiye devam edileceği kararı alınmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi “Albaylar Cuntası” olarak da bilinen askeri örgütlenmenin adıdır?
- A-) Milli Birlik Komitesi
- Cevap B-) Silahlı Kuvvetler Birliği
- C-) 14’ler
- D-) 147’ler
- E-) EMİNSU Derneği
Açıklama: 27 MAYIS 1960 ASKERÎ DARBESİ VE SONRASINDAKİ GELİŞMELER
Komuta kademesinin “Albaylar Cuntası” olarak adlandırdığı Silahlı Kuvvetler Birliği 14’lerin tasviyesi üzerine Türk Silahlı Kuvvetleri’nde oluşan endişeleri gidermek için kurulmuş ancak kısa sürede MBK’ya karşı bir konuma gelmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi “İnkılap Mahkemeleri Kanunu”nun çıkarıldığı tarihtir?
- Cevap A-) 2 Ağustos 1960
- B-) 14 Ekim 1960
- C-) 24 Aralık 1960
- D-) 28 Haziran 1961
- E-) 6 Eylül 1961
Açıklama: Yanıtınız yanlış ise “Yassıada Yargılamaları ve İdam Kararları” konusunu yeniden gözden
geçiriniz.
1960 darbesine karşı gelişebilecek muhalefetin ve karşı koyuşların önüne geçilmesi için 2 Ağustos 1960 tarihinde “İnkılap Mahkemeleri Kanunu” çıkarıldı. Buna göre devlet başkanı ya da MBK üyelerine herhangi bir sözlü yazılı ya da fiilen tecavüz edenler 5 ile 15 yıla kadar ağır hapisle cezalandırılacaklardı.
Aşağıdakilerden hangisi 12 Haziran 1960 tarihinde oluşturulan geçici anayasa komisyonu üyesidir?
- Cevap A-) Hafız Veldet Velidedeoğlu
- B-) Alparslan Türkeş
- C-) İrfan Başbuğ
- D-) Fazlı Akkoyunlu
- E-) Talat Aydemir
Açıklama: 27 MAYIS 1960 ASKERÎ DARBESİ VE SONRASINDAKİ GELİŞMELER
12 Haziran 1960’ta İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sıddık Sami Onar’ın başkanlığında geçici bir anayasa komisyonu oluşturuldu ve hazırlanan geçici anayasa ile askerî yönetimin hukuki çerçevesi belirlendi. Komisyona çağrılan diğer isimler şunlardır: Naci Şen Soy, Hüseyin Nail Kubalı, Hafız Veldet Velidedeoğlu, Ragıp Sıraca, Tarık Zafer Tunaya, İsmet Giritli, Muammer Raşit Seviğ.
Aşağıdakilerden hangisi 12 Mart 1971 Muhtırası’nın oluşmasına neden olan nedenler arasında yer almaz?
- Cevap A-) Milli Nizam Partisinin kurulması
- B-) Öğrenci grupları arasındaki olaylar.
- C-) İşçi mitingleri
- D-) Ekonominin kötü gidişatı
- E-) Hükümet hakkındaki yolsuzluk iddiaları.
Açıklama: Yanıtınız yanlış ise “1969 Seçimleri (12 Ekim 1969) ve 12 Mart 1971 Muhtırası” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1970’lerde siyasetteki istikrarsızlık ekonomiye de kısa süre içinde yansıdı. Hükûmet 9 Ağustos 1970’te devalüasyon yaparak 1 doların karşılığını 9 TL’den 15 TL’ye çıkardı. Bu arada hükûmet hakkındaki yolsuzluk iddiaları da kamuoyu tarafından yakından takip ediliyordu. Hükûmet öğrenci olaylarına ve işçi hareketlerine engel olamıyordu. Bu ortamda Hükûmetin DİSK’in sendikal faaliyetlerini sınırlayan bir yasa tasarısı hazırlaması üzerine Türkiye’nin ilk büyük kitlesel işçi hareketi gündeme geldi. 15-26 Haziran 1970’de işçiler sokağa inerek İstanbul ve Kocaeli’nde ana yolları keserek dev mitingler düzenledi. Can kaybının yaşandığı olaylar çıktı. Süleyman Demirel sağ ve sol öğrenci grupları arasındaki çatışmaları ve işçi mitinglerini, ekonominin kötü gidişatını önleyemiyordu. Durum ordu içinde de rahatsızlıklara ve müdahale fikrinin gündeme gelmesine neden oldu. Gelişmeler üzerine Orgeneral Memduh Tağmaç, başta Kara Kuvvetleri Komutanı Faruk Gürler, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Muhsin Batur olmak üzere kuvvet komutanlarının desteğini alarak harekete geçti. Genişletilmiş Komuta Konseyi Toplantıları sonucunda hükûmete verilmek üzere bir muhtıra hazırlandı. 12 Mart günü TRT’nin Ankara merkezinden haberlerde okunan ordunun yüksek komuta kademesinin eksiksiz imzaladığı muhtırada ordu, hükûmet ve parlamento suçlanarak mevcut durumun sorumluları olarak gösteriyordu. Partiler üstü bir anlayışla kuvvetli ve inandırıcı bir hükûmete ihtiyaç olduğu, aksi takdirde idareyi doğrudan üzerlerine alacaklarını açıkladılar. Başbakan Demirel, 12 Mart Muhtırasına fazla direnmeden istifa etti. Hemen arkasından da 11 ilde sıkıyönetim ilan edildi.
Aşağıdakilerden hangisi 13 Kasım 1960’da radikal olarak değerlendirilen ve MBK’nin tasfiye edilerek çeşitli görevlerle yurt dışına gönderdiği 14 üyesinden biri değildir?
- A-) Orhan Kabibay
- B-) Alparslan Türkeş
- C-) İrfan Solmazer
- Cevap D-) Cemal Gürsel
- E-) Numan Esin
Açıklama: Alparslan Türkeş’in önderliğinde Dündar Taşer, Muzaffer Özdağ gibi radikaller olarak değerlendirilen grubun en aktif isimleri arasındaydılar. Gürsel ve generaller ise birinci grupta yani ılımlılar grubundaydılar. 14’ler: Kurmay Albay Alparslan Türkeş, Yeni Delhi;
Kurmay Yarbay Orhan Kabibay, Brüksel; Kurmay, Binbaşı Orhan Erkanlı, Meksika; Deniz
Kurmay Binbaşı Münir Köseoğlu, Stockholm;
Kurmay Albay Mustafa Kaplan, Lizbon; Tankçı
Binbaşı Muzaffer Karan, Oslo; Kurmay Binbaşı
Şefik Soyuyüce, Kopenhag; Piyade Binbaşı Fazıl
Akkoyunlu, Kabil; Deniz Kıdemli Yüzbaşı Rıfat
Baykal, Tel Aviv; Kurmay Binbaşı Dündar Taşer,
Rabat; Kurmay Yüzbaşı Numan Esin, Madrid;
Kurmay Yüzbaşı İrfan Solmazer, Lahey; Kurmay
Yüzbaşı Muzaffer Özdağ, Tokyo; Jandarma Yüzbaşı Ahmet Er, Trablusgarp
Aşağıdakilerden hangisi 16 Ekim 1958’de Cumhuriyetçi Millet Partisi ile Türkiye Köylü Partisi’nin
birleşmesi ile oluşan siyasal partidir?
- A-) Adalet Partisi
- B-) Yeni Türkiye Partisi
- C-) Türkiye İşçi Partisi
- Cevap D-) Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
- E-) Milliyetçi Hareket Partisi
Açıklama: Yanıtınız yanlış ise “Yeni Siyasi Partiler” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Darbe sonrasının siyasal ortamında DP’nin oylarına talip olma noktasında yeni kurulan partiler arasında en etkili olan iki parti AP ve YTP oldu. Bu iki partiye 16 Ekim 1958’de Cumhuriyetçi Millet Partisi ile Türkiye Köylü Partisi’nin birleşmesi ile oluşan ve Genel Başkanlığını Osman Bölükbaşı’nın yaptığı Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi ile birlikte siyasal yaşamlarında Demokrat Parti’nin mirasçısı olduklarını belirterek faaliyetlerini sürdürdüler. Karizmatik bir lider olarak ön plana çıkan Bölükbaşı, DP döneminde adeta tek başına DP yönetimine meydan okumuş ve mücadele etmişti. Bu parti 1960’lı yılların sonunda Milliyetçi Hareket Partisi’ne (MHP) dönüşecektir.
Aşağıdakilerden hangisi 1960 ‘lı yıllarda kurulan partilerden biri değildir?
- A-) Adalet Partisi
- Cevap B-) Millî Selamet Partisi
- C-) Yeni Türkiye Partisi
- D-) Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
- E-) Türkiye İşçi Partisi
Açıklama: 15 Ekim 1973’te yapılan seçimlere mevcut
partilerin tamamı ile 12 Mart Muhtırasının henüz başında kapatılan MNP yerine 11 Ekim
1972’de kurulan Millî Selamet Partisi (MSP) katıldı.
Aşağıdakilerden hangisi 1961 anayasasında yer almamaktadır?
- Cevap A-) Atatürk’ün altı ilkesi
- B-) Milletin direnme hakkı
- C-) Türk milliyetçiliği
- D-) Milli egemenlik
- E-) Atatürk devrimlerine bağlılık
Açıklama: 1961 Anayasasının en dikkat çekici özelliklerinden birisi Atatürk’ün altı ilkesinin Anayasa metninden çıkarılmış olmasıydı.
Aşağıdakilerden hangisi 22 Şubat ve 21 Mayıs 1961 tarihlerinde darbe girişiminde bulunmuştur?
- A-) Ferit Melen
- B-) Dündar Taşer
- C-) Bülent Ecevit
- D-) Adnan Menderes
- Cevap E-) Talat Aydemir
Açıklama: 22 Şubat 1961
Kurmay Albay Talat
Aydemir’in ilk darbe
girişimi.
21 Mayıs 1961
Kurmay Albay Talat
Aydemir’in ikinci darbe
girişimi
Aşağıdakilerden hangisi Alevilerin siyasal örgütü olarak kurulan Türkiye’nin ilk din-cemaat partisidir?
- A-) Milli Parti
- B-) Millet Partisi
- C-) Güven Partisi
- D-) Demokratik Birlik Partisi
- Cevap E-) Birlik Partisi
Açıklama: Yanıtınız yanlış ise “Partilerde Ayrışmalar ve Yeni Siyasi Partiler” konusunu yeniden gözden
geçiriniz.
1969 genel seçimlerine doğru siyasal hayatta önemli gelişmeler yaşanmıştı. 1966 yılında Türkiye’de bir ilk daha yaşanmıştır. Alevilerin siyasal örgütü olarak 17 Ekim 1966’da Birlik Partisi kuruldu. Partinin ilk genel başkanı Tuğgeneral Hasan Tahsin Berkman idi. Parti Türkiye’nin ilk din-cemaat partisiydi. Ambleminde Hazreti Ali’yi simgeleyen bir aslan ve onun etrafında 12 imamı simgeleyen 12 yıldız bulunuyordu. Partinin öncelikli meselesi Diyanet İşleri Başkanlığının lağvedilmesi idi. Ancak parti 1967’de bölündü. Partiden ayrılan grup Demokratik Birlik Partisi’ni kurdu. Ancak bu parti de uzun ömürlü olmadı.
Aşağıdakilerden hangisi Cevdet Sunay’dan önceki Cumhurbaşkanıdır?
- A-) İsmet İnönü
- B-) Fahri Korutürk
- C-) Celal Bayar
- Cevap D-) Cemal Gürsel
- E-) Nihat Erim
Açıklama: 1965 Genel seçimleri sonrasında Cumhurbaşkanı Gürsel’in sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine bir Cumhurbaşkanlığı seçim krizi gündeme geldi. Ordu bu makamı sivillerin eline bırakmak istemiyordu. AP bu baskıya direnemedi. Böylece Başbakan Demirel’in önerisi ile meclis 28 Mart 1966’da Cevdet Sunay’ı Cumhurbaşkanı seçti
Aşağıdakilerden hangisi Ferit Melen hükümetinin en önemli siyasi faaliyeti olan Cumhurbaşkanlığı seçimi sonucu Başbakan Ferit Melen’in istifa etmesine neden olan Cumhurbaşkanıdır?
- A-) Faruk Gürler
- B-) Tekin Arıburnu
- Cevap C-) Fahri Korutürk
- D-) Ferruh Bozbeyli
- E-) Naim Talu
Açıklama: Yanıtınız yanlış ise “Ferit Melen ve Naim Talu Hükümetleri” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Nihat Erim’in istifasından sonra 19 Mayıs’ta yeni hükûmeti kurma görevi Ferit Melen’e verildi.
Yeni kabine 5 Haziran 1972’de güvenoyu alarak göreve başladı. Melen Hükûmeti döneminde sıkıyönetim rejimine devam edildi. Çeşitli gerekçelerle yazar, gazeteci ve siyasetçilerin tutuklanmalarına devam edildi. Bu hükûmet döneminin en önemli siyasi faaliyeti cumhurbaşkanlığı seçimiydi. Ordunun adayı General Faruk Gürler, AP’nin adayı Tekin Arıburnu ve DP’nin adayı ise Ferruh Bozbeyli’ydi. Seçimleri Arıburnu önde tamamladı fakat Anayasanın öngördüğü yeterli çoğunluğa ulaşamadığı için seçilemedi. Bu gelişme üzerine CHP’nin 5. Olağanüstü Kurultayında İsmet İnönü’ye karşı 14 Mayıs 1972’de CHP’nin yeni başkanı olarak seçilen Bülent Ecevit ve AP lideri Süleyman Demirel anlaşarak ortak bir aday çıkardılar. İki partinin adayı asker ve diplomat kökenli Fahri Korutürk, 6 Nisan 1973’te Cumhurbaşkanı seçildi.
Aşağıdakilerden hangisi I. ve II Nihat Erim Hükûmeti döneminde yaşanan gelişmeler arasında yer almaz?
- A-) Artan sokak olayları nedeniyle sıkıyönetim ilan edildi.
- B-) Gençlik örgütleri dağıtılıp sendikal faaliyetler yasaklandı.
- C-) Bazı basın yayın organlarının kapatılması.
- Cevap D-) Nihat Erim 17 Nisan 1972 tarihinde başbakanlık görevinden alındı.
- E-) Pek çok akademisyen ve aydına yönelik tutuklamalar.
Açıklama: Yanıtınız yanlış ise “Ara Rejim Hükûmetlerinin Kuruluşu: I. ve II. Nihat Erim Hükûmetleri” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Türk siyasetinde ara dönem olarak da nitelendirilen 12 Mart Muhtırası sonrasında iki hükûmet kuran Nihat Erim, ilk hükûmeti döneminde artan sokak olayları ve silahlı çatışmayı önlemek için sıkıyönetim ilanı ile işe başladı. İlan edilen sıkıyönetimin ardından 20 Mart’ta MNP, Anayasanın laik devlet niteliğinin ve Atatürk devrimciliğinin korunması ilkelerine aykırı bulunması nedeniyle 21 Temmuz’da da TİP “bölücülük” gerekçesiyle kapatıldı. 30 Haziran 1971’de 1961 Anayasasının siyasal ve ekonomik özgürlükleriyle ilgili maddelerinde hükûmetin elini kuvvetlendirecek düzenlemeler yapıldı. Gençlik örgütleri dağıtıldı, sendikal faaliyetler yasaklandı. Bazı basın yayın organları kapatıldı. Pek çok akademisyen ve aydına yönelik kapsamlı tutuklamalar başladı. Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan’a verilen idam cezaları 10 Mart 1972’de Meclis tarafından onayladı. II. Erim Hükûmeti de beklentilere cevap vermekten uzaktı. Nihat Erim başbakanlık görevinden 17 Nisan 1972’de istifa etmek suretiyle ayrılmak zorunda kaldı.
Aşağıdakilerden hangisi Kıbrıs’taki ilk Türk hava şehididir?
- A-) İzzet Öztarhan
- Cevap B-) Cengiz Topel
- C-) Nihat İlhan
- D-) Mehmet Konedralı
- E-) Ethem Sancar
Açıklama: Yanıtınız yanlış ise “ 1964 Kıbrıs Olayı ve Jonson Mektubu” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Şehit Yüzbaşı Cengiz Topel, 8 Ağustos 1964 tarihinde Kıbrıs Harekatı sırasında Eskişehir´den Kıbrıs’a, dörtlü kol komutanı olarak gönderildi. F-100 uçağıyla uçuş esnasında, uçağı yerden isabet alarak düşürüldü. Paraşütle atlamayı başardı, fakat Rumlar tarafından esir alındı. Rumların işkenceleri sonucunda hayatını kaybeden Cengiz Topel, Kıbrıs’taki ilk Türk hava harp şehididir.
Aşağıdakilerden hangisi MBK’nin yapmış olduğu tasfiyeler arasında yer almaz?
- A-) Türk Silahlı Kuvvetlerindeki tasfiyeler
- B-) Üniversitelerdeki tasfiyeler
- C-) Yüksek yargıdaki tasfiyeler
- D-) 14’lerin tasfiyesi
- Cevap E-) Özel kuruluşlardaki tasfiyeler
Açıklama: Yanıtınız yanlış ise “27 Mayıs 1960 Askerî Darbesi ve Sonrasındaki Gelişmeler” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
MBK’nin 1960 yazında aldığı önemli kararlar hayli yankı uyandırdı. Bu kararlardan ilki, Türk
silahlı kuvvetlerinde yapılan geniş bir tasfiye hareketi idi. MBK’nin Türk Silahlı Kuvvetlerinde gerçekleştirdiği tasfiyeden sonra ikinci büyük tasfiye girişiminin merkezi üniversiteler oldu. MBK’nin gündemindeki diğer bir tasfiye de Yüksek Yargı’da yapıldı. Ayrıca 13 Kasım 1960 tasfiye için harekete geçilerek radikal olarak değerlendirilen MBK’nin 14 üyesi tasfiye edilerek çeşitli görevlerle yurt dışına gönderildi ve iki yıl ülkeye dönüşleri engellendi.
Aşağıdakilerden hangisinde Talat Aydemir’in ikinci darbe girişiminde bulunmuştur?
- Cevap A-) 20-21 Mayıs 1963
- B-) 6 Eylül 1961
- C-) 27 Mayıs 1960
- D-) 12 Mart 1971
- E-) 20 Mayıs 1969
Açıklama: SİVİL SİYASETE GEÇİŞ ÇABALARI: (1961-1965)
20-21 Mayıs 1963 başarısız darbe girişimi Albay Talat Aydemir tarafından gerçekleştirilmiş, bu darbe girişimini takip eden süreçte Aydemir yargılanarak idam cezasına çarptırılmıştır.
EMİNSU derneği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A-) 1960 darbesinden sonra ülke yönetimini ele geçiren generallerin oluşturduğu dernektir.
- Cevap B-) 1960 askeri darbesinden sonra emekliliğe ayrılan komutanların oluşturduğu dernektir.
- C-) 1960 darbesinden sonra hükümet yanlılarının kurduğu dernektir.
- D-) Adnan Menderes hükümetinin kurulmasında rol oynayan dernektir.
- E-) 12 Eylül darbesini destekleyen subayların kurduğu dernektir.
Açıklama: 1960 darbesinden sonra Milli Birlik Komitesi tarafından emekli edilen subaylar Emekli İnkılap Subaylar (EMİNSU) Derneği adı altında örgütlenmişlerdir.
I. Demirel Hükümeti hangi yıl kurulmuştur?
- A-) 1961
- B-) 1963
- Cevap C-) 1965
- D-) 1967
- E-) 1969
Açıklama: I. Demirel Hükümeti 27 Ekim 1965 kuruldu.
Kıbrıs Barış Harekatı’nın emrini veren Türkiye Cumhuriyeti başbakanı kimdi?
- Cevap A-) Bülent Ecevit
- B-) Süleyman Demirel
- C-) İsmet İnönü
- D-) Necmettin Erbakan
- E-) Alparslan Türkeş
Açıklama: Kıbrıs barış harekatı emri başbakan Bülent Ecevit tarafından verilmiştir.
Kıbrıs’ta “BARBARLIK MÜZESİ” olarak ziyarete açılan ev hangi Türk Ordusu mensubunun kiraladığı yapıdır.
- A-) Cengiz Topel
- Cevap B-) Nihat İlhan
- C-) Alparslan Türkeş
- D-) Cemal Gürsel
- E-) Cevdet Sunay
Açıklama: Bu çukurlar 14 Ocak 1964 Birleşmiş Milletler barış gücü tarafından açıldı. Lefkoşe’nin kumsal kesiminde 11 kişi öldürüldü. Bunlarda 4’ü Kıbrıs Türk kuvvetleri alayında görevli Dr. Bnb. Nihat İlhan’ın eşi ve üç çocuğuydu. Nihat İlhan’ın evinin banyo küvetinde eşi Mürüvvet, çocukları, Kutsi ve Hakan vahşice katledildi. Evden Bnb. Nihat İlhan’ın ailesinden başka ihtiyar ev sahipleri de vardı. Baskının yapıldığı ev daha sonra ‘‘BARBARLIK MÜZESİ’’ olarak ziyarete açıldı.
Kıbrıs’taki ilk Türk hava harp şehidi kimdir?
- A-) Celal Bayar
- B-) Talat Aydemir
- C-) Gaffar Okkan
- Cevap D-) Cengiz Topel
- E-) Rauf Denktaş
Açıklama: Cengiz Topel, Kıbrıs’taki ilk Türk hava harp şehididir.
Milli Birlik Komitesi’nin sivil yönetime geçiş sürecindeki ilk ciddi adımı aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Kurucu Meclis ile güç ve yetkilerinin paylaşımı
- B-) Anayasa Komisyonu’nun Kurulması
- C-) Seçimlerin 29 Ekim 1961 tarihinden önce yapılmasının kararlaştırılması
- D-) İnkılap Mahkemeleri Kanunu’nun çıkarılması
- E-) 14’lerin Milli Birlik Komitesi’nden tasviye edilmesi
Açıklama: SİVİL SİYASETE GEÇİŞ ÇABALARI: (1961-1965)
MBK’nin sivil yönetime geçiş sürecinde ilk ciddi adımı 6 Ocak 1961 Kurucu Meclis ile güç ve yetkilerini paylaşması oldu. Milli Birlik Komitesi, yeni anayasanın ülkedeki siyasi güçlerin ve baskı gruplarının daha geniş temsiline dayanan bir Kurucu Meclis tarafından görüşülüp kabul edilmesinden yanaydı. Kurucu Meclis’in oluşması ve çalışma usullerini belirlemek üzere, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Turhan Feyzioğlu başkanlığında Profesör Süheyl Derbil, Profesör Bahri Savcı, Profesör İlhan Arsel ve Doçent Muammer Aksoy’dan oluşan bir bilim kurulu oluşturulmuştu.
Ortanın solu yaklaşımı nedeniyle CHP’den ayrılan …………… ve arkadaşları 12 Mayıs
1967’de Güven Partisi’ni (GP) kurdular.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
- Cevap A-) Turhan Feyzioğlu
- B-) Avni Erakalın
- C-) Hasan Tahsin Berkman
- D-) Necmettin Erbakan
- E-) Ferruh Bozbeyli
Açıklama: Ortanın solu yaklaşımı nedeniyle CHP’den ayrılan Turhan Feyzioğlu ve arkadaşları 12 Mayıs
1967’de Güven Partisi’ni (GP) kurdular
Taksimde düzenlenen 1 Mayıs kutlamalarında büyük kargaşa ve katliamın yaşandığı yıl aşağı seçeneklerden hangisindedir?
- Cevap A-) 1977
- B-) 1987
- C-) 1968
- D-) 1974
- E-) 1976
Açıklama: I. MC Hükûmeti ülkeyi sarmakta olan iktisadi bunalımla da baş edemiyordu. Bu dönem içindeki önemli olaylardan biri de 1977 yılının 1 Mayıs Bayram kutlamalarında yaşandı. Taksim’de düzenlenen büyük mitingde kalabalığın üzerine ateş açılmasıyla 36 kişi hayatını kaybetti. Gelişmeler karşısında bir erken seçim kaçınılmaz hâl almıştı. 5 Haziran 1977’de erken seçime gidilme kararı alındı.
Türkiye Cumhuriyetinde “grev hakkı” hangi anayasa ile statü kazanmıştır?
- A-) 1924 Anayasası
- B-) 1936 Anayasası
- C-) 1982 Anayasası
- D-) 1951 Anayasası
- Cevap E-) 1961 Anayasası
Açıklama: 27 Mayıs 1960 darbesi sonrası dönem işçiler ve sendikalar açısından da bir canlanma dönemi oldu. Sendikaların büyük bir bölümü darbeyi desteklemiş, MBK de sendikaların desteğini almaya önem vermişti. Sivil siyasete geçiş sürecinde atılan önemli bir adım olan Kurucu Meclis’te de sendikalar altı temsilci bulundurmuş ayrıca Cemal Gürsel’in atadığı 15 kontejan senatör arasında Türk-İş İcra Kurulu Üyesi Ömer Ergün de yer almıştı. 1961 Anayasası ile memurlar da dahil tüm çalışanlara sendikalaşma hakkı tanınmış ve bu hak da güvence altına alınmıştı. Ayrıca grev hakkı da anayasal bir statü kazanmıştı.
Türkiye’de Demokrat Parti döneminde partinin muhalefet partilerine baskı uygulamak için aşağıdaki komisyonlar hangisini oluşturmuştur?
- A-) Tahsilat Komisyonu
- B-) Tahkir Komisyonu
- C-) Tahakkuk Komisyonu
- Cevap D-) Tahkikat Komisyonu
- E-) Bakanlık Komisyonu
Açıklama: 14 Mayıs 1950 Genel seçimleri sonunda iktidara gelen DP’yi askerin büyük bir kısmı desteklemişti.
Ancak ordu içindeki tasfiyeler, alt rütbeli subayların rahatsızlığının büyümesi, ekonomik sıkıntıların büyümesi huzursuzluğun artmasına neden oldu. 1954 yılından itibaren hızla örgütlenen cuntalar DP’nin
anti demokratik icraatları nedeniyle hızla organize olmaya ve büyümeye başladı. DP’nin Tahkikat Komisyonu kurarak muhalefetin üzerine gitmesi ordudaki huzursuzluğu arttırdığı gibi üniversite gençliğinin de sokağa çıkmasına neden oldu.
Türkiye’de bir anayasa için yapılan ilk halk oylaması ne zaman yapılmıştır?
- A-) 6 Ocak 1961
- B-) 13 Aralık 1960
- C-) 9 Mart 1961
- D-) 27 Mayıs 1960
- Cevap E-) 9 Temmuz 1961
Açıklama: SİVİL SİYASETE GEÇİŞ ÇABALARI: (1961-1965)
1960 darbesinden sonra oluşturulan yeni anayasa 9 Temmuz 1961 tarihinde halkoyuna sunuldu. Halk yeni anayasayı %61.5 evet oyuyla kabul etti. Bu Türkiye’de bir anayasa için yapılan ilk halkoylamasıydı.
Yassı Ada yargılamalarında idam kararı onan ve infazı gerçekleştirilen 3 (üç) devlet adamı kimlerdir?
- Cevap A-) Adnan Menderes - Fatin Rüştü Zorlu - Hasan Polatkan
- B-) Celal Bayar - Hasan Polatkan - Adnan Menderes
- C-) Emin Kalafat - Celal Bayar - Fatin Zorlu
- D-) Adnan Menderes - Osman Kavakoğlu - Hasan Polatkan
- E-) Nedim Koraltan - Celal Bayar - Adnan Menders
Açıklama: Yüksek Adalet Divanı, 14 Ekim 1960’ta başladığı duruşmaları 15 Eylül 1961 tarihinde yani yaklaşık olarak 11 aylık yargılama sonrası kararlarını açıkladı. Karalar arasında en dikkat çekeni ise verilen idam cezalarıydı. Yargılamalar neticesinde 15 idam kararı çıktı. Mahkemenin idam kararı verdiği isimler şunlardı: Celal Bayar, Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu, Hasan Polatkan, Emin Kalafat, Nedim Koraltan, Agah Erozan, İbrahim Kirazoğlu, Baha Akşit, Bahadır Dülger, Osman Kavakoğlu, Rüştü Erdelhun, Nusret Kirişçioğlu, Hami Sancar, Zeki Erataman. Aynı gün MBK tarafından yapılan görüşmede de Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan’ın idam kararları onaylanmış, diğer idam kararları ise ömür boyu hapse çevrilmişti. İdam kararlarının alınmasında Silahlı Kuvvetler Birliği’nin önemli rolü oldu. Zira yayımlanan genelgede infazların en kısa sürede gerçekleştirilmesi talep edildi. MBK’nin almış olduğu karar sonrasında Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan’ın cezaları 16 Eylül 1961’de, Adnan Menderes’in cezası ise 17 Eylül 1961’de infaz edildi. Özellikle idamlar Türkiye’deki ayrışmayı derinleştirmiş ve iki karşıt kesim arasında adeta bir kan davasının ortaya çıkmasına yol açmıştır.

Ünite 6

1989 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Turgut Özal’ın rakibi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak yer alır?
- A-) Süleyman Demirel
- B-) İhsan Sabri Çağlayangil
- C-) Yıldırım Akbulut
- D-) Tekin Arıburun
- Cevap E-) Fethi Çelikbaş
Açıklama: Kenan Evren’in yedi yıllık Cumhurbaşkanlığı görevinin bitmesinin ardından 31 Ekim 1989 tarihinde Mecliste cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılmıştır. Meclise girebilmeyi başaran muhalefet partileri SHP ve DYP, Mart 1989’da yapılan yerel seçimlerde ANAP’ın oylarında azalma yaşanmasının Özal’ın cumhurbaşkanı seçilmesinde meşruiyet sorunu yaratacağını iddia ederek mecliste yapılan seçimlere katılmayarak seçimi boykot etmiş ayrıca boykotun yanı sıra seçimlerde de meşruiyet sorunu yaşanması amacıyla cumhurbaşkanlığı seçimine aday göstermemişlerdir. Özal bu durum üzerine ANAP Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş’ın da aday gösterilmesini sağlayarak iki adaylı rekabet ortamını sağlamıştır. Yapılan ilk iki tur oylamada iki aday da seçilmek için yeterli oyu alamamış 31 Ekimde yapılan üçüncü tur oylamada seçime katılan 285 milletvekilinin 263’ünün oyunu alan Özal Türkiye’nin 8. Cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir.
Doğru cevap e) şıkkıdır.
25 Mart 1984 tarihindeki yerel seçimlere aşağıdaki liderlerden hangisi katılmamıştır?
- A-) Hüsamettin Cindoruk
- B-) Ahmet Tekdal
- C-) Aydın Güven Gürkan
- Cevap D-) Bülent Ecevit
- E-) Erdal İnönü
Açıklama: ANAP’ın iktidar olmasını ardından yerel seçim sürecine girilmiş bu süreçte seçimlerde ifade ve vicdan özgürlüğü ile uzlaşma temasını işleyen Başbakan Özal, 5 Ocak 1984 tarihinde seçim kanununda düzenlemeye giderek yerel seçimlere daha çok siyasi partinin katılabilmesinin önünü açmıştır. Bu seçimlerde liderleri yasaklı olup kapatılan siyasi partiler yeni adları ve başkanlarıyla yeniden siyasete girmiş Adalet Partisi yerine Hüsamettin Cindoruk liderliğinde Doğru Yol Partisi, Millî Selamet Partisi yerine Ahmet Tekdal liderliğinde Refah Partisi ve Kenan Evren’in bir önceki seçimlerde siyaset izni vermediği Erdal İnönü tarafından kurulan Sosyal Demokrat Halkçı Parti seçimlere katılabilmiştir. 1983 seçimlerine katılan diğer liderler ise siyasete son vermiş MDP liderliğine Ülkü Söylemez ve HP liderliğine Aydın Güven Gürkan olmuştur. Doğru cevap d) şıkkıdır.
29 Kasım 1987 Seçim sonuçlarına göre %36,131 oy oranıyla en çok oyu alan parti hangisidir?
- A-) DSP
- B-) DYP
- C-) RP
- Cevap D-) ANAP
- E-) IDP
Açıklama: 6 Eylül referandumu sonrasında yasaklı politikacıların partilerinin başına geçmeleri ve oyların neredeyse aynı olacak kadar yakın çıkması üzerine erken seçim kararı alan Özal seçim sisteminde de değişikliğe gitmiştir. Erken seçim tarihi 29 Kasım 1987 olarak belirlenmiş ve seçime ANAP, SHP, DYP, DSP, RP, MÇP ve Aykut Edibali’nin lideri olduğu sağ siyasetten Islahatçı Demokrasi Partisi (IDP) katılmıştır. Bu seçimler %93 katılım ile Türk Siyasi hayatının en çok katılıma sahip seçimleri olarak tarihe geçmiştir. 29 Kasım 1987 seçim sonuçlarına göre, ANAP % 36.311 oy oranıyla 292, SHP % 24.742 oy oranıyla 99, DYP % 19.135 oy oranıyla 59 milletveki kazanmıştır. DSP, RP, MÇP, IDP baraj altında kaldıkları için milletvekili çıkaramamışlardır.
6 Kasım 1983 seçimleri sürecinde Cumhurbaşkanı Kenan Evren’in desteklediği siyasi parti aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A-) Doğru Yol Partisi
- Cevap B-) Milliyetçi Demokrasi Partisi
- C-) Anavatan Partisi
- D-) Halkçı Parti
- E-) Milliyetçi Çalışma Partisi
Açıklama: Seçim sürecinde Kenan Evren’in Turgut Sunalp’e destek vermesi ancak asker kökenli Sunalp’ın halka yönelik bir siyasi propaganda izleyememesi ve partinin temel ilkelerini anlatamaması önemli sorun olmuştur. Kenan Evren’in yurt gezilerinde MDP’yi (Milliyetçi Demokrasi Partisi) işaret etmesi siyasi partinin bir vesayet partisi olacağı hissiyatını doğurmuş bunun üstüne Sunalp’ın meydanlarda sık sık beka vurgusu yapması bu algıyı güçlendirmiştir.
Doğru cevap b) şıkkıdır.
Askeri darbe sonrası yeni hazırlanan 1980 anayasası hangi tarihte halk oylamasına sunulmuştur?
- A-) 17 Temmuz 1982
- B-) 14 Temmuz 1982
- C-) 18 Ekim 1982
- Cevap D-) 7 Kasım 1982
- E-) 23 Kasım 1981
Açıklama: 7 Kasım 1982 tarihinde yapılmıştır.
Yeni bir Anayasa yapmakla görevlendirilen Danışma Meclisi, 23 Kasım 1981 tarihinde bir Anayasa Komisyonu oluşturmuş ve anayasa yapım sürecini başlatmıştır. Komisyonun hazırlamış olduğu taslak metin 17 Temmuz 1982 tarihinde Danışma Meclisine sunulmuş ve burada yapılan görüşmeler sonucunda kabul edilen bu metin 18 Ekim 1982 tarihinde MGK üyelerince son şekli verilerek halk oylamasına sunulmuştur. 1982 tarih ve 2709 sayılı Kanun, 7 Kasım 1982 tarihinde yapılan halk oylamasında %91,3 evet oranı ile kabul edilmiştir.
Aşağıdaki kurumlardan hangisi 1982 Anayasası’nı hazırlamakla görevlendirilmiştir?
- A-) Türkiye Büyük Millet Meclisi
- B-) Cumhuriyet Senatosu
- Cevap C-) Danışma Meclisi
- D-) Kurucu Meclis
- E-) Devlet Planlama Teşkilatı
Açıklama: Yeni bir Anayasa yapmakla görevlendirilen Danışma Meclisi, 23 Kasım 1981 tarihinde bir Anayasa Komisyonu oluşturmuş ve anayasa yapım sürecini başlatmıştır. Komisyonun hazırlamış olduğu taslak metin 17 Temmuz 1982 tarihinde Danışma Meclisine sunulmuş ve burada yapılan görüşmeler sonucunda kabul edilen bu metin 18 Ekim 1982 tarihinde MGK üyelerince son şekli verilerek halk oylamasına sunulmuştur.
Doğru cevap c) şıkkıdır.
Aşağıdaki siyasi liderlerden hangisi, 29 Kasım 1987 Seçimlerinde seçim yasaklarından kurtulduğu halde partisi seçim barajının altında kalan siyasi liderlerden biridir?
- A-) Rahşan Ecevit
- Cevap B-) Necmettin Erbakan
- C-) Turgut Özal
- D-) Süleyman Demirel
- E-) Hüsamettin Cindoruk
Açıklama: Baskın seçim gibi gelen bu seçim sürecine hazırlanamayan ve siyasi yasaklardan yeni kurtulan Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş belirlenen seçim barajını aşamamaları sonucunda meclis dışında kalmışlardır.
Aşağıdaki siyasi partilerden hangisi, 6 Kasım 1983 seçimlerinde Kenan Evren’in seçimlere katılmasına izin verdiği sınırlı sayıda partiden biridir?
- A-) DYP
- Cevap B-) MDP
- C-) SHP
- D-) RP
- E-) MÇP
Açıklama: Kenan Evren’in isteğiyle 6 Kasım 1983 seçimlerine sınırlı sayı-da siyasi partinin katılmış ve bu partiler de MDP, HP ve ANAP olmuştur.
Aşağıdaki tarihlerden hangisi 11 ili kapsayan Olağanüstü Hâl Bölge Valiliğinin kuruluş tarihidir?
- A-) 17 Ekim 1986
- Cevap B-) 10 Temmuz 1987
- C-) 18 Haziran 1988
- D-) 31 Ekim 1989
- E-) 5 Şubat 1990
Açıklama: Güvenlik uygulamaları 10 Temmuz 1987 yılında 11 ili kapsayan Olağanüstü Hâl Bölge Valiliğinin kuruluşuna kadar uzanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi 12 Eylül 1980 darbesindeki Millî Güvenlik Konseyi üyelerinden biri değildir?
- A-) Nurettin Ersin
- B-) Tahsin Şahinkaya
- Cevap C-) Bülent Ulusu
- D-) Sedat Celasun
- E-) Kenan Evren
Açıklama: Bülent Ulusu darbe sonrası kurulan ilk hükümetin başbakanıdır.
Kenan Evren başkanlığındaki Millî Güvenlik Konseyi üyeleri; Karar Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Nurettin Ersin, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tahsin Şahinkaya, Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Sedat Celasun ve Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nejat Tümer.
Darbe yönetici kadrosu TBMM’de yemin ederek meclisin onayını almışlar ancak siyasete müdahale edilmeyeceği düşüncesinin oluşması için emekli Amiral Bülent Ulusu’nun hükûmet kurması sağlanarak meclisten güvenoyu alınmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Turgut Özal’ın Başbakanlık Müsteşarlığı döneminde ilan edilen 24 Ocak 1980 kararlarından birisidir?
- Cevap A-) Kamu İktisadi Teşekküllerine verilen devlet desteği kaldırılmıştır.
- B-) Bölücü terör örgütüne karşı güvenlikçi politikaya geçilmiştir.
- C-) Milli Güvenlik Kurulunda hükümetin gücü arttırılmıştır.
- D-) Yabancı para birimleri üzerindeki devlet kontrolü kaldırılmıştır.
- E-) Avrupa Birliği Bakanlığı kurularak batı ile ilişkiler geliştirilmiştir.
Açıklama: 24 Ocak kararları ile Türk ekonomisinde radikal düzenlemelere gidilmiş, dolar kuru 47 liradan 70 liraya çıkmış, Kamu İktisadi Teşekküllerine verilen devlet desteği kaldırılmış, dönemin IMF görevlisi Kemal Derviş’in hazırladığı bu kararlar ile Türkiye dışa dönük yani liberal bir ekonomiye dönüşmüştür. Bu dönüşüm ile ABD ile Savunma ve Ekonomik İşbirliği Antlaşması yapılmış, nükleer silahsızlanma ve Trans Avrupa otoyolu gibi projelere imza atılmıştır. 24 Ocak kararları, içe dönük ulusal ekonomiye dayalı Türkiye’yi rekabetçi, liberal ekonomiye entegre olmuş bir Türkiye’yi hazırlama amacını taşımıştır.
Doğru cevap a) şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Özal döneminde kurulan ve ekonomik faaliyet yürüten kurumlardan birisidir?
- A-) Kamu iktisadi Teşekkülleri
- Cevap B-) İstanbul Menkul Kıymetler Borsası
- C-) Devlet Planlama Teşkilatı
- D-) Hazine Müsteşarlığı
- E-) Sosyal ve Ekonomik Konsey
Açıklama: 1983-1987 yılları arası Başbakan olan Özal ile Türkiye’nin dünyaya entegre olduğu ve liberal ekonomiye geçiş dönemidir. Özal, ekonomik kalkınmayı başlatmak amacıyla, sabit kurdan esnek döviz kuru politikasına geçmiş, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasını kurmuş, vergi kaçakçılığının önüne geçebilmek amacıyla katma değer vergisini getirmiş, ithalat ve ihracatta serbestleşmeye gidilmiştir.
Doğru cevap b) şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Özal tarafından hem Türkiye’nin bölgesel güç hâline gelebilmesi hem de Türkistan coğrafyasındaki kardeş ülkelerin dünya ekonomisine uyum sağlamasında önderlik yapabilmesi için başlattığı ikili görüşmeler sonucunda kurulmuştur?
- A-) Türk Konseyi
- B-) Türkçe Konuşan Devletler Zirvesi
- Cevap C-) Türk İşbirliği ve Kalkınma Ajansı
- D-) Türk Ortak Pazarı
- E-) Demir İpek Yolu
Açıklama: Özal, hem Türkiye’nin bölgesel güç hâline gelebilmesi hem de Türkistan coğrafyasındaki kardeş ülkelerin dünya ekonomisine uyum sağlamasında önderlik yapabilmesi için başlattığı ikili görüşmeler sonucunda Türk İşbirliği ve Kalkınma Ajansı kurulmuştur. Özal, Türkistan coğrafyasında etkili bir Türkiye’nin bölgesinde de güçlü olacağına dair politikaları etkisini göstermiş başlayan görüşmeler sonucunda bugün atılan adımlar sonuç vermiştir.
Doğru cevap c) şıkkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Özalizm olarak da ifade edilen eğilimin içerisinde yer almaz ?
- Cevap A-) Yerel yönetimlerin etkisiz bırakılması
- B-) İfade, vicdan ve fırsat özgürlüklerine dayanarak sınırlamaların kaldırılması
- C-) Devletin toplumun bütün alanlarındaki ağırlığının kaldırılarak yerel yönetimlere bırakılması
- D-) Ekonomik anlamda ithalat serbestliğinin getirilmesi.
- E-) Ekonomik anlamda ihracatın serbestliğinin getirilmesi.
Açıklama: Turgut Özal, Ulusu Hükûmeti sürecinde yaptığı ekonomik düzenlemeler sırasında ülkenin temel ihtiyaçlarını tespit etme fırsatını bulmuş bu zeminde kurulacak bir siyasi partinin hem ülkenin siyasal istikrarında hem de bu parti vasıtasıyla ekonomik istikrarın sağlanabileceğini görmüştür. Bu sebeple 1970’li yılların tecrübelerinden hareket ederek toplumdaki bölünmüşlüğü ve gelir dengesindeki adaletsizliği giderecek bir eğilimin zorunluluğunu fark etmiştir. Özalizm olarak da ifade edilen bu eğilim; liberal felsefeye dayalı olarak ifade, vicdan ve fırsat özgürlüklerine dayanarak sınırlamaların kaldırılması, devletin toplumun bütün alanlarındaki ağırlığının kaldırılarak yerel yönetimlere bırakılması, ekonomik anlamda ithalat ve ihracat serbestliğinin getirilmesi çerçevesinde şekillenmiştir.
I- Devlet, millet için vardır.
II- Yabancı sermaye yatırımlarının teşvik edilmesi ile rekabet şartlarının etkin olduğu serbest pazar ekonomisinin uygulanması savunulmuştur.
III- Tüzükte milliyetçilik ve muhafazakârlık anlayışının millî ve manevi değerlere bağlılığa dayalı olduğu vurgulanmıştır.
IV- Özel teşebbüsün geliştirilmesi de sosyalizm ile tanımlanmıştır
Turgut Özal tarafından kurulan ANAP parti programı ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
- A-) I, II, IV
- B-) I, III, IV
- Cevap C-) I, II, III
- D-) II, III, IV
- E-) III, IV
Açıklama: IV- madde: Liberalizm ile tanımlanmıştır. olmalı
Tüzükte milliyetçilik ve muhafazakârlık anlayışının millî ve manevi değerlere bağlılığa dayalı olduğu, bireylerin ve toplumun mutluluğunun sosyal adalet ve demokrasi ile fırsat eşitliği ve özel teşebbüs geliştirilmesinin de liberalizm ile tanımlanmıştır.
Özel teşebbüsün geliştirilmesi de sosyalizm ile tanımlanmıştır yanlıştır. Liberalizm ile tanımlanmıştır olacaktır.
I- Faili meçhul cinayetler
II- Sivil bürokrasinin yetersizlikleri ve siyasi partilerin aralarında uzlaşamamaları
III- Bankerlerin toplumun önemli bir kesiminin mevduatını iflas ile batırmasına bağlı olarak sokak eylemlerinin artması
IV- Sağ sol çatışmalarının artması ve emniyet ve huzurun kalmaması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri 1980 darbesine neden olan olaylardan biridir?
- A-) I, II
- B-) II, III, IV
- C-) I, III, IV
- D-) I, II, IV
- Cevap E-) I, II, III, IV
Açıklama: Doğru cevap: E şıkkı
12 Eylül Askerî Darbesi’ne sebep olan olayların bir diğeri de faili meçhul cinayetler olmuştur.
Sağ sol çatışmaları bölgeden bölgeye, ideolojik, dinî ve etnik olmak üzere, içeriği değişmiş ise de ülkenin bölünmesinin zeminini oluşturmaya başlamıştır.
Sivil bürokrasi ve siyaset tarihi süreçte ordunun siyasete müdahale eğilimini vurgularken, TSK komuta kademesi de sivil bürokrasinin yetersizlikleri ve siyasi partilerin aralarında uzlaşamamaları nedeniyle demokrasiyi yozlaştırdıklarını öne sürmüş 12 Eylül sürecinde asıl sorumluluğun bu gruba ait olduğunu ifade etmiştir.
Bankaların aralarında anlaşmalar yaparak faizleri bir seviyede tutma çabaları yanında Banker Kastelli olayında olduğu gibi bankerlerin toplumun önemli bir kesiminin mevduatını iflas ile batırdığı görülmüştür. Bu ekonomik krizlerin yansıması da fabrikalarda grevler ile kendisini göstermiş işsizliğin getirdiği tepki hükûmete karşı sokak eylemlerini de arttırmıştır.
Tüm şıklar doğrudur.
I. ABD’nin Ortadoğu’da Türkiye’nin beklediği desteği vermemesi
II. AET üyeliği başvurusu sürecinde de Yunanistan’ın sert muhalefeti
III. Avrupa Topluluğu Bakanlar Konseyi’nin 5 Şubat 1990 tarihinde Türkiye’nin başvurusunu askıya alması
Yukarıda belirtilen nedenlerden hangileri 14 Nisan 1987 tarihinde Avrupa Topluluğu’na ve üye ülkelerden oluşan (AET) tam üyelik başvurusunu yapmasına rağmen, Özal’ın Orta Asya devletleri ile ilişkileri geliştirmek gibi alternatiflere yönelmesine sebep olmuştur?
- A-) Yalnız II
- B-) Yalnız III
- C-) I ve II
- D-) II ve III
- Cevap E-) I, II ve III
Açıklama: Özal, dış politikada ABD ile daha sıkı ilişkiler kurmaya özen göstermiş ise de özellikle 1988 sonra-sında Soğuk Savaş şartlarının değişmesiyle AB ile de ilişkilerini geliştirmeye çok yönlü politika uygulama o dönemdeki adıyla Avrupa Ekonomik Topluluğu’na tam üyeliği nihai hedef olarak belirtmiştir. 1983 seçim zaferinden hemen sonra Avrupa ülkeleriyle ticaret hacmini geliştirmek amacıyla ilişkileri güç-lendirmek istemiş 17 Ekim 1986 tarihinde Avru-pa İlişkileriyle ilgili bir bakanlık kurmuştur. Uyum sürecini tamamlayabilmek amacıyla 1987 yılından itibaren Türk vatandaşlarının Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna bireysel başvuru hakkı kabul edilmiş, 14 Nisan 1987 tarihinde Avrupa Topluluğu’na ve üye ülkelerden oluşan (AET) tam üyelik başvurusu-nu yapmıştır. Ancak 1988 yılı hem ABD hem de AET ilişkileri bağlamında dönüm noktası olmuştur. ABD’nin Ortadoğu’da Türkiye’nin beklediği desteği vermemesi, AET üyeliği başvurusu sürecinde de Yunanistan’ın sert muhalefeti, Avrupa Topluluğu Bakanlar Konseyi’nin 5 Şubat 1990 tarihinde Türkiye’nin başvurusunu askıya alması ve diğer üye ülkelerin ikircikli tutumları sebebiyle Özal’ın Orta Asya devletleri ile ilişkileri geliştirmek gibi alternatiflere yöneldiği görülmüştür.
I. Naim 1988 Seul olimpiyatlarına Türkiye adına katılmış ve dünya rekorları kırmıştır.
II.Bulgaristan’da yaşanan dram dünya kamuoyuna duyurulmuştur.
III. Bulgaristan Türklerin kimlik ve inanç haklarını tanıdığı gibi siyasi örgütlenme hakkını da vermiştir.
Yukarıdaki gelişmelerden hangileri, halterci Naim Süleymanoğlu’nun sıkı denetimlere rağmen Melbourne Dünya Halter Şampiyonasından, MİT tarafından Türkiye’ye kaçırılmasından sonra gerçekleşmiştir ?
- A-) Yalnız I
- B-) Yalnız II
- C-) Yalnız III
- D-) II ve III
- Cevap E-) I,II ve III
Açıklama: Yetenekli bir halterci olan Naim Süleymanoğlu’nun kaçmasını engellemek isteyen Bulgaristan 1986 yılında Melbourne Dünya Halter Şampiyonasında sıkı denetime tutmuş ancak bir mola sırasında kafile-den ayrılan Naim burada MİT’in operasyonuyla kaçırılarak Türkiye’ye getirilmiştir. Bulgaristan Naim Süleymanoğlu’nun çok yetenekli bir halterci olduğunu ve Türkiye’nin yeterli şartlara sahip olmadığını iddia ederek yarışmalara katılmasına engel olmak istemiş, Özal Bulgaristan’a 10 milyon dolar yetiştirme parası vererek Naim’in 1988 Seul olimpiyatlarına Türkiye adına katılmasını sağlamıştır. Naim, burada dünya rekorları kırarak Dünyada gündeme oturmuş bu sayede Bulgaristan’da yaşanan dram dünya kamuoyuna duyurulmuştur. Bulgaristan ülkedeki baskı politika-larına son vermiş Türklerin kimlik ve inanç haklarını tanıdığı gibi siyasi örgütlenme hakkını da vermiştir.
I. Sert ve detaycı bir anayasa olarak düzenlenmiştir.
II. Parlamenter hükûmet sistemi modelini benimsemiştir.
III. Yürütmeyi güçlü kılmıştır.
Yukarıdakilerden hangileri 1982 Anayasası ile ilgili olarak söylenebilir?
- A-) Yalnız I
- B-) Yalnız III
- C-) I ve II
- D-) II ve III
- Cevap E-) I,II ve III
Açıklama: 1982 Anayasası devletin temel yapısı, işleyişi, temel hak ve özgürlüklerin düzenlenişi bakımından sert ve detaycı bir anayasa olarak düzenlenmiştir. Ülkenin yaşadığı kaos ortamının 1961 anayasasının boşluklarından kaynaklandığına dair iddia burada kendisini göstermiş anayasa kanunlara hatta içtüzüklere bırakılabilecek alanları dahi düzenleyen “tam” bir anayasa olarak da tanımlanmıştır. 1982 Anayasası, parlamenter hükûmet sistemi modelini benimsemekle beraber “yürütme”yi güçlü kılmış, bir yanda cumhurbaşkanının yetkilerini artırmanın yanında, Bakanlar Kurulu içerisinde başbakana üstün konum vermeye çalışmıştır. Anayasada devlet iradesinin ve gücünün tesis edilmesi amaçlanmış ve demokratik kurumlara katılıma sıcak bakmayan bir anlayışa yer verilmiştir.
Mart 1980’de süresi dolan cumhurbaşkanının yerine siyasi partiler uzlaşma içinde bir aday gösterememiştir. Bu dönemde cumhurbaşkanlığına aşağıdakilerden hangisi vekâlet etmiştir?
- A-) Fahrettin Korutürk
- Cevap B-) İhsan Sabri Çağlayangil
- C-) Nurettin Yılmaz
- D-) Muhsin Batur
- E-) Sadettin Bilgiç
Açıklama: Doğru cevap: B
Mart 1980’de süresi dolan Fahrettin Korutürk’ün yerine siyasi partiler uzlaşma içinde bir aday gösterememiştir. 25 Mart’ta Mardin bağımsız milletvekili Nurettin Yılmaz, Adalet Partisi’nden Sadettin Bilgiç ve Cumhuriyet Halk Partisi’nden Muhsin Batur’un aday olduğu seçim sürecinde hiçbir aday çoğunluğu sağlayamadığı için cumhurbaşkanlığına İhsan Sabri Çağlayangil vekâlet etmiştir
Turgut Özal döneminde bölücü terör örgütü ile mücadelede 1987 yılında hayata geçirilen en kapsamlı düzenleme aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak yer alır?
- A-) 2. Ordu merkezinin bölgeye kaydırılması
- B-) Yeni bir terörle mücadele ordusu kurulması
- C-) İran, Irak ve Suriye ile anti-terör anlaşması yapılması
- Cevap D-) Olağanüstü Hal Valiliği kurulması
- E-) Terörle mücadelenin uzman erbaşlara devredilmesi
Açıklama: Özal, ilerleyen yıllarda çok eleştiri alacağı Kürt meselesine yaklaşımını ekonomik kalkınma hamleleri ve güvenlik düzenlemeleriyle çözebileceğine inanmıştır. Bu sebeple köy koruculuğu sistemini getirmiş bu güvenlik uygulamaları 10 Temmuz 1987 yılında 11 ili kapsayan Olağanüstü Hâl Bölge Valiliğinin kuruluşuna kadar uzanmıştır. Başbakanlığı dönemindeki ekonomik yatırımların öncelikli olduğu siyasi politika ve askerî önlemlerin bölgede daha sıkı uygulanması PKK’nın bölgede halk üzerindeki etkisinin güçlenmesine sebep olmuştur.
Doğru cevap d) şıkkıdır.
Turgut Özal döneminde yaşanan ve uluslararası bir sorun haline gelen Türkiye’ye yapılan göçler aşağıdaki ülkelerden hangisinden yapılmıştır?
- A-) Afganistan
- B-) İran
- Cevap C-) Bulgaristan
- D-) Yunanistan
- E-) Irak
Açıklama: Sovyet blokunun yıkılma sürecine girmesi ile üye ülkeler topraklarında homojen toplum yaratma çabalarına girişmiş, bu bağlamda Bulgaristan vatandaşı olan Türkler yüzlerce yıldır yaşadıkları topraklardan göçe zorlandıkları gibi kalanlar kimliklerini değiştirmeye yani asimilasyona zorlanmıştır. Todor Jivkov yönetiminde Bulgaristan’ın göçe zorlanmasıyla Türk sınırına dayanan nüfus 300 bin kişiye ulaşmış göç uluslararası sorun hâline gelmiştir. Göçe zorlamanın yanı sıra isim ve din değiştirmeye zorlanması üzerine Cumhurbaşkanı Kenan Evren Bulgar Hükûmetini uyarmıştır. Turgut Özal’ın Başbakan olmasıyla konuyu diplomatik yollardan çözmek istemiş konuyu Avrupa Konseyi, İslam Konferansı Örgütü, Birleşmiş Milletler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Helsinki izleme Komitesi ve Uluslararası Af Örgütü gibi üyesi olduğu bütün platformlarda gündeme getirmiştir. 1985 yılında Bulgaristan’a nota veren Türkiye sorunun bir göç anlaşmasıyla çözülmesini istemiştir. 1986 yılından itibaren Bulgar Hükûmeti göçe zorlananları geri kabul etmiş ise de Naim Süleymanoğlu’nun Türkiye’ye kaçması konuyu daha da gündemde tutmuştur
Doğru cevap c) şıkkıdır.
Turgut Özal, Avrupa Topluluğu’na ve üye ülkelerden oluşan (AET) tam üyelik başvurusunu hangi tarihte yapmıştır?
- A-) 15 Eylül 1984
- B-) 17 Ekim 1986
- C-) 5 Şubat 1990
- D-) 15 Şubat 1987
- Cevap E-) 14 Nisan 1987
Açıklama: Uyum sürecini tamamlayabilmek amacıyla 1987 yılından itibaren Türk vatandaşlarının Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna bireysel başvuru hakkı kabul edilmiş, 14 Nisan 1987 tarihinde Avrupa Topluluğu’na ve üye ülkelerden oluşan (AET) tam üyelik başvurusunu yapmıştır.
Turgut Özal, Sermaye Piyasası Kurulu’nu aşağıdaki tarihlerden hangisinde kurmuştur?
- A-) 1980
- Cevap B-) 1981
- C-) 1982
- D-) 1983
- E-) 1984
Açıklama: B şıkkı: 1981
1981 yılında Sermaye Piyasası Kurulu’nu kurmuş Kamu İktisadi teşekküllerinin, üretim ve pazarlama stratejisi üzerinden rekabetçi bir ekonomi yaratılmasına katkı yapabilmeleri için, üzerindeki Fiyat Kontrol Komisyonu’nu kaldırmıştır.
Turgut Özal, aşağıdaki tarihlerden hangisinde seçim kanununda düzenlemeye giderek yerel seçimlere daha çok siyasi partinin katılabilmesinin önünü açmıştır?
- Cevap A-) 5 Ocak 1984
- B-) 25 Mart 1984
- C-) 6 Eylül 1987
- D-) 6 Kasım 1983
- E-) 20 Mayıs 1983
Açıklama: ANAP’ın iktidar olmasını ardından yerel seçim sürecine girilmiş bu süreçte seçimlerde ifade ve vicdan özgürlüğü ile uzlaşma temasını işleyen Başbakan Özal, 5 Ocak 1984 tarihinde seçim kanununda düzenlemeye giderek yerel seçimlere daha çok siyasi partinin katılabilmesinin önünü açmıştır.
Turgut Özal‘ın, PKK’nın 1984 yılındaki Eruh baskını ile başlayan eylemlerine ilk tepkisi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
- A-) Olağanüstü Hal İlanı etmek
- B-) Kuzey Iraklı liderlerle işbirliği yapmak
- C-) Suriye yönetimiyle işbirliği yapmak
- D-) Uluslararası kamuoyuna çağrıda bulunmak
- Cevap E-) Üç-beş eşkıyanın kalkışması olarak tanımlamak
Açıklama: 1960’lı yıllardan itibaren bir kimlik hareketi olarak büyüyen, sol partilerin söylemlerinde yer bulan Kürt kimliği ve dili ile ilgili taleplere dayalı olarak silahlı örgüte dönüşen PKK’nın 1984 yılındaki Eruh saldırısını, 1980 sonrası askerî vesayet sürecinin etkisiyle, sıkıyönetim ve kolluk gücü tedbirleriyle halledilebilecek üç beş eşkıya kalkışması olarak görmüştür.
Doğru cevap e) şıkkıdır.
Turgut Özal’ın girişimleri ile 1992‘de kurulan uluslararası kuruluş aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- Cevap A-) Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı
- B-) EFTA
- C-) Gümrük Birliği
- D-) CENTO
- E-) RCD
Açıklama: Türkiye’nin bölgesel güç merkezi olması için çaba gösteren Özal’ın en önemli başarısı Karadeniz’e kıyısı olan ve Karadeniz havzasında bulunan ülkelerin bölgesel ekonomik işbirliğini hedefleyen Karadeniz Ekonomik İşbirliği’nin kurulmasıdır. 1990 yılından itibaren Özal’ın girişimleri ve ortaya attığı fikirle gelişen bu yapı 24 Haziran 1992 tarihinde İstanbul’da Çırağan Sarayı’nda yapılan zirve toplantısında Türkiye, Rusya, Ukrayna, Gürcistan, Romanya, Moldova, Azerbaycan, Bulgaristan, Ermenistan, Yunanistan ve bir gün sonra Arnavutluk’un katılmasıyla somutlaşmıştır
Doğru cevap a) şıkkıdır.
Uyum sürecini tamamlayabilmek amacıyla hangi yıldan itibaren Türk vatandaşlarının Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna bireysel başvuru hakkı kabul edilmiştir?
- A-) 1985
- B-) 1986
- Cevap C-) 1987
- D-) 1988
- E-) 1989
Açıklama: 1983 seçim zaferinden hemen sonra Avrupa ülkeleriyle ticaret hacmini geliştirmek amacıyla ilişkileri güç-lendirmek istemiş 17 Ekim 1986 tarihinde Avru-pa İlişkileriyle ilgili bir bakanlık kurmuştur. Uyum sürecini tamamlayabilmek amacıyla 1987 yılından itibaren Türk vatandaşlarının Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna bireysel başvuru hakkı kabul edilmiş, 14 Nisan 1987 tarihinde Avrupa Topluluğu’na ve üye ülkelerden oluşan (AET) tam üyelik başvurusu-nu yapmıştır.
Özal, ilerleyen yıllarda çok eleştiri alacağı Kürt meselesine yaklaşımını ekonomik kalkınma hamleleri ve güvenlik düzenlemeleriyle çözebileceğine inanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu yaklaşımın ortaya çıkardığı bir sorundur?
- A-) Köy koruculuğu sistemini getirilmesi
- B-) Olağanüstü Hâl Bölge Valiliğinin kurulması
- Cevap C-) PKK’nın bölgede halk üzerindeki etkisinin güçlenmesi
- D-) Bölgede siyasi politikaların daha sıkı uygulanması
- E-) Bölgede askeri politikaların daha sıkı uygulanması
Açıklama: 1960’lı yıllardan itibaren bir kimlik hareketi olarak büyüyen, sol partilerin söylemlerinde yer bulan Kürt kimliği ve dili ile il-gili taleplere dayalı olarak silahlı örgüte dönüşen PKK’nın 1984 yılındaki Eruh saldırısını, 1980 son-rası askerî vesayet sürecinin etkisiyle, sıkıyönetim ve kolluk gücü tedbirleriyle halledilebilecek üç beş eş-kıya kalkışması olarak görmüştür. Dolayısıyla Özal, ilerleyen yıllarda çok eleştiri alacağı Kürt meselesine yaklaşımını ekonomik kalkınma hamleleri ve güvenlik düzenlemeleriyle çözebileceğine inanmıştır. Bu sebeple köy koruculuğu sistemini getirmiş bu güvenlik uygulamaları 10 Temmuz 1987 yılında 11 ili kapsayan Olağanüstü Hâl Bölge Valiliğinin kuruluşuna kadar uzanmıştır. Başbakanlığı dönemin-deki ekonomik yatırımların öncelikli olduğu siyasi politika ve askerî önlemlerin bölgede daha sıkı uygulanması PKK’nın bölgede halk üzerindeki etkisi-nin güçlenmesine sebep olmuştur. Bu sıkıyönetim uygulamaları bölgedeki illegal kazanç yollarını da etkilediğinden toplumsal tepki PKK’nın propagandasına yaramış, Özal’ın bu anlamda gelişmelere engel olmak için Kürt kimliğine yönelik söylemleri ve işsizliği azaltmak için ortaya koyduğu istihdam politikası beklenen sonucu vermemiştir. a, b, d ve e şıkları sorunu ortaya çıkaran nedenler olarak kabul edilebilir.

Ünite 7

18 Nisan 1999 genel seçimleri sonucuna göre hangi parti meclis dışında kalmıştır?
- A-) DSP
- Cevap B-) CHP
- C-) MHP
- D-) FP
- E-) DYP
Açıklama: 18 Nisan 1999 Genel Seçimleri sonucunda beş parti %10’luk Türkiye barajını aşarak parlamentoya girmiştir. Bunlar:
* DSP %22.2 oy oranıyla 136,
* MHP %18.0 oy oranıyla 129,
* FP % 15.4 oy oranıyla 111,
* DYP % 12.0 oy oranıyla 85,
* BĞMSZ %0.9 oy oranıyla 3 milletvekili kazanmıştır
CHP ise %10’luk seçim barajına takılarak meclis dışında kalmıştır.
18 Nisan 1999’da yapılan milletvekilliği seçimlerinde aşağıdaki partilerden hangisi birinci parti olarak çıkmıştır?
- Cevap A-) DSP
- B-) MHP
- C-) FP
- D-) DYP
- E-) ANAP
Açıklama: 18 Nisan 1999’da yapılan erken seçimde beklendiği gibi DSP birinci parti olmuştur. Seçimlerde MHP ikinci, FP üçüncü, ANAP dördüncü ve DYP beşinci parti olmuştur.
18 Şubat 1995’te toplanan ortak kurultayda SHP fesh edilerek CHP’ye katılma kararı alınmış ve aşağıdakilerden hangisi oybirliğiyle CHP’nin 5. Genel Başkanı seçilmiştir.
- Cevap A-) Hikmet Çetin
- B-) Deniz Baykal
- C-) Murat Karayalçın
- D-) Erdal İnönü
- E-) Mümtaz Soysal
Açıklama: 18 Şubat 1995’te toplanan ortak kurultayda SHP fesh edilerek CHP’ye katılma kararı alınmış ve Hikmet Çetin oybirliğiyle CHP’nin 5. Genel Başkanı seçilmiştir.
1980 askeri darbe sonrası 1983’de yapılan ilk genel seçimlerde iktidara gelen ve tek başına 6 yıl süresince iktidarda kalan siyasi lider aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Süleyman Demirel
- B-) Mesut Yılmaz
- C-) Tansu Çiller
- D-) Turgut Sunalp
- Cevap E-) Turgut Özal
Açıklama: Doğru cevap E şıkkıdır. GİRİŞ başlığı altında açıklandığı gibi 1983’te yapılan genel seçimle tekrar sivil hayata geçilmeye başlanmış, Turgut Özal başkanlığındaki hükûmet tek başına iktidar olmuş ve 6 yıl sürmüştür.
1983 yılında iktidara gelen ve 6 yıl aralıksız tek başına iktidarda ANAP, 1991 genel seçimlerinde aldığı oy oranı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) %27
- Cevap B-) %24
- C-) %20.8
- D-) %16.9
- E-) %10.8
Açıklama: Doğru cevap B şıkkıdır. 20 Ekim 1991 Genel Seçimleri ve Birinci DYP-SHP Koalisyon Hükûmeti başlığı adı altında açıklandığı gibi 1991 genel seçimlerinde; Doğruyol Partisi (DYP) % 27.0 oy oranıyla 178, Anavatan Partisi (ANAP) % 24 oy oranıyla 115, Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) % 20.8 oy oranıyla 88, Refah Partisi (RP) % 16.9 oy oranıyla 62, Demokratik Sol Parti (DSP) % 10.8 oy oranıyla 7 milletvekili kazanmıştır.
1991 milletvekilliği seçimlerinde en yüksek oyu alan ve en çok milletvekili kazanan parti aşağıdakilerden hangisidir?
- Cevap A-) Doğruyol Partisi (DYP)
- B-) Anavatan Partisi (ANAP)
- C-) Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP)
- D-) Refah Partisi (RP)
- E-) Demokratik Sol Parti (DSP)
Açıklama: 1991’de yapılan milletvekilliği seçimlerinde beş parti %10’luk Türkiye barajını aşarak parlamentoya girmiştir. Seçim sonuçlarına göre Doğruyol Partisi (DYP) % 27.0 oy oranıyla 178, Anavatan Partisi (ANAP) % 24 oy oranıyla 115, Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) % 20.8 oy oranıyla 88, Refah Partisi (RP) % 16.9
oy oranıyla 62, Demokratik Sol Parti (DSP) % 10.8 oy oranıyla 7 milletvekili kazanmıştır.
1991 seçimlerinde ortaya çıkan tablo sonrası hükûmet nasıl kurulmuştur?
- A-) DYP-ANAP koalisyon hükûmeti kurulmuştur
- B-) DYP-RP koalisyon hükûmeti kurulmuştur
- Cevap C-) DYP-SHP koalisyon hükûmeti kurulmuştur
- D-) ANAP-SHP koalisyon hükûmeti kurulmuştur
- E-) DYP-DSP koalisyon hükûmeti kurulmuştur
Açıklama: 1991 seçimlerinde ortaya çıkan tablo sonrası iş dünyası DYP-ANAP koalisyonunu desteklemiş, fakat seçim stratejisini Özal’ı Cumhurbaşkanlığından indirmeyi kurgulayan DYP ile ANAP yönetimleri bu durumda bir koalisyonu anlamlı bulmamıştır.
Demirel, RP ile girebileceği olası ittifakla üçüncü bir Milliyetçi Cephe hükûmeti kurulması fikrine sıcak bakmamıştır.
Demirel’in SHP Genel Başkanı İnönü ile yapmış olduğu görüşmeler sonrası DYP-SHP koalisyon hükûmeti kurulmasına karar verilmiştir.
DYP-SHP koalisyon hükûmeti kurulmuştur
1992 yılında 263 taşkömürü maden işçisinin hayatını kaybettiği üzücü maden kazası nerede meydana gelmiştir?
- A-) Armutçuk
- B-) Karadon
- Cevap C-) Kozlu
- D-) Soma
- E-) Üzülmez
Açıklama: Doğru cevap C şıkkıdır. Birinci DYP-SHP Koalisyon Döneminde Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Hayat başlığı altında açıklandığı gibi, Zonguldak Kozlu’da taşkömürü maden ocağı patlamış ve 263 maden işçisi hayatını kaybetmiştir.
1999 yılında DSP’den istifa ederek ayrılan milletvekilleri aşağıdaki hangi siyasi partiye geçerek DSP’nin TBMM milletvekili temsil sayısını kaybetmesine ve partinin 4.parti konumuna düşmesine neden olmuşlardır?
- A-) ANAP
- B-) DYP
- C-) MHP
- D-) DSP
- Cevap E-) YTP
Açıklama: Doğru cevap E şıkkıdır. DSP-MHP-ANAP Koalisyonu Döneminde Siyasal Hayat başlığı altında açıklandığı gibi, Ecevit’in hep en yakınında yer alan aynı zamanda Başbakan Yardımcısı olan Hüsamettin Özkan ile birlikte çok sayıda DSP’li bakan ve milletvekili istifa edip Yeni Türkiye Partisi’ne (YTP) geçmiş ve DSP mecliste 4. parti hâline gelmiştir.
1999 yılında MHP’nin 21 yıl sonra ilk kez hükûmet ortağı olduğu koalisyon hükümeti hangi partilerden oluşmuştur ?
- Cevap A-) DSP – MHP – ANAP
- B-) DYP – ANAP – MHP
- C-) CHP – DSP - MHP
- D-) FP – MHP - DYP
- E-) DSP – CHP - ANAP
Açıklama: DSP-MHP-ANAP’tan oluşan yeni koalisyon hükûmeti ile MHP 21 yıl sonra ilk kez hükûmet ortağı olmuştur. Cumhuriyet tarihininen uzun süreli koalisyon hükûmeti olarak bilinen bu hükûmet 28 Mayıs 1999 ile 18 Kasım 2002 tarihleri arasında görev yapmıştır.
Doğru Cevap A’dır.
20 Ekim 1991 genel seçimleri sonucuna göre parlamentoda yer almayan parti aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) ANAP
- B-) DYP
- C-) SHP
- Cevap D-) CHP
- E-) RP
Açıklama: 20 Ekim 1991 genel seçileri sonucunda Beş parti %10’luk Türkiye barajını aşarak parlamentoya girmiştir. Bunlar:
* Doğruyol Partisi (DYP) % 27.0 oy oranıyla 178 milletvekili
* Anavatan Partisi (ANAP) % 24 oy oranıyla 115 milletvekili
* Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) % 20.8 oy oranıyla 88 milletvekili,
* Refah Partisi (RP) % 16.9 oy oranıyla 62 milletvekili,
* Demokratik Sol Parti (DSP) % 10.8 oy oranıyla 7 milletvekili kazanmıştır
12 Eylül Askerî Darbesi sonrasında kapatılan siyasi partilerden Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) ise 20 Ekim Seçimleri sonrasında tekrar açılmıştır.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir.
20 Ekim 1991’de yapılan erken genel seçimler sonrasında hangi partilerden oluşan koalisyon hükümeti kurulmuştur ?
- A-) DYP – ANAP
- B-) DSP – SHP
- C-) DYP – RP
- D-) ANAP – RP
- Cevap E-) DYP - SHP
Açıklama: 20 Ekim 1991’de yapılan erken genel seçimler sonrasında DYP ve SHP den oluşan bir koalisyon hükümeti kurulmuştur.
Doğru Cevap E’dir.
21 Kasım 1991 ile 25 Haziran 1993 tarihleri arasında görev yapan DYP genel başkanı Süleyman Demirel’in kurduğu hükümet Türkiye Cumhuriyeti’nin kaçıncı hükümeti olma vasfını taşımıştır?
- A-) 46.hükümeti
- B-) 47.hükümeti
- C-) 48.hükümeti
- Cevap D-) 49.hükümeti
- E-) 50.hükümeti
Açıklama: Doğru cevap D şıkkıdır. 20 Ekim 1991 Genel Seçimleri ve Birinci DYP-SHP Koalisyon Hükûmeti başlığı adı altında açıklandığı gibi, 21 Kasım 1991 ile 25 Haziran 1993 tarihleri arasında görev yapan ve DYP genel başkanı Süleyman Demirel’in kurduğu Türkiye Cumhuriyeti’nin 49. hükûmetidir.
27 Mart 1994 yerel seçimlerinde oy oranını diğer siyasi partilere göre %9.33 oranında arttıran siyasi parti aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) SHP
- B-) ANAP
- C-) DSP
- D-) DYP
- Cevap E-) RP
Açıklama: Doğru cevap E şıkkıdır. Birinci DYP-SHP Koalisyon Döneminde Siyasal Hayat başlığı altında açıklandığı gibi, Türkiye’de 27 Mart 1994’te yerel seçimlerinde oy oranını %9.33 oranında arttıran siyasi parti RP’dir.
2o Ekim 1991 genel seçimleri sonrasında kurulan ilk koalisyon hükümeti aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) DYP-ANAP
- B-) ANAP-SHP
- Cevap C-) DYP-SHP
- D-) DYP-RP
- E-) DYP-DSP
Açıklama: Doğru cevap C şıkkıdır. 20 Ekim 1991 Genel Seçimleri ve Birinci DYP-SHP Koalisyon Hükûmeti başlığı altında açıklandığı gibi, Demirel’in SHP Genel Başkanı İnönü ile yapmış olduğu görüşmeler sonrası DYP-SHP koalisyon hükûmeti kurulmasına karar verilmiştir.
1. 20 Ekim 1991 seçimlerinden 24 Ekim 1995 seçimlerine kadar geçen sürede 3 kez hükümeti kurulmuştur. Bunlar birinci DYP- SHP hükümeti, İkinci DYP-SHP hükümeti ve DYP- CHP seçim hükümetleridir.
2. 24 Ekim 1995 seçimlerinden 18 Nisan 1999 seçimlerine kadar geçen sürede 4 kez hükümet kurulmuştur. Bunlar ANAP-DYP (ANAYOL) hükümeti, RP-DYP (REFAHYOL) hükümeti, ANAP-DSP-DTP (ANASOL-D) hükümeti ve DSP azınlık hükümetidir.
3. 18 Nisan 1999 genel seçimlerinden 3 Kasım 2002 genel seçimlerine kadar geçen sürede 2 kez hükümet kurulmuştur. Bunlar DSP-MHP-ANAP hükümeti ve DSP-DYP hükümetidir.
Türkiye’de 90’lı yıllarda yapılan genel seçim sonuçları ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
- A-) Yalnız I
- Cevap B-) Yalnız II
- C-) Yalnız III
- D-) I ve II
- E-) II ve III
Açıklama: 1. 20 Ekim 1991 seçimlerinden 24 Ekim 1995 seçimlerine kadar geçen sürede 4 kez hükümeti kurulmuştur. Bunlar birinci DYP- SHP hükümeti, İkinci DYP-SHP hükümeti, Çiller azınlık hükümeti ve DYP- CHP seçim hükümetleridir.
2. 24 Ekim 1995 seçimlerinden 18 Nisan 1999 seçimlerine kadar geçen sürede 4 kez hükümet kurulmuştur. Bunlar ANAP-DYP (ANAYOL) hükümeti, RP-DYP (REFAHYOL) hükümeti, ANAP-DSP-DTP (ANASOL-D) hükümeti ve DSP azınlık hükümetidir.
* 18 Nisan 1999 genel seçimlerinden 3 Kasım 2002 genel seçimlerine kadar geçen sürede sadece DSP-MHP-ANAP hükümeti görev almıştır.
1. Cumhurbaşkanı görevinde bulunan isim Süleyman Demirel’dir.
2. Türkiye’de ilk kez bir kadın başbakan olmuştur
3. 30 yıllık bir aradan sonra sağ ve solun iki büyük partisi aynı hükûmette yer almıştır
4. Sosyal demokrat oylar giderek eridiği için sol partiler birleşme kararı almış, toplanan ortak kurultayda SHP fesh edilerek CHP’ye katılmıştır
5. Susurluk’ta meydana gelen trafik kazası ile devlet, polis ve çete işbirliğinin ortaya çıkması Türkiye’de uzun süren bir deprem etkisi yaratmıştır.
Yukarıda ifade edilen olaylardan hangileri Birinci DYP – SHP koalisyon hükümeti döneminde gerçekleşmiştir?
- Cevap A-) Yalnız III
- B-) Yalnız IV
- C-) I ve II
- D-) III ve IV
- E-) II ve V
Açıklama: * Birinci DYP – SHP koalisyon hükümettinde Cumhurbaşkanı Turgut Özal’dır. Özal’ın ölümüyle DYP başkanı hükümetten istifa ederek Cumhurbaşkanı seçilmiştir.
* Türkiye’de ilk kadın başbakan Tansu Çiller İkinci DYP- SHP koalisyon hükümetinde başbakanlık görevini üstlenmiştir.
* Birinci DYP ve SHP koalisyon hükümeti döneminde 30 yıllık bir aradan sonra sağ ve solun iki büyük partisi aynı hükûmette yer almıştır
* İkinci DYP ve SHP koalisyon hükümeti döneminde sosyal demokrat oylar giderek eridiği için sol partiler birleşme kararı almış, toplanan ortak kurultayda SHP fesh edilerek CHP’ye katılmıştır
* RP-DYP (REFAH-YOL) Koalisyonu Döneminde 3 Kasım 1996’da meydana gelen Susurluk’taki trafik kazası ile devlet, polis ve çete işbirliğinin ortaya çıkması Türkiye’de uzun süren bir deprem etkisi yarattı.
Sorunun doğru cevabı yalnız III seçeneğinde verilmiştir.
1. Ekonomik krizden çıkmak için alınan ve tarihe 5 Nisan Kararları olarak geçen ekonomik tedbirler alınmıştır
2. Türkiye ekonomisi 14 yıl sonra yeniden IMF denetimine girmiştir
3. Türkiye genelinde 600 bin memur iki gün süreyle iş bırakmışlardır
Yukarıda Türkiye’nin1990’lı yıllarında yaşadığı önemli bazı ekonomik olayları verilmiştir. Bunlardan hangileri İkinci DYP-SHP koalisyon hükümeti döneminde gerçekleşmiştir?
- A-) I
- B-) II
- C-) III
- Cevap D-) I ve II
- E-) II ve III
Açıklama: İkinci DYP-SHP koalisyon döneminin en önemli olaylardan biri, siyasi istikrarsızlık, hükûmete güven duymama sonrası Türkiye’den ciddi sermaye çıkışı olmuş ve Türkiye tarihinin en ağır ekonomik krizlerinden biri yaşanmıştır. Dolar birkaç ay içinde 8 liradan 42 liraya yükselmiştir. Ekonomik krizden çıkmak için alınan ve tarihe 5 Nisan Kararları olarak geçen ekonomik tedbirler alınmıştır.
Yüksek faizler nedeniyle artan iç borç yükü, faizleri baskılayarak azaltılmaya çalışılmış, bu durum ülkeden sermaye çıkışına neden olmuştur
Değer kaybı ve enflasyon, acı reçete olarak adlandırılan önlemlerle giderilmeye çalışılmış; bu bağlamda devalüasyon yapılmış, vergiler artırılmış, Türkiye ekonomisi 14 yıl sonra yeniden IMF denetimine girmiştir.

—

I. Karşı TSK 28 Şubat Millî Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısında İslami harekete post modern darbe olarak adlandırılan bazı maddeler ortaya koymuşlardır.

A. DYP ( II. Çiller) Hükümeti

II. TBMM’den güvenoyu alamamış, böylelikle Türkiye’nin en kısa süre görev yapan hükûmetlerden biri olmuştur.

B. ANAP-DYP(ANAYOL) Hükümeti

III. Anayasanın öngördüğü çoğunluğun altında, 257 güvenoyu almıştır. Anayasa Mahkemesi sonucu oylamanın iptaline karar vermiştir.

C. RP-DYP (REFAH-YOL) Hükümeti

Yukarıda tabloda birinci sütunda 1990’lı yıllarda Türk siyasi tarihinde gerçekleşen bazı olaylar, ikinci sütunda yine aynı yıllarda kurulan bazı hükümetler verilmiştir.
Tablonun birinci ve ikinci sütunu arasında doğru eşleştirme aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

A-) I – A; II – C; III – B
B-) I – A; II – B; III – C
C-) I – B; II – A; III – C
Cevap D-) I – C; II – A; III – B
E-) I – C; II – B; III – A

Açıklama:
—
I – C : Karşı TSK 28 Şubat Millî Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısında İslami harekete post modern darbe olarak adlandırılan bazı maddeler ortaya koymuşlardır. RP-DYP hükümeti
II – A : TBMM’den güvenoyu alamamış, böylelikle Türkiye’nin en kısa süre görev yapan hükûmetlerden biri olmuştur. DYP (İkinci Çiller) hükümeti
III – B: Anayasanın öngördüğü çoğunluğun altında, 257 güvenoyu almıştır. Anayasa Mahkemesi sonucu oylamanın iptaline karar vermiştir. ANAP-DYP (ANAYOL) hükümeti

ABD’nin Kuzey Irak’ta yaptığı çalışmaların Türk Devleti aleyhine olduğunu pek çok kez vurgulayan, bu durumu bir mektup ile zamanın Cumhurbaşkanı Turgut Özal’a da bildiren Orgeneral Eşref Bitlis aşağıdaki hangi tarihte şüpheli bir uçak kazası ile hayatını kaybetmiştir?
- A-) 17 Şubat 1991
- B-) 17 Şubat 1992
- Cevap C-) 17 Şubat 1993
- D-) 17 Şubat 1994
- E-) 17 Şubat 1995
Açıklama: Doğru cevap C şıkkıdır. Birinci DYP-SHP Koalisyon Döneminde Siyasal Hayat başlığı altında açıklandığı gibi, ABD’nin Kuzey Irak’ta yaptığı çalışmaların Türk Devleti aleyhine olduğunu pek çok kez vurgulayan, bu durumu bir mektup ile zamanın Cumhurbaşkanı Turgut Özal’a da bildiren Orgeneral Eşref
Bitlis şüpheli bir uçak kazası ile 17 Şubat 1993 yılında hayatını kaybetti.
AGİT zirvesi hangi ilde yapılmıştır?
- A-) Ankara
- B-) Antalya
- C-) Bursa
- Cevap D-) İstanbul
- E-) İzmir
Açıklama: AGİT zirvesi İstanbul’da yapılmış, Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı anlaşması imzalanmış ve aynı zamanda Kafkas İstikrar Paktı girişimi başlatılmıştır.
ANAYOL hükûmeti Türkiye Cumhuriyeti’nin kaçıncı hükûmetidir?
- A-) 50
- B-) 51
- C-) 52
- Cevap D-) 53
- E-) 54
Açıklama: Kamuoyunda ANAYOL hükûmeti olarak da bilinen hükümet Türkiye Cumhuriyeti’nin 53. hükûmetidir.
Aşağıdaki partilerden hangisi 24 Aralık 1995’te yapılan milletvekilliği seçimlerinden birinci parti olarak çıkmıştır?
- Cevap A-) Refah Partisi (RP)
- B-) Anavatan Partisi (ANAP)
- C-) Doğruyol Partisi (DYP)
- D-) Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)
- E-) Demokratik Sol Parti (DSP)
Açıklama: 24 Aralık 1995’te yapılan milletvekilliği seçimlerinde beş parti %10’luk Türkiye barajını aşarak parlamentoya girmiştir. 1995 genel seçimlerinden RP birinci, ANAP ikinci, DYP üçüncü, DSP ve CHP beşinci parti olarak çıkmıştır.
Refah Partisi (RP)
Aşağıdakilerden hangisi 28 Şubat sürecine ortam hazırlayan olaylardan biri değildir?
- A-) Dönemin başbakanın gerçekleştirdiği Ortadoğu gezisi ve Müslüman devletlerle yaptığı anlaşmalar
- B-) Susurluk Kazası’nın siyasi sonuçları
- Cevap C-) Cumhurbaşkanın dönemin başbakanına MGK toplantısında Anayasa kitapçığını fırlatması
- D-) Başbakanlık konutunda tarikat liderleri ve şeyhlere iftar yemeği verilmesi
- E-) Üniversitelerde başörtüsünü serbest bırakan kararnamenin imzalanması
Açıklama: 28 Şubat sürecine ortam hazırlayan olaylar şunlardır:
* Erbakan’ın gerçekleştirdiği Ortadoğu gezisi ve Müslüman devletlerle yaptığı anlaşmalar,
* Susurluk Kazası’nın siyasi sonuçları,
* Başbakanlık konutunda tarikat liderleri ve şeyhlere verilen iftar yemeği,
* Ankara’da düzenlenen Kudüs Gecesi’nde cihat oyunu sergilenmesi,
* Üniversitelerde başörtüsünü serbest bırakan kararnamenin imzalanması,
* -Döneme damgasını vuran suikastlar ve faili meçhul cinayetler
Diğer taraftan 28 Şubat 1997 sürecinden yaklaşık 4 yıl sonra ülkenin içinde bulunduğu ağır ekonomik kriz nedeniyle elinde yüksek miktarda hazine bonosu ve tahvili bulunan bankalar ve gecelik borçlanma ihtiyacı yüksek kamu bankaları sıkıntı içine girmiştir. 19 Şubat 2001 tarihli MGK toplantısında Ahmet Necdet Sezer Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nu denetlemeyi başlatması üzerine Bülent Ecevit tepki göstermiş, Sezer bunun üzerine, Ecevit’e anayasa kitapçığı fırlatmıştır.
Aşağıdakilerden hangisinin başbakanlığı döneminde Ahmet Necdet Sezer Cumhurbaşkanı olmuştur?
- Cevap A-) Bülent Ecevit
- B-) Tansu Çiller
- C-) Süleyman Demirel
- D-) Necmettin Erbakan
- E-) Mesut Yılmaz
Açıklama: Bülent Ecevit
Cumhurbaşkanı Kenan Evren’in görev süresi aşağıdaki tarihlerden hangisinde dolmuştur?
- A-) 1987
- B-) 1988
- Cevap C-) 1989
- D-) 1990
- E-) 1991
Açıklama: 1989’da Cumhurbaşkanlığı süresi dolan Kenan Evren’in yerine Anavatan Partisi (ANAP) Genel Başkanı ve Başbakan olan Turgut Özal seçilmiştir
DSP-MHP-ANAP Koalisyonu hangi yıllar arasında görev yapmıştır?
- A-) 1993-1995
- B-) 1993-1998
- C-) 1994-2000
- D-) 1995-2002
- Cevap E-) 1999-2002
Açıklama: DSP-MHP-ANAP’tan oluşan yeni koalisyon hükûmeti ile MHP 21 yıl sonra ilk kez hükûmet ortağı olmuştur. Cumhuriyet tarihinin en uzun süreli koalisyon hükûmeti olarak bilinen bu hükûmet 28 Mayıs 1999 ile 18 Kasım 2002 tarihleri arasında görev yapmıştır.
DSP-MHP-ANAP koalisyon hükümeti ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A-) Laik devlet düzenini yıkarak teokratik devlete geçmek için faaliyet gösterdiği gerekçesiyle Fethullah Gülen hakkında soruşturma başlatılmıştır
- B-) Fazilet Partisi (FP) kapatılmış, sonrasında Saadet Partisi (SP) kurulmuştur
- Cevap C-) Abdullah Öcalan ile anlaşmazlığa düşen PKK’nın iki numaralı ismi Şemdin Sakık yakalanmıştır
- D-) PKK elebaşı Öcalan, özel Türk timleri tarafından Türkiye’ye getirmiş ve tutuklanmıştır
- E-) Türkiye Cumhuriyet tarihinin en uzun süreli görev yapan koalisyon hükûmeti olmuştur
Açıklama: DSP-MHP-ANAP Hükûmeti:
* Türkiye Cumhuriyet tarihinin en uzun süreli görev yapan koalisyon hükûmeti olmuştur.
* Bu dönemde laik devlet düzenini yıkarak teokratik devlete geçmek için faaliyet gösterdiği gerekçesiyle Fethullah Gülen hakkında soruşturma başlatılmıştır.
* Bu dönemde Fazilet Partisi (FP) kapatılmış, sonrasında Saadet Partisi (SP) kurulmuştur.
* Yine bu dönemde PKK elebaşı Öcalan, özel Türk timleri tarafından Türkiye’ye getirmiş ve tutuklanmıştır.
Ancak Abdullah Öcalan ile anlaşmazlığa düşen PKK’nın iki numaralı ismi Şemdin Sakık yakalandığı dönem ANAP-DSP-DTP (ANASOL-D) Koalisyon hükümeti dönemidir.
Sorunun doğru yanıtı C seçeneğinde verilmiştir.
Erken seçim koşulu ile kurularak 30 Ekim 1995 ile 6 Mart 1996 arasında görev yapan ve Türkiye’yi 24 Aralık 1995 seçimlerine taşıyan koalisyon hükümetini oluşturan siyasi partiler aşağıdakilerden hangisidir ?
- A-) ANAP - CHP
- B-) DSP – MHP
- C-) DYP – RP
- D-) ANAP – DYP
- Cevap E-) DYP - CHP
Açıklama: Erken seçim koşulu ile kurularak 30 Ekim 1995 ile 6 Mart 1996 arasında görev yapan ve Türkiye’yi 24 Aralık 1995 seçimlerine taşıyan koalisyon hükümetini oluşturan siyasi partiler DYP VE CHP’dir.
Doğru Cevap E’dir.
Gümrük Birliği Anlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
- A-) 6 Mart 1994
- B-) 6 Nisan 1994
- Cevap C-) 6 Mart 1995
- D-) 6 Nisan 1995
- E-) 6 Mart 1996
Açıklama: 6 Mart 1995 yılında, Gümrük Birliği Anlaşması’nın imzalanması önemli sonuçları içeren bir gelişme olmuştur.
Hangi koalisyon döneminde Türkiye dünya ekonomisinin en büyüklerini bir araya getirmek üzere kurulan G20 grubuna girmiştir?
- A-) DYP-SHP
- B-) ANAP-DYP
- C-) RP-DYP
- D-) ANAP-DSP-DTP
- Cevap E-) DSP-MHP-ANAP
Açıklama: DSP-MHP-ANAP Koalisyonu döneminde dış politikada AB Helsinki Zirvesi’nde Türkiye’nin adaylığına ilk kez yeşil ışık yakmış, aynı dönemde Türkiye dünya ekonomisinin en büyüklerini bir araya getirmek üzere kurulan G20 grubuna
girmiştir.
Hiçbir sosyal güvencesi olmayan vatandaşların sağlık hizmetlerine ilişkin giderlerinin devlet tarafından karşılanması amacıyla çıkarılan Yeşil Kart hangi tarihte yasalaştırılmıştır?
- A-) 1991
- Cevap B-) 1992
- C-) 1993
- D-) 1994
- E-) 1995
Açıklama: Yeşil Kart, hiçbir sosyal güvencesi olmayan vatandaşların sağlık hizmetlerine ilişkin giderlerinin devlet tarafından karşılanması amacıyla 18.06.1992
tarih ve 3816 sayılı kanunla yasalaştırılmıştır.
PKK elebaşı Öcalan aşağıdaki ülkelerden hangisinde yakalanıp Türkiye’ye getirilmiştir.
- Cevap A-) Kenya
- B-) Nijerya
- C-) Irak
- D-) İran
- E-) Suriye
Açıklama: Ecevit başkanlığındaki 56. hükûmet kuruldu ve Ecevit 20 yıl aradan sonra yeniden başbakan oldu. Bu azınlık hükûmeti, 11 Ocak 1999 ile 28 Mayıs 1999 tarihleri arasında görev yaptı ve Türkiye’yi 18 Nisan 1999 seçimlerine taşıdı. Bu hükûmet döneminde 15 Şubat’ta PKK elebaşı Öcalan Kenya’da yakalanıp Türkiye’ye getirilmiştir.
RP-DYP Koalisyonu Döneminde Türkiye-İsrail arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
- Cevap A-) 28 Ağustos 1996
- B-) 26 Ağustos 1996
- C-) 28 Ağustos 1997
- D-) 28 Ağustos 1998
- E-) 28 Eylül 1998
Açıklama: Bu dönemde İsrail ile ilişkiler sanılanın aksine gelişme göstermiş, 28 Ağustos
1996’da Türkiye-İsrail arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması imzalanmıştır. Buna göre, Türkiye’nin askerî teçhizatlarının özellikle uçakların İsrail tarafından modernizasyonu başlamış ve TSK’ya yönelik bazı yeni alımlar yapılmaya başlanmıştır.
Süleyman Demirel’in DYP Genel Başkanlığı’ndan ayrılması ve Cumhurbaşkanı olmasının ardından DYP genel başkanı olarak seçilen siyasetçi aşağıdakilerden hangisidir ?
- Cevap A-) Tansu Çiller
- B-) Hüsamettin Cindoruk
- C-) Mehmet Ağar
- D-) Yıldırım Avcı
- E-) Mesut Yılmaz
Açıklama: Süleyman Demirel’in DYP Genel Başkanlığı’ndan ayrılması ve Cumhurbaşkanı olmasının ardından DYP genel başkanı olarak seçilen siyasetçi Tansu Çiller’dir.
Doğru Cevap A’dır.
Tansu Çiller’in DYP genel başkanı olarak katıldığı ve partisinin 1991 seçimlerine oranla %30’luk oy kaybına uğrayarak 3.parti olarak çıktığı seçim aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) 24 Aralık 1993 genel seçimleri
- B-) 24 Aralık 1994 genel seçimleri
- Cevap C-) 24 Aralık 1995 genel seçimleri
- D-) 24 Aralık 1996 genel seçimleri
- E-) 24 Aralık 1997 genel seçimleri
Açıklama: Doğru cevap C şıkkıdır. 24 Aralık 1995 Genel Seçimleri ve ANAP-DYP Koalisyon Hükûmeti başlığı altında açıklandığı gibi, 24 Aralık 1995 seçimleri Tansu Çiller’in Genel Başkan olarak katıldığı ilk seçimdir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin 54. hükûmeti hangi siyasi partilerin koalisyonu ile kurulmuştur ?
- A-) ANAP - DYP
- B-) CHP - DSP
- Cevap C-) RP - DYP
- D-) ANAP - RP
- E-) DYP - CHP
Açıklama: 28 Haziran 1996 ile 30 Haziran 1997 tarihleri arasında görev yapan, RP Genel Başkanı Necmettin Erbakan’ın kurduğu Türkiye Cumhuriyeti’nin 54. hükûmetidir. Yaygın adıyla REFAH-YOL Hükûmeti olarak bilinir ve RP ile DYP koalisyonu ile kurulmuştur. Doğru Cevap C’dir.
Türk siyasi tarihinde önceleri marjinal bir parti olarak değerlendirilen Refah Partisi(RP)nin oylarını yükselterek kitle partisi hâline gelmesi hangi dönemde gerçekleşmiştir?
- A-) 1980- 1986 arasındaki dönem
- B-) 1986 ile 1991 arasındaki dönem
- Cevap C-) 1991 ile 1995 arasındaki dönem
- D-) 1995 ile 1999 arasındaki dönem
- E-) 1999 ile 2002 arasındaki dönem
Açıklama: * 27 Mart 1994’te yerel seçimler yapılmış ,bu seçimin sonucuna göre bir önceki yerel seçimin (1989) sonuçları açısından SHP 15.17, DYP ise 3.73 puanlık oy kaybı yaşarken, muhalefet partilerinden RP ise oylarını 9.33 puan arttırmıştır.
* SHP’nin elinde bulunan büyükşehir belediyelerinden Adana ANAP’a, Ankara, İstanbul ve Kayseri RP’ye, İzmir DYP’ye geçmiştir.
* Bu seçimin sonuçları Türkiye siyasetinin geleceği açısından doğurduğu iki önemli sonuçtan biri RP gibi önceleri marjinal sayılan bir siyasi partinin kitle partisi haline gelmesidir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin 9. Cumhurbaşkanı aşağıdakilerden hangisidir ?
- A-) Turgut Özal
- Cevap B-) Süleyman Demirel
- C-) İsmet İnönü
- D-) Ahmet Necdet Sezer
- E-) Fahri Korutürk
Açıklama: Türkiye Cumhuriyeti’nin 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’dir.
Doğru Cevap B’dir.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında gerçekleşen Gümrük Birliği Anlaşması hangi yıl imzalanmıştır ?
- A-) 1992
- B-) 1993
- C-) 1994
- Cevap D-) 1995
- E-) 1996
Açıklama: Türkiye ile Avrupa Birliği arasında gerçekleşen Gümrük Birliği Anlaşması 1995 yılında imzalanmıştır.
Doğru Cevap D’dir.
Türkiye’de cep telefonu ile gerçekleştirilen ilk konuşma, Cumhurbaşkanı Demirel ile Başbakan Çiller arasında ilk şebekenin açılışı esnasında aşağıdaki tarihlerden hangisinde gerçekleşmiştir?
- A-) 1990
- B-) 1991
- C-) 1992
- D-) 1993
- Cevap E-) 1994
Açıklama: 1990’lı yılların ortalarında teknolojik ilerlemeler meydana gelmiş, cep telefonu ile gerçekleştirilen ilk konuşma, 1994 yılında Cumhurbaşkanı Demirel ile Başbakan Çiller arasında ilk şebekenin açılışı esnasında gerçekleşmiştir.
Türkiye’nin de içinde bulunduğu D-8 gurubuna aşağıdaki hangi devlet üye değildir?
- A-) İran
- B-) Mısır
- C-) Pakistan
- D-) Nijerya
- Cevap E-) Suudi Arabistan
Açıklama: Doğru cevap E şıkkıdır. RP-DYP Koalisyonu Döneminde Dış Politika başlığı altında açıklandığı gibi, D-8 gurubu üye devletleri ; İran, Bangladeş, Mısır, Endonezya, Malezya, Pakistan ve Nijerya’dır.
Türkiye-İsrail arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
- A-) 28 Ağustos 1992
- B-) 26 Ağustos 1993
- C-) 28 Ağustos 1994
- D-) 26 Ağustos 1995
- Cevap E-) 28 Ağustos 1996
Açıklama: 28 Ağustos 1996’da Türkiye-İsrail arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması imzalanmıştır. Buna göre, Türkiye’nin askerî teçhizatlarının özellikle uçakların İsrail tarafından modernizasyonu başlamış ve TSK’ya yönelik bazı yeni alımlar yapılmaya başlanmıştır. Bu dönemde Müslüman devletlerle yapılan işbirliği ve ortak pazar kurma çabası 1996’da sonuçlanmıştır. İran, Bangladeş, Mısır, Endonezya, Malezya, Pakistan ve Nijerya ile birlikte Türkiye’nin de içinde bulunduğu M-8 grubunun ismi Mısır’ın itirazı üzerine D-8 olarak değiştirilmiştir ve ilk zirvesini İstanbul’da yapmıştır.
Türkiye’de 18 Nisan 1999 tarihinde gerçekleşen genel seçimlerde ilk sırada yer alan siyasi parti aşağıdakilerden hangisidir ?
- A-) ANAP
- B-) CHP
- Cevap C-) DSP
- D-) DYP
- E-) RP
Açıklama: Türkiye’de 18 Nisan 1999 tarihinde gerçekleşen genel seçimlerde ilk sırada yer alan siyasi parti DSP’dir.
Doğru Cevap C’dir.
Türkiye’de 20 Ekim 1991 genel seçimlerinde hangi parti ilk sırada yer almıştır ?
- A-) ANAP
- B-) DSP
- Cevap C-) DYP
- D-) RP
- E-) SHP
Açıklama: 20 Ekim 1991’de yapılan erken genel seçimlerde DYP birinci parti ve ANAP ikinci parti olmuştur.
Doğru Cevap C’dir.
Türkiye’de 24 Aralık 1995 tarihinde gerçekleşen genel seçimlerde ilk sırada yer alan siyasi parti aşağıdakilerden hangisidir ?
- A-) ANAP
- B-) CHP
- C-) DSP
- D-) DYP
- Cevap E-) RP
Açıklama: 24 Aralık 1995’te yapılan milletvekilliği seçimlerinde beş parti %10’luk Türkiye barajını aşarak parlamentoya girmiştir. 1995 genel seçimlerinden RP birinci, ANAP ikinci, DYP üçüncü, DSP ve CHP beşinci parti olarak çıkmıştır.
Doğru Cevap E’dir.
Uğur Mumcu, Çetin Emeç, Eşref Bitlis gibi önemli isimlerin faili meçhul suikastlarda öldürüldüğü dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) ANAP-DYP koalisyon dönemi
- B-) RP- DYP koalisyon dönemi
- Cevap C-) I. DYP-SHP Koalisyonu
- D-) II. DYP – SHP Koalisyon dönemi
- E-) ANAP-DSP-DTP koalisyon dönemi
Açıklama: Birinci DYP-SHP Koalisyon Döneminde
* Cumhuriyet Gazetesi Başyazarı Uğur Mumcu aracına konulan bombanın patlaması sonucu öldürüldü.
* -Jandarma Genel Komutanı Eşref Bitlis şüpheli bir uçak kazası ile hayatını kaybetti.
* Profesör Muammer Aksoy, Hürriyet Gazetesi Başyazarı Çetin Emeç ile şoförü ve gazeteci-yazar Turan Dursun farklı tarihlerde düzenlenen suikast sonucu öldürülmüşlerdir.
İkinci DYP-SHP Koalisyon Döneminde Dış Politikada en belirgin ilişkileri hangi ülke ile yaşanmıştır?
- A-) Almanya
- B-) Fransa
- Cevap C-) İsrail
- D-) İtalya
- E-) Rusya
Açıklama: Bu dönemin en belirgin ilişkileri İsrail ile yaşanmıştır. Türkiye-İsrail yakınlaşması sağlanmış, Oslo Anlaşmalarının ardından ilk kez bir Türk dışişleri bakanı İsrail ziyaretini gerçekleştirmiştir. 24 Ocak 1994’de İsrail Cumhurbaşkanı Weizman Türkiye’yi ziyareti etmiş, Aynı yıl 4 Kasım’da bu defa Başbakan Çiller İsrail’e gitmiştir. Çiller İsrail’i ziyaret eden ilk başbakandır ve bu karşılıklı ziyaretlerin de bir sonucu olarak Türk-İsrail ilişkileri stratejik ortaklık düzeyine yükseltilmiştir. Böylece dengeli diplomasi anlayışı egemen olmaya başlamıştır.
İkinci DYP-SHP Koalisyon Döneminde Gümrük Birliği Anlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
- A-) 6 Mart 1992
- B-) 6 Mart 1993
- Cevap C-) 6 Mart 1995
- D-) 6 Mart 1996
- E-) 6 Mart 1998
Açıklama: 6 Mart 1995 yılında, Gümrük Birliği Anlaşması’nın imzalanması önemli sonuçları içeren bir gelişme olmuştur.
İkinci DYP-SHP Koalisyonu hangi tarihler arasında görev yapmıştır?
- A-) 25 Haziran 1992 ile 5 Eylül 1994
- B-) 25 Haziran 1992 ile 5 Ekim 1994
- C-) 25 Haziran 1992 ile 5 Ekim 1995
- Cevap D-) 25 Haziran 1993 ile 5 Ekim 1995
- E-) 25 Haziran 1993 ile 5 Ekim 1996
Açıklama: İkinci DYP-SHP Koalisyonu 25 Haziran 1993 ile 5 Ekim 1995 tarihleri arasında görev yapmıştır.

Ünite 8

10 Mayıs 2010’da TBMM’de “1 Mart Tezkeresi”nin reddedilmesinin ardından iç ve dış politikada gündemde olan CHP Genel Başkanı Deniz Baykal’ın istifa etmesinin ardından 22 Mayıs 2010’da Ankara Atatürk Spor Salonu’nda yapılan 33. Olağan Kurultayı’nda CHP’nin 7. Genel Başkanı kim seçilmiştir?
- A-) Tayfun İçli
- B-) Ersönmez Yarbay
- C-) Bülent Arınç
- Cevap D-) Kemal Kılıçdaroğlu
- E-) Abdullah Gül
Açıklama: 2009 yerel seçimlerin ardından iç politika
veya Türk siyaseti bakımından en önemli değişiklik CHP’de yaşanmıştır. TBMM’de “1 Mart
Tezkeresi”nin reddedilmesinin ardından iç ve dış
politikada gündemde olan CHP Genel Başkanı
Deniz Baykal kendisine kurulan siyasi kumpas ve
“kaset operasyonu” sonrasında 10 Mayıs 2010’da
istifa etmiş, bu durum partide şok etkisi yaratmıştır
(Sabah, 10.05.2010). Bu gelişme üzerine İstanbul
Milletvekili ve yerel seçimlerde CHP’nin İstanbul
Büyükşehir Belediye Başkan adayı olan Kemal
Kılıçdaroğlu 22 Mayıs 2010’da Ankara Atatürk
Spor Salonu’nda yapılan 33. Olağan Kurultayı’nda
CHP’nin 7. Genel Başkanı seçilmiştir.
2009 yerel seçimlerin ardından iç politika veya Türk siyaseti bakımından en önemli değişiklik CHP’de yaşanmıştır. TBMM’de “1 Mart Tezkeresi”nin reddedilmesinin ardından iç ve dış politikada gündemde olan CHP Genel Başkanı Deniz Baykal kendisine kurulan siyasi kumpas ve “kaset operasyonu” sonrasında 10 Mayıs 2010’da istifa etmiş, bu durum partide şok etkisi yaratmıştır. Bu gelişme üzerine İstanbul Milletvekili ve yerel seçimlerde CHP’nin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı olan Kemal Kılıçdaroğlu 22 Mayıs 2010’da Ankara Atatürk Spor Salonu’nda yapılan 33. Olağan Kurultayı’nda CHP’nin 7. Genel Başkanı seçilmiştir.
Doğru seçenek D’dir.
12 Aralık 1995’te Birleşmiş Milletlerden “Daimi Tarafsız Ülke” statüsü elde eden Türk cumhuriyeti aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Kırgızistan
- Cevap B-) Türkmenistan
- C-) Azerbaycan
- D-) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
- E-) Kazakistan
Açıklama: Türkiye-Türkmenistan İlişkiler
Türkmenistan 12 Aralık 1995’te Birleşmiş Milletlerden “Daimi Tarafsız Ülke” statüsü elde eden tek Türk cumhuriyetidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi sonrasında Türkiye’yi ziyaret eden, Türk milletiyle dayanışmasını açık ve net bir şekilde ortaya koyan ilk devlet başkanı kim olmuştur?
- A-) Şevket Mirziyoyev
- B-) İlham Aliyev
- C-) Sooronbay Jeenbekov
- D-) Kurbankulu Berdimuhammedov
- Cevap E-) Nursultan Nazarbayev
Açıklama: Nursultan Nazarbayev, 15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi sonrasında Türkiye’yi ziyaret eden, Türk milletiyle dayanışmasını açık ve net bir şekilde ortaya koyan ilk devlet başkanı olmuştur. Cevap E şıkkıdır.
22 Temmuz 2007’de yapılan seçimlerde aşağıdaki partilerden hangisi mecliste yer almamıştır?
- A-) Demokratik Toplum Partisi
- B-) Ak Parti
- C-) Cumhuriyet Halk Partisi
- Cevap D-) Demokratik Sol Parti
- E-) Milliyetçi Hareket Partisi
Açıklama: AK Parti oyların % 46.5’ini alarak 341 milletvekili çıkarmış, CHP % 20.8 oy alarak 112 milletvekilliği kazanmıştır. MHP % 14.2’lik oy alarak ülke seçim barajını geçmiştir. 2002 seçimlerinde ağır bir fatura ödeyerek TBMM dışında kalan MHP 70 milletvekili ile tekrar meclisteki yerini almıştır. Bu seçimlerde ülke seçim barajı nedeniyle bağımsız adaylarla seçime giren Demokratik Toplum Partisi (DTP) 22 milletvekili elde ederek TBMM’de meclis grubu kurma şansını yakalamıştır(YSK, 2020c).
1. Ergenekon Davası
2. E-muhtıra
3. 2011 Yüksek Askerî Şura (YAŞ) Kararları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri AK Parti’nin ikinci döneminde sivil-asker ilişkileri bağlamında iç politika gündemini meşgul eden konular arasında yer alır?
- A-) Yalnız I
- B-) I ve II
- Cevap C-) I ve III
- D-) II ve III
- E-) I, II ve III
Açıklama: E-muhtıra Ak partinin birinci döneminde gerçekleşmiştir.
1. Kürecik füze savunma sistemi
2. Suriye iç savaşı
3. 15 Temmuz darbe girişimi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye ve İran’ı karşı karşıya getiren olaylar arasında yer almaktadır?
- A-) Yalnız I
- Cevap B-) I ve II
- C-) I ve III
- D-) II ve III
- E-) I, II ve III
Açıklama: İran, Malatya Kürecik’de kurulan füze savunma sistemini kendisine tehdit olarak görmüştür. Suriye iç savaşında ise Esad’ın yanında yer almıştır. Bu iki durum İran ile Türkiye’yi karşı karşıya getirmiştir. Ancak 15 Temmuz darbe girişiminde İran Türkiye’nin yanında yer almıştır.
1. Recep Tayyip Erdoğan
2. Kemal Kılıçdaroğlu
3. Ekmeleddin İhsanoğlu
4. Selahattin Demirtaş
5. Meral Akşener
6. Muharrem İnce
Cumhurbaşkanını ilk defa halkoylaması ile seçildiği seçimlerde yukarıdakilerden kaç tanesi cumhurbaşkanı adayı olmuştur?
- A-) 2
- Cevap B-) 3
- C-) 4
- D-) 5
- E-) 6
Açıklama: 10 Ağustos 2014’te yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimleri yeni sistemin deneneceği ilk seçim olması bakımından önemli görülmüştür. Seçimler öncesinde CHP ve MHP birlikte hareket etmiş, ortak bir “çatı aday” belirleme konusunda anlaşmaya varmışlardır. MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin önerisiyle, İslamî ve muhafazakâr seçmenlerden oy alır beklentisiyle, İslam İşbirliği Örgütü (İİÖ) eski Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu aday olarak belirlenmiştir. İhsanoğlu üzerinde uzlaşma sağlandıktan sonra, farklı siyasi anlayışı benimsemiş partiler de bu adaya destek vereceğini açıklamış, iktidara karşı toplamda 13 siyasi partiden oluşan bir blok oluşturulmuştur. PKK terör örgütünün gölgesinde siyaset yaptığı dile getirilen BDP/ HDP ise Selahattin Demirtaş’ı aday olarak belirlemiştir. Adayını en son açıklayan siyasi parti AK Parti olmuş, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ı Cumhurbaşkanı adayı olarak belirlemiştir.
AK Parti’nin kurulduğu ve Türk siyasi hayatında yerini aldığı süreçte, iktidardaki Koalisyon Hükümeti hangi partilerden oluşmaktaydı?
- Cevap A-) DSP-MHP-ANAP
- B-) DYP-MHP-ANAP
- C-) DSP-ANAP-CHP
- D-) DYP-MHP-CHP
- E-) MHP-ANAP-CHP
Açıklama: AK Parti’nin kurulduğu ve Türk siyasi hayatında yerini aldığı süreçte, iktidardaki DSP-MHP-ANAP Koalisyon Hükûmeti kriz sonrasında, özellikle ekonomik alanda önemli yapısal reformlar gerçekleştirmek durumunda kalmıştır.
Abhazya, Güney Osetya ve Kosova sorunları Türkiye’nin hangi ülke ile ilişkilerinin sıkıntıya girmesine neden olmuştur?
- A-) Amerika
- B-) Almanya
- C-) Fransa
- D-) Belçika
- Cevap E-) Rusya
Açıklama: Türk-Rus ilişkileri Abhazya ve Güney Osetya, Kosova sorunları nedeniyle sıkıntıya düşmüştür.
Ak Parti’nin İkinci Döneminde (2007-2011) aşağıdakilerden hangisinde TBMM başkanı doğru olarak verilmiştir?
- A-) Bülent Arınç
- Cevap B-) Köksal Toptan
- C-) Cemil Çiçek
- D-) Abdullah Gül
- E-) İsmet Yılmaz
Açıklama: Ak Parti’nin İkinci Döneminde Türkiye (2007-2011).
AK Parti Zonguldak Milletvekili Köksal Toptan 9 Ağustos 2007’de TBMM Başkanı seçilmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Ak parti döneminde dış politika gelişmeleri ile verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
- A-) 4 Temmuz 2003’te yaşanan Çuval Olayı’ndan sonra Türkiye-ABD ilişkileri giderek zayıflamıştır.
- B-) AB Türkiye’ye ilk defa 2004’te “imtiyazlı ortaklık” önermişlerdir.
- C-) Türkiye-Rusya ilişkilerinin en büyük krizi 24 Kasım 2015’te yaşanmıştır.
- Cevap D-) ABD,Türkiye’nin Suriye’de PYD/ YPG’ye karşı operasyon yapmasını desteklemiştir.
- E-) Orta Doğu politikası; bölgede barış ve istikrarın, refah artışının, ekonomik kalkınmanın sağlanması şeklinde olmuştur.
Açıklama: AK Parti Dönemi Dış Politika Gelişmeleri(2002-2018)
4 Temmuz 2003’te yaşanan Çuval Olayı’ndan sonra Türkiye-ABD ilişkileri giderek zayıflamıştır. AB Türkiye’ye ilk defa 2004’te “imtiyazlı ortaklık” önermişlerdir. Türkiye-Rusya ilişkilerinin en büyük krizi 24 Kasım 2015’te yaşanmıştır. Orta Doğu politikası; bölgede barış ve istikrarın, refah artışının, ekonomik kalkınmanın sağlanması şeklinde olmuştur. ABD, Türkiye’nin Suriye’de PYD/ YPG’ye karşı operasyon yapmamasını istemiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Ak parti döneminde dış politika gelişmeleri ile verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I.Türkiye, Balkanlarda dış politika aracı olarak “yumuşak güç” ilkesini ve unsurlarını kullanmıştır
II.İran, 15 Temmuz darbe girişimini kınayan ilk ülkelerden biri olmuştur.
III.Türkiye-Azerbaycan arasında günümüzde de var olan stratejik ortaklığın temeli Haydar Aliyev’in söylediği “BİZ TEK MİLLET, İKİ DEVLETİZ” anlayışıyla atılmıştır.
IV.4 Ekim 2009’da Nahçıvan Antlaşması ile Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan ilk defa “Türk Konseyi”ni kabul etmişlerdir.
- A-) Yalnız I
- B-) I ve II
- C-) II ve III
- D-) I, II, III
- Cevap E-) I, II, III, IV
Açıklama: Ak Parti Dönemi Dış Politika Gelişmeleri (2002-2018)
Türkiye, Balkanlarda dış politika aracı olarak “yumuşak güç” ilkesini ve unsurlarını kullanmıştırİran, 15 Temmuz darbe girişimini kınayan ilk ülkelerden biri olmuştur. Türkiye-Azerbaycan arasında günümüzde de var olan stratejik ortaklığın temeli Haydar Aliyev’in söylediği “BİZ TEK MİLLET, İKİ DEVLETİZ” anlayışıyla atılmıştır. Ayrıca 4 Ekim 2009’da Nahçıvan Antlaşması ile Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan ilk defa “Türk Konseyi”ni kabul etmişlerdir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Ak parti hükümeti döneminde ilk meclis başkanı kim olmuştur?
- A-) Cemil Çiçek
- B-) Köksal Toptan
- Cevap C-) Bülent Arınç
- D-) İsmet Yılmaz
- E-) Mustafa Elitaş
Açıklama: Birinci AK Parti Hükûmeti Kayseri Milletvekili Abdullah Gül tarafından 18 Kasım 2002’de kurulmuştur. TBMM Başkanlığına ise Manisa Milletvekili Bülent Arınç seçilmiştir.
Aşağıdaki olaylardan hangisi ya da hangileri Ak Parti’nin Birinci Döneminde gerçekleşmiştir?
I.Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti’nin Siirt Milletvekili olarak TBMM’ye girmiştir.
II.Türkiye Cumhuriyeti’nin 58. Hükûmeti’ni kurma görevini Abdullah Gül yapmıştır.
III.İç politika gündem maddesi “1 Mart Tezkeresi” olarak bilinen Başbakanlık Tezkeresi olmuştur.
IV.Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ve dijital çağın ilk e-muhtırası yapılmıştır.
V.Demokratik Toplum Partisi (DTP) 22 milletvekili elde ederek TBMM’de meclis grubu kurma şansını yakalamıştır.
- A-) Yalnız I
- B-) I ve II
- C-) I, II, III
- Cevap D-) I, II, III, IV
- E-) I, II, III, IV, V
Açıklama: Ak Parti’nin Birinci Döneminde Türkiye (2002-2007)
Ak Parti’nin Birinci Döneminde, Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti’nin Siirt Milletvekili olarak TBMM’ye girmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin 58. Hükûmeti’ni kurma görevini Abdullah Gül yapmıştır. İç politika gündem maddesi “1 Mart Tezkeresi” olarak bilinen Başbakanlık Tezkeresi olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ve dijital çağın ilk e-muhtırası yapılmıştır.
Aşağıdaki siyasi partilerden hangisi “Millet İttifakı” oluşumu içerisinde yer almaz?
- A-) CHP
- B-) İYİ Parti
- Cevap C-) MHP
- D-) Saadet Partisi
- E-) Demokrat Parti
Açıklama: Muhalefet partileri 3 Mayıs 2018’e gelindiğinde “Millet İttifakı”nı oluşturmuşlardır. Bu ittifak içerisinde; CHP, İYİ Parti, Saadet Partisi ve Demokrat Parti yer almıştır.
MHP, Cumhur İttifakı’ndadır. Doğru seçenek C’dir.
Aşağıdakilerden hangisi 15 Temmuz darbe girişiminin hemen ardından Türkiye’ye desteğini açıklayan ülkeler arasında yer almaz?
- A-) Özbekistan
- B-) Rusya
- C-) İran
- D-) Kazakistan
- Cevap E-) Kırgızistan
Açıklama: Türkiye’de 15 Temmuz 2016’da FETÖ/ PDY’nin askerî darbe girişimi sonrasında TürkiyeKırgızistan ilişkileri göreceli bir şekilde bozulmuştur. Kırgızistan’daki FETÖ üyelerinin tasfiyesi ve iadesi ile ilgili bir soruya Atambayev: “Biz, egemen bir ülkeyiz ve bize neyin gerekli olup olmadığına, kendimiz karar vermeliyiz”, “…(Türkiye’nin) bizi korkutmaya ve bize bir şey öğretmesine gerek yok…” şeklinde yanıt vermiştir (Türkiye, 01.08.2016). Seçildiğinde Türkiye için bir şans olarak görülen ve daha önceki süreçte diplomasiyi ikinci planda tutarak dost ve kardeşlik temelinde dış politika yürütmeyi tercih eden Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev’in bu açıklaması ve tutumu, Türkiye Cumhuriyeti ve AK Parti Hükûmeti açısından hoş karşılanmamıştır. Bu yüzden ikili ilişkiler eski ivmesini kaybetmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri AK Parti’nin Dördüncü Döneminde gerçekleşmiştir?
I.Türkiye’nin “ilk geçici seçim Hükûmeti” 28 Ağustos 2015’te kurulmuştur
II.Yurtdışı seçmenler ilk defa Cumhurbaşkanlığı seçimi için oy kullanmıştır.
III.Recep Tayyip Erdoğan Türkiye Cumhuriyeti tarihinde halkoyu ile seçilen ilk Cumhurbaşkanı’dır
IV.AK Parti’nin tek başına iktidarı gerçekleşmiştir.
V. “Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi”ne geçilmiştir.
- A-) Yalnız I
- B-) I ve II
- C-) I, II, III
- D-) I, II, III, IV
- Cevap E-) I, II, III, IV, V
Açıklama: AK Parti’nin Dördüncü Döneminde Türkiye ve Yeni Hükûmet Sistemi (2014-2018)
AK Parti’nin Dördüncü Döneminde; Türkiye’nin “ilk geçici seçim Hükûmeti” 28 Ağustos 2015’te kurulmuştur. Yurtdışı seçmenler ilk defa Cumhurbaşkanlığı seçimi için oy kullanmıştır. Recep Tayyip Erdoğan Türkiye Cumhuriyeti tarihinde halkoyu ile seçilen ilk Cumhurbaşkanı’dır. AK Parti’nin tek başına iktidarı gerçekleşmiştir ve “Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi”ne geçilmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri AK Parti’nin ikinci döneminde sivil-asker ilişkileri bağlamında iç politika gündemini meşgul eden konular arasında yer alır?
I. Ergenekon Davası
II. Balyoz Eylem Planı Davası
III. 2011 Yüksek Askeri Şura (YAŞ) Kararları
- A-) Yalnız I
- B-) I ve II
- C-) I ve III
- D-) II ve III
- Cevap E-) I, II ve III
Açıklama: AK Parti’nin ikinci döneminde sivil-asker ilişkileri bağlamında iç politika gündemini meşgul eden konular; 1- Ergenekon Davası, 2- Balyoz Eylem Planı Davası, 3- 2011 Yüksek Askerî Şura (YAŞ) Kararları’dır. Doğru seçenek E’dir.
Birinci AK Parti Hükûmeti hangi tarihte kurulmuştur?
- Cevap A-) 18 Kasım 2002
- B-) 18 Kasım 2001
- C-) 18 Kasım 2003
- D-) 18 Kasım 2004
- E-) 18 Kasım 2005
Açıklama: AK Parti’nin genel başkanı Recep Tayyip Erdoğan milletvekili olmadığından, erken genel seçimlerin ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin 58. Hükûmeti’ni kurma görevi Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Abdullah Gül’e verilmiştir. Bu nedenle, birinci AK Parti Hükûmeti Kayseri Milletvekili Abdullah Gül tarafından 18 Kasım 2002’de kurulmuştur.
FETÖ/PDY tarafından 15 Temmuz 2016’da AK Parti Hükümeti’ne karşı yapılan dış destekli “Darbe Girişimi”nin ilk uluslararası adımı hangi olayla atılmıştır?
- Cevap A-) Adana’da MİT tırlarına yapılan operasyon
- B-) Balyoz Davası
- C-) Ergenekon Davası
- D-) Gezi Parkı Eylemi
- E-) KCK Davaları
Açıklama: FETÖ/PDY tarafından 15 Temmuz 2016’da AK Parti Hükümeti’ne karşı yapılan dış destekli “Darbe Girişimi”nin ilk uluslararası adımı Adana’da MİT tırlarına yapılan operasyonla atılmıştır.
Doğru seçenek A şıkkıdır.
I. Ergenekon Davası,
II. Balyoz Eylem Planı Davası,
III. 2011 Yüksek Askerî Şura (YAŞ) Kararları
Yukarıda bahsedilen sivil-asker ilişkileri bağlamında iç politika gündemini meşgul eden konular, AK partinin hangi dönemine denk gelmektedir?
- A-) Birinci dönemi
- Cevap B-) İkinci dönemi
- C-) Üçüncü dönemi
- D-) Dördüncü dönemi
- E-) Beşinci dönemi
Açıklama: AK Parti’nin ikinci döneminde sivil-asker ilişkileri bağlamında iç politika gündemini meşgul eden konular; 1- Ergenekon Davası, 2- Balyoz Eylem Planı Davası, 3- 2011 Yüksek Askerî Şura (YAŞ) Kararları’dır.
Recep Tayyip Erdoğan tarafından 2. AK Parti Hükûmeti hangi tarihte kurulmuştur?
- A-) 11 Mart 2003
- Cevap B-) 14 Mart 2003
- C-) 19 Mart 2003
- D-) 24 Mart 2003
- E-) 28 Mart 2003
Açıklama: Recep Tayyip Erdoğan’ın milletvekili seçilmesinin ardından, Başbakan Abdullah Gül 11 Mart 2003’te istifa ederek, Erdoğan’ın Başbakan olmasının yolunu açmıştır. Bu gelişme üzerine Tayyip Erdoğan 14 Mart 2003’te 59. Türkiye Cumhuriyeti veya 2. AK Parti Hükûmetini kurmuştur.
Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğindeki AK Parti hangi tarihte kurulmuştur?
- A-) 12 Aralık 1997
- B-) 17 Aralık 1997
- C-) 14 Mayıs 2000
- D-) 22 Haziran 2001
- Cevap E-) 14 Ağustos 2001
Açıklama: Yapılan görüşmeler ve çalışmalar sonrasında Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde 14 Ağustos 2001’de AK Parti’yi kurmuşlardır.
Recep Tayyip Erdoğan’ın Ak Parti döneminde ilk defa hangi ilden milletvekili seçilmiştir?
- A-) İstanbul
- Cevap B-) Siirt
- C-) Ankara
- D-) Rize
- E-) İzmir
Açıklama: TBMM’de 27 Aralık 2002’de gerçekleştirilen Anayasa değişikliği ile Erdoğan’ın mahkûm olduğu suç milletvekili seçilme engeli oluşturmaktan çıkarılmıştır. Yapılan son genel seçimlerde Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Siirt’teki seçim sonuçlarını sandık kurullarının oluşturulmasında yaşanan usulsüzlüklerden dolayı 3 Aralık 2002’de iptal edilmesine ve yenilenmesine karar verdiğinden,
Recep Tayyip Erdoğan’ın buradan milletvekili adayı olma imkanı ortaya çıkmıştır. Bunun üzerine Erdoğan, Siirt’ten partisi adına aday olmuş, 9 Mart 2003’te yapılan seçimlerde AK Parti’nin Siirt Milletvekili olarak TBMM’ye girmiştir (TCCB, 2020a).
Recep Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından, Cumhurbaşkanı sıfatıyla ilk ziyaret ettiği Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Özbekistan
- B-) Azerbaycan
- Cevap C-) Türkmenistan
- D-) Kırgızistan
- E-) Kazakistan
Açıklama: Recep Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından, Cumhurbaşkanı sıfatıyla ilk ziyaret ettiği Türk devleti Türkmenistan’dır. Doğru seçenek C’dir.
Rusya, 24 Kasım 2015’ten sonra Türkiye’ye yönelik ekonomik yaptırım kararları almış, Türkiye’de üretilen bazı ticari ürünlerin Rusya’da satılmasını ve Rus turistlerin Türkiye’ye seyahatlerini kısıtlamıştır.
Yaşanan bu gelişmenin sebebi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A-) Türkiye Patriot füze savunma sisteminin 4 Aralık 2012’de NATO tarafından Türkiye-Suriye sınırına kurulması
- B-) 18 Aralık 2010 yılında Tunus’ta başlayan Arap Baharının iki ülke arasındaki diyaloğu etkilemesi
- C-) İki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin istenilen düzeye ulaşmaması
- Cevap D-) Suriye’de bulunan Rus Hava Kuvvetlerinin SU-24 savaş uçağı Türk hava sahasını ihlal ettiği gerekçesiyle düşürülmesi.
- E-) İki ülke arasında turist vizelerinin kaldırılması
Açıklama: AK Parti dönemi Türkiye-Rusya ilişkilerinin en büyük krizi 24 Kasım 2015’te yaşanmıştır. Bu tarihte Suriye’de bulunan Rus Hava Kuvvetlerinin SU-24 savaş uçağı Türk hava sahasını ihlal ettiği gerekçesiyle düşürülmüştür. 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrasında Türk silahlı kuvvetlerinden FETÖ/PDY üyesi olduğu için atılan iki pilot tarafından uçağın düşürülmesi, Türk-Rus ilişkilerinde büyük bir kriz yaratmıştır. Bir anlamda Türkiye ile Rusya karşı karşıya getirilmek, hatta savaşa sürüklemek istenilmiştir. Rusya uçağının düşürülmesinden Türkiye’yi sorumlu tutmuş, uluslararası ilişkilerde ve diplomatik gelenekte olmayan bir üslupla Türkiye’yi suçlamıştır. Ayrıca Rusya, Türkiye’ye yönelik ekonomik yaptırım kararları almış, Türkiye’de üretilen bazı ticari ürünlerin Rusya’da satılmasını ve Rus turistlerin Türkiye’ye seyahatlerini kısıtlamıştır.
Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Türk siyasi hayatında ilk defa tek başına iktidarda iken kendisine yönelik kapatılma davası açılan siyasi parti aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- Cevap A-) AK Parti
- B-) DYP
- C-) ANAP
- D-) MHP
- E-) CHP
Açıklama: Ak Parti’nin İkinci Döneminde Türkiye (2007-2011)
Türk siyasi hayatında ilk defa tek başına iktidarda iken kendisine yönelik kapatılma davası açılan siyasi parti AK Parti’dir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Türk siyasi tarihinde ilk defa 28 Ağustos 2015’te kurulan geçici seçim hükûmetinin başbakanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A-) Recep Tayyip Erdoğan
- B-) Kemal Kılıçdaroğlu
- Cevap C-) Ahmet Davutoğlu
- D-) Abdullah Gül
- E-) Binali Yıldırım
Açıklama: Erdoğan, seçim hükûmeti için AK Parti Genel Başkanı Davutoğlu’nu görevlendirmiştir. Türk siyasi tarihinde ilk defa kurulacak seçim Hükûmeti için Cumhurbaşkanı Erdoğan ve TBMM Başkanı
İsmet Yılmaz Meclise giren partilerin vekil sayılarına göre bakanlık dağılımını belirlemiştir. Bağımsız olması gereken 3 bakan dışında AK Parti’ye 11, CHP’ye 5, MHP ve HDP’ye 3’er bakanlık düşmüştür. Yapılan siyasi tartışmaların, görüşmelerin ve çalışmaların ardından, Türkiye’nin “ilk geçici seçim Hükûmeti” 28 Ağustos 2015’te kurulmuştur (Habertürk, 29.08.2015).
Türkiye Cumhuriyeti tarihinde Cumhurbaşkanının ilk defa halkoyu ile seçilmesi hangi tarihte gerçekleşmiştir?
- A-) 30 Mart 2014
- B-) 24 Haziran 2014
- Cevap C-) 10 Ağustos 2014
- D-) 14 Eylül 2014
- E-) 12 Ekim 2014
Açıklama: AK Parti’nin dördüncü dönemine Türkiye Cumhuriyeti tarihinde cumhurbaşkanının ilk defa halkoyu
ile seçilmesine geçilmiştir. 10 Ağustos 2014’te yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimleri yeni sistemin
deneneceği ilk seçim olması bakımından önemli görülmüştür.
Türkiye Cumhuriyeti tarihinde halkoyu ile seçilen ilk Cumhurbaşkanı kim olmuştur?
- A-) Ahmet Necdet Sezer
- Cevap B-) Recep Tayyip Erdoğan
- C-) Abdullah Gül
- D-) Binali Yıldırım
- E-) Ahmet Davutoğlu
Açıklama: Recep Tayyip Erdoğan Türkiye Cumhuriyeti tarihinde halkoyu ile seçilen ilk Cumhurbaşkanı olmuştur. Doğru seçenek B’dir.
Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ve dijital çağın ilk e-muhtırası Genelkurmay Başkanlığı internet sitesinde hangi tarihte yayımlanmıştır?
- A-) 27 Nisan 2006
- Cevap B-) 27 Nisan 2007
- C-) 27 Nisan 2008
- D-) 27 Nisan 2009
- E-) 27 Nisan 2010
Açıklama: Askerî müdahalenin yeni adı “e-muhtıra”: Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ve dijital çağın ilk e-muhtırası 27 Nisan 2007’de Saat: 23:20’de Genelkurmay Başkanlığı internet sitesinde yayımlanmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti’nin 11. Cumhurbaşkanı kim olmuştur?
- A-) Turgut ÖZAL
- B-) Süleyman DEMİREL
- Cevap C-) Abdullah GÜL
- D-) Ahmet Necdet SEZER
- E-) Recep Tayyip ERDOĞAN
Açıklama: Ak Parti’nin İkinci Döneminde Türkiye (2007-2011)
339 oy ile Abdullah Gül Türkiye Cumhuriyeti’nin 11. Cumhurbaşkanı olmuştur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin 58. Hükûmeti olan AK Parti Hükûmeti hangi tarihte kurulmuştur?
- A-) 15 Ağustos 2001
- B-) 17 Eylül 2001
- C-) 3 Kasım 2002
- Cevap D-) 18 Kasım 2002
- E-) 21 Aralık 2002
Açıklama: Türkiye Cumhuriyeti’nin 58. Hükûmeti 18 Kasım 2002’de kurulmuştur.
Türkiye, 16 Aralık 1991 tarihinde hangi ülkenin bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olmuştur?
- Cevap A-) Özbekistan
- B-) Azerbaycan
- C-) Kırgızistan
- D-) Kazakistan
- E-) Türkmenistan
Açıklama: Türkiye, 16 Aralık 1991 tarihinde Özbekistan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olmuş, 4 Mart
1992’de ise iki ülke arasında diplomatik ilişkiler kurulmuştur.
Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan’ın ilk defa “Türk Konseyi”nin veya “Türk Keneş”inin kurulmasımı kabul etmesi hangi antlaşma ile olmuştur?
- Cevap A-) Nahçıvan
- B-) Soçi
- C-) Almatı
- D-) Aşkabat
- E-) Ankara
Açıklama: 3-4 Ekim 2009 tarihleri arasında Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti 9. Türk Dili Konuşan Devlet Başkanları Zirvesi’ne ev sahipliği yapmıştır. Zirvede 4 Ekim 2009’da Nahçıvan Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve
Türkmenistan ilk defa “Türk Konseyi”nin veya “Türk Keneş”inin kurulmasını kabul etmişlerdir.
Türkiye’de 15 Temmuz darbe girişiminde bulunan ve kamuoyunda “Fetullahçılar” olarak bilinen FETÖ/PDY’nin varmak istediği amaçlar doğrultusunda dış destekle harekete geçtiği ilk defa hangi olayla anlaşılmıştır?
- Cevap A-) 7 Şubat MİT Kumpası
- B-) 17-25 Aralık Operasyonları
- C-) Gezi Olayları
- D-) Ergenekon Davaları
- E-) 367 Krizi
Açıklama: Türkiye’de 15 Temmuz darbe girişiminde bulunan ve kamuoyunda “Fetullahçılar” olarak bilinen FETÖ/PDY’nin varmak istediği amaçlar doğrultusunda dış destekle harekete geçtiği ilk defa 7 Şubat MİT Kumpası’nda anlaşılmıştır.
Türkiye’de Parlamenter sistem içinde Cumhurbaşkanı’nın halk oylaması ile seçilmesi yöntemi Ak Parti’nin hangi döneminde gerçekleştirilmiştir?
- A-) Birinci Dönem
- Cevap B-) İkinci Dönem
- C-) Üçüncü Dönem
- D-) Dördüncü Dönem
- E-) Beşinci Dönem
Açıklama: Ak Parti’nin İkinci Döneminde Türkiye (2007-2011)
Türkiye’de Parlamenter sistem içinde Cumhurbaşkanı’nın halk oylaması ile seçilmesi yöntemi 21 Ekim 2007’de gerçekleştirilen Anayasa Değişikliği Halkoylaması ile kabul edilmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Türkiye’nin öncülüğü ve teşvikiyle 26 Aralık 2011’de başlayan ve “Enerjinin İpek Yolu” olarak adlandırılan Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)’nin açılışı ne zaman gerçekleştirilmiştir?
- A-) 7 Kasım 2014
- B-) 19 Nisan 2015
- C-) 20 Ağustos 2016
- D-) 24 Eylül 2017
- Cevap E-) 12 Haziran 2018
Açıklama: Türkiye’nin öncülüğü ve teşvikiyle 26 Aralık 2011’de başlayan ve “Enerjinin İpek Yolu” olarak adlandırılan Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)’nin açılışı 12 Haziran 2018’de gerçekleştirilmiştir.
Türkiye’nin “ilk geçici seçim Hükûmeti” hangi tarihte kurulmuştur?
- A-) 17 Temmuz 2015
- B-) 20 Temmuz 2015
- C-) 22 Temmuz 2015
- D-) 14 Ağustos 2015
- Cevap E-) 28 Ağustos 2015
Açıklama: Türkiye’nin “ilk geçici seçim Hükûmeti” 28 Ağustos 2015’te kurulmuştur.
İlk defa 25 yaşını doldurmuş kişilerin milletvekili adayı ve milletvekili olma hakkı hangi dönemde verilmiştir?
- A-) Birinci Dönem
- B-) İkinci Dönem
- Cevap C-) Üçüncü Dönem
- D-) Dördüncü Dönem
- E-) Beşinci Dönem
Açıklama: AK Parti’nin Üçüncü Döneminde Türkiye (2011-2014)
12 Haziran 2011 Milletvekilliği Genel Seçimleri ilkleri bünyesinde barındırmıştır. Bu seçimler Türkiye’de 34 yıl aradan sonra “erken” yapılmayan ilk genel seçimdir. Ayrıca ilk defa 25 yaşını doldurmuş kişiler bu seçimlerde milletvekili adayı ve milletvekili olmuştur. Doğru cevap C seçeneğidir.